Het toepasselijke liedje verhaalt van ‘een kar die ratelt op de keien’. Op het Flaeijelfeest in Oudehorne gaat dat maal zestig. Want zoveel ‘aanspanningen’ doen dit jaar mee aan de boerenoptocht. “Allegear spul fan sa’n hûndert jier âld. Dan giet der wolris wat stikken.”
“Hearst it?” Met zijn bovenmaatse grijptang geeft Wilco Liest een ferme klap op de hoep, de dikke ijzeren strip om het houten wagenwiel. “In moai dof lûd, izer en hout binne ien. No dizze hjir.” Wilco laat de tang op het wiel ernaast neerkomen. Kléng, galmt het op veel hogere toon. “It klinkt folle izeriger, hearst wol? Dat betsjut dat der noch romte tusken sit. Dizze hoep moat oer.” De voorzitter van de optochtcommissie en zijn hoepploeg hebben de paardenbak van de familie Achtien aan de Tweede Sluisweg in Oudehorne deze zaterdagmorgen omgetoverd tot een open smidse. De houten wagen- en karrenwielen die te ruim in hun ijzeren korset zitten, worden onder handen genomen. Een terugkerend ritueel in de aanloop naar de boerenoptocht. “Elts jier restaurearje wy der in stik of tolve. Sa hâlde we de antyke weinen ridend.” Door roestvorming aan de binnenzijde van de ijzeren rondingen ontstaat speling, legt Wilco uit. “De hoep kin dan ûnderweis samar fan it tsjil rinne.”
De jongeren Corné, Tjerry en Esmee, dochter van Wilco, houden het vuur van de openluchtsmidse laaiende. “Moai net?”, zegt Jan die al in 1978 met het hoepjen van de Flaeijelverzameling begon. “Ik ha it wat leard fan Kuperus, de âlde smid út it doarp. Wilco hat it wer fan my oppikt en no is de tredde generaasje der al mei dwaande.” Jan laat de stress die de klus met zich meebrengt intussen graag over aan zijn zoon. “It hoepjen freget geduld en tiid, mar it moat allegear wol klear foar de optocht.”
Zou het hoepjen niet een spectaculair onderdeel moeten zijn van de oude ambachten? “Dêr ha wy wol oer neitocht. Mar dan moatst derby bliuwe. En wy binne ek nedich foar de optocht.” Wilco laat zijn tang weer even op de afgekoelde hoep neerdalen: een diepe doínk weerklinkt. “Soks wolle we hearre.”
“Hearst it?” Met zijn bovenmaatse grijptang geeft Wilco Liest een ferme klap op de hoep, de dikke ijzeren strip om het houten wagenwiel. “In moai dof lûd, izer en hout binne ien. No dizze hjir.” Wