Heel Opsterland profiteert van de Van Teyens Fundatie: 99 aanvragen voor financiële ondersteuning in 2025

Er is een tijd geweest dat de Stichting Van Teyens Fundatie in Beetsterzwaag moeite had om voldoende geschikte doelen te vinden voor het beschikbare geld, aldus Blaak. “In de coronajaren waren er bijvoorbeeld veel minder activiteiten. En dus waren er ook veel minder aanvragen voor financiële ondersteuning. Maar de afgelopen jaren is er weer een opleving van activiteiten en weet men ons goed te vinden.”

Uitbreiding werkgebied

Het grotere aantal aanvragen heeft ook te maken met de uitbreiding van het werkgebied. In het verleden kwamen alleen activiteiten in en rond Beetsterzwaag voor steun van de Van Teyens Fundatie in aanmerking. Later zijn na een lang proces de oude statuten aangepast, waardoor de hele gemeente Opsterland nu als werkgebied geldt. “Daarna zie je geleidelijk aan dat we in alle dorpen bekender zijn geworden. De aanvragen komen nu uit alle Opsterlandse dorpen.”

Tegenslag

De Van Teyens Fundatie had recent ook te maken met tegenslag. Het Fundatiehuis in Beetsterzwaag is getroffen door schimmels, die het gebouw aantasten. “We zijn verplicht dit gebouw in goede staat te brengen en te houden”, aldus Blaak. “Daar zijn we inmiddels ook mee begonnen. We hadden geen rekening gehouden met deze tegenslag, maar voor het onderhoud hebben we natuurlijk wel altijd geld gereserveerd. Het was vooral vervelend voor de huisartsenpraktijk, de huurder van het pand.” De renovatie van het Fundatiehuis gaat volgens Blaak niet ten koste van de ondersteuning van maatschappelijke initiatieven.

250.000 euro

De bezittingen van de Van Teyens Fundatie renderen nog volop. Het land, de bossen, de erfpachten, het brengt heel wat euro’s binnen. Na aftrek van de kosten blijft er jaarlijks circa 250.000 euro over om te verdelen over maatschappelijke doelen. Blaak: “De grond en het vastgoed houden hun waarde. Het is een vrij zekere bron van inkomsten.” Het College van Regenten besluit over de besteding van het geld. De aanvragen worden kritisch beoordeeld. “De activiteiten moeten bijdragen aan de mienskip, de inwoners van Opsterland moeten er iets aan hebben.”

Het opknappen van het bijgebouw van de Hyppolyuskerk in Olterterp kon rekenen op steun van
10.000 euro van de Van Teyens Fundatie.  - eigen foto

Vorig jaar werden 72 van de in totaal 99 aanvragen gehonoreerd. Aanvragen worden afgewezen wanneer ze bijvoorbeeld niet passen bij de doelstellingen van de stichting. Zo mag een activiteit niet commercieel zijn. Blaak: “We financieren altijd maar een deel van de begroting. De Van Teyens Fundatie draagt ook niet bij aan het begrotingstekort door reguliere begrotingen aan te vullen.”

Op de website www.vanteyensfundatie.nl kunnen aanvragers een quickscan uitvoeren om te weten of een aanvraag wel of niet kans van slagen heeft.

De familie Van Teyens en het Fundatiehuis
De familie Van Teyens ontwikkelde zich tot een welvarend en invloedrijk geslacht dat meer dan drie eeuwen nauw met Beetsterzwaag verbonden was. De turfwinning vormde een belangrijke basis voor het familiefortuin. Het geslacht Van Teyens stierf in 1866 uit met het overlijden van Oeno van Teyens, nadat eerder al zijn zus Etta Arnolda en broer Saco waren overleden. Alle drie stierven ongetrouwd en kinderloos. In 1858 was al een deel van de familiebezittingen ondergebracht in de Van Teyens Fundatie. De opbrengsten van deze bezittingen vormen nog steeds de basis van de financiële ondersteuning van tal van maatschappelijke initiatieven.

Via een belangrijke statutenwijziging richt de stichting Van Teyens Fundatie zich sinds 2016 op de hele gemeente Opsterland. Het doel van de stichting is het in stand houden van de bezittingen, van het Fundatiehuis en de familiegraven om vervolgens de inkomsten die hieruit ontstaan te besteden aan initiatieven op het gebied van zorg, welzijn/maatschappij, cultuur, natuur/landschap en milieu. De initiatieven moeten een maatschappelijk belang dienen voor de inwoners van de gemeente Opsterland.

Passende en duurzame bestemming
Het Fundatiehuis aan het Kerkepad Oost in Beetsterzwaag is gebouwd in 1858. Op de zolderverdieping bevindt zich nog steeds de fraai ingerichte regentenkamer. Op de begane grond werden zes kamers ingericht om arme oude vrouwen een onbezorgde oude dag te bezorgen. Deze functie heeft het Fundatiehuis tot 1984 gehad.

Daarna is het pand gerenoveerd en uitgebreid en deed het dienst als huisartsenpraktijk. De huisartsen moesten eind 2024 op korte termijn op zoek naar een alternatieve plek nadat in het pand schimmels waren aangetroffen. Mede door de inzet van de gemeente Opsterland is die verhuizing gelukt. Het is inmiddels duidelijk dat de huisartsen ook niet terugkeren in het Fundatiehuis.

Begin dit jaar is de renovatie van het pand gestart. Het College van Regenten van Stichting Van Teyens Fundatie zoekt ondertussen naar een passende en duurzame bestemming van het historische gebouw. Er worden gesprekken gevoerd met potentiële nieuwe gebruikers.

Tekst: Arend Waninge
Foto’s: Arend Waninge, BD-fotografie en aangeleverd