Muziek en dans komen samen in bijzondere voorstelling in Beetsterzwaag: ‘Dansend de wereld door’

Een donderdagavond in februari in Beetsterzwaag. Op twee verschillende locaties wordt druk geoefend voor het project ‘Dansend de wereld door’. In It Buorskip repeteert het Fries Symfonie Orkest (FSO); enkele honderden meters verderop is fanfareorkest Euterpe bijeen in Ons Huis. Het project van de twee verschillende orkesten krijgt extra dynamiek door de samenwerking met een dansschool. Mechteld van der Loo, voorzitster en tweede violist van het FSO, geeft aan hoe dat gaat. “De blazers en strijkers van het FSO en Euterpe zitten op een vaste plek op het podium.

De jonge dansers gaan echter heen en weer over het toneel en geven een aparte energie aan de voorstelling.” Lia van Vliet, voorzitster van Euterpe, legt uit hoe de samenwerking met FSO is ontstaan. “In de coronaperiode oefenden we beide in It Buorskip en kwamen we elkaar bij de bar tegen. Toen is al besloten om eens iets samen te gaan doen.“

Repetities in It Buorskip en Ons Huis

It Buorskip is vanavond volgestroomd met muzikanten voor de repetitie. Violen, trombones, trompetten, cello’s, hoorns, tuba’s, contrabassen komen uit de kisten en koffers. Weldra klinkt er een oerwoud van geluiden door de zaal als elke muzikant zijn of haar instrument aan het stemmen is. De repetitie start met het uitvoerig oefenen van een lied uit de musical ‘West Side Story’ . De muzikanten beginnen enthousiast te spelen om te laten horen wat ze thuis al hebben geoefend. Dirigent Gerhart Drijvers is echter minder blij met het gebodene. “Ik heb het gevoel dat een paar mensen op hun eigen eilandje spelen”, zegt hij. “Speel niet op je eigen houtje, maar met elkaar. Graag nog een keer.” Vervolgens worden meer nummers geoefend, zoals de ‘Hongaarse Dans’ van Brahms en ‘Olympic Spirit’ van John Williams. Allemaal compleet verschillende muziekstukken.

In de coronaperiode is al besloten om eens iets samen te gaan doen

Het orkest moet snel kunnen schakelen van stijl. Gerhart Grijvers legt regelmatig het spel stil en strooit met termen die voor een leek niet te begrijpen zijn. De muzikanten krijgen dan aanwijzingen als: “De zevende maat is na de tweede tel.” “Speel een beetje marcato onder de boog.” De dirigent luistert aandachtig met dichtgeknepen ogen; het lijkt alsof hij elke valse noot hoort. “Iets meer lucht graag. Anders wordt het zo hoekig.”

Even verderop oefent fanfareorkest Euterpe ondertussen in Ons Huis aan de Hoofdstraat voor hetzelfde project. Bijvoorbeeld op een nummer uit de musical ‘Grease’. Dirigent Menno Haantjes staat voor het orkest en beweegt actief mee met de muziek, terwijl hij ook zijn stem gebruikt om het juiste ritme aan te geven: “Pam!... Pam!.. Pam!” Hij luistert ingespannen en legt zo nu en dan het orkest even stil om enkele kritische noten te kraken: “Net te swier spylje. Hâld de linichheid fan de noaten oerein.” Nadat hetzelfde nummer nog enkele malen gespeeld is, is tenslotte ‘Libertango’ van Piazzola aan de beurt deze avond, waarna Menno Haantjes zijn muzikanten nog wat huiswerk meegeeft. “Meitsje de nije stikjes jim eigen. It moat net op papier stean. It moat by jimme yn ‘e holle sitte.”

