Cultuur en uitgaan

Oude landbouwpraktijk herleeft op Stoppeldei

Mechanische werking

Stoppeldei Nij Beets.
Stoppeldei Nij Beets. Stoppeldei Nij Beets. vlnr Pieter Erwin en Piet.
Stoppeldei in Nij Beets, de toogdag van werkende landbouwmachines uit vervlogen tijden, trekt elke editie weer meer toeschouwers. Jong, oud, en daartussenin. Hoe dat komt? Het mechanische geraas spreekt kinderen tot de verbeelding en bij ouderen overheerst de herkenning. Stoppeldei wordt gehouden op zaterdag 31 augustus (10.00-17.00 uur) op het terrein van It Damshûs.
Het plattelandspektakel raakt echter ook aan iets waar iedereen naar terugverlangt. Volgens de organisatie roept Stoppeldei ook een sfeer op van onthaasting en samen. Hooien was namelijk nog niet zo gek lang geleden een feestelijke bezigheid waarbij buren elkaar hielpen de pakjes van het land op de platte wagens te stapelen. Om daarna samen met een drankje uit te blazen. “Tsjintwurdich komt der gjin harsens mear oan te pas. Mei de verrijker is it samar klear.” En zo onttrekt de computergestuurde en geautomatiseerde landbouwpraktijk van vandaag de dag ook aan het oog hoe we aan ons voedsel komen, vertellen gangmakers Pieter van Houten en Erwin Groen van Stoppeldei. “Bern witte net better as dat ierappels út in pûde komme. Op Stoppeldei sjogge se dat ierappels, sipels, woartels en biten earst út de grûn komme moatte.” Op het stuk land naast het terrein van It Damshûs staan de gewassen die de mannen komende zaterdag met hun zelfopgeknapte oude landbouwwerktuigen gaan oogsten. Van Houten zag een paar dagen geleden nog dat eenden en kraaien zich al flink tegoed hebben gedaan aan het graan. “Mar dat jout neat, it giet ús net om de opbringst mar om de demonstraasje fan ús âlde terskmasjine.” En hoewel Stoppeldei voor de bietenoogst eigenlijk te vroeg komt, is dat geen reden om de antieke bietenplukker aan de kant te laten staan, aldus Groen. “Wy litte mei ús âlde ark sjen hoe’t it meganysk wurket. Moderne lânboumasjinen rinne noch altyd folgens de prinsipes dy’t santich jier lyn betocht binne, allinnich sjochst dat hjoeddedei net mear.”

Mest uitrijden

Met hun verzameling kunnen de Beetsters inmiddels wel een museum vullen. “Mar dat dogge wy net. Moatst it spul wurkjend sjen, oars is der net folle oan.” Na de oogst spant Groen de ploegschaar achter zijn paarden om de akker te bewerken. Daarna volgt nog een demonstratie ‘âlderwetsk dongriden’. Met de nieuwste aanwinst, een gerestaureerde mestkar, ooit afkomstig van de firma Gebroeders Postma uit Bakkeveen. Ook steeds meer liefhebbers van buiten Nij Beets melden zich bij Groen en Van Houten om mee te doen met hun opgeknapte landbouwwerktuigen. Zo vallen er op de twaalfde Stoppeldei onder andere een stoomtrekker uit 1906, een bijzondere ladewagen uit Zweden en een vooroorlogse hooipers te bewonderen. “Stoppeldei hat in trend set: fan statysk nei aktyf. Dêrmei ha wy ek de eagen by it Flaeijelfeest iepene. Nimmen sit te wachtsjen op wer in rychje âlde trekkers. Dat kinst oerol wol sjen.” Stoppeldei vindt plaats op zaterdag 31 augustus (10.00-17.00 uur) op het terrein van It Damshûs.

Geen alcohol

Alcohol is uit den boze op Stoppeldei. “Wy wolle net dat minsken harren trekker hjir delsette om ferfolgens oan it bier te gean. Soks dogge se mar by de tintfeesten. Wy wolle gjin ûngelokken of plestik rotsoai yn it lân.”