Op sokken en kousjes

Een week later oefenen beide orkesten samen met de dansers in de sporthal van de Burgemeester Harmsma School in Gorredijk. De muzikanten hebben allemaal hun schoenen uitgetrokken, ze spelen op sokken, pantoffels of slippers, terwijl de dansers op kousjes ronddartelen. De twee orkesten spelen nu samen. Sommige muzikanten moeten even wennen aan een andere dirigent. “Menno, je staat zo ver af en heb je geen dirigeerstokje bij je?”

Per dûns binne der wol fiif posysjes dy’t se unthâlde moatte

Terwijl de orkesten samen repeteren, oefenen de dansers vlak naast hen in dezelfde ruimte. Zo wordt stilletjes aan duidelijk hoe de muziek en de dans tijdens de voorstelling samenvloeien. Janna Eijer en Coco de Haas van Dansschool Eijer Producties hebben samen de dansvoorstelling gemaakt op basis van de muziek van de orkesten. Vandaag oefenen de jonge danseressen en één jongen de dansen. Tijdens de schoolvakantie hebben ze drie dagen lang van tien uur ‘s ochtends tot vier ’s middags alle mogelijke dansen, posities en formaties doorgenomen. “We hebben filmpjes gemaakt van alle dansen. Die kunnen ze gebruiken om thuis te oefenen en om te weten waar ze moeten staan ten opzichte van de rest.” Terwijl de dansers de ene na de andere dans uitvoeren, kijkt Janna naar de formaties die gevormd moeten worden. “Je moatte alle bern sjen kinne. Per dûns binne der wol fiif posysjes dy’t se unthâlde moatte.”

Even later oefenen de orkesten en de dansers samen en moeten de danseressen op het juiste moment opkomen. Dat vergt timing en goed luisteren naar de juiste tonen van de muziek. “Als de belletjes in de muziek komen, gaan jullie lopen”, geeft Coco als hulpmiddel aan.

Geen spiegels aan de muur

De orkestmuziek is soms ingetogen, waarbij twee dansers heel langzaam over de vloer glijden en schuiven. Dan klinkt er weer vrolijke popmuziek uit de musical ‘Grease’, waarbij alle dansers de hele vloer gebruiken om er een dolle boel van te maken. Na enkele uren oefenen, hebben de meisjes even pauze en pakken hun broodtrommels voor de lunch. Het bepalen van hun eigen positie is het lastigst, zeggen ze. “Wij zijn gewend aan grote spiegels aan de muur, zodat we onszelf kunnen zien bewegen en ook naar de anderen kunnen kijken. Dan weet je of je het goed doet.”

Na de korte pauze worden nog enkele muziekstukken en dansformaties geoefend, waarbij Coco en Janna gebruik maken van een boekje waarin alle dansen nauwkeurig zijn beschreven met stippen en kleurtjes. “We gaan nu een brede V maken. Maak een volledige diagonaal in zaal. Geen slinger. Echt een diagonaal.” De orkesten beginnen te spelen. De meisjes knikken en pakken hun koffers op. Ze weten wat ze moeten doen. De reis is begonnen. De reis over de wereld en door de tijd.

Reis over de wereld en door de tijd
‘Dansend de wereld door’ is niet alleen reis over de wereld, maar ook een reis door de tijd. Hoofdpersoon van de voorstelling is Jula, die met haar grote koffer over de wereld en door de tijd reist, aan de hand van de muziek. De beide orkesten spelen een mix van klassieke muziek, blaasmuziek en filmmuziek. Het grote publiek kent ongetwijfeld bekende musicals als ‘Grease’ en ‘West Side Story’. Ook vermaarde componisten als Mozart, Brahms, Dvorak en Grieg komen aan bod. De voorstelling is op zaterdag 22 maart en zondag 23 maart te zien in Sporthal Lyndenstein in Beetsterzwaag. Het is een betoverende mix van klassieke meesterwerken, filmmuziek en poparrangementen die tot leven komt in een verhaal dat door dans wordt verteld. De aanvangstijd is 20.00 uur. Voor kaarten kijk op www.fso.frl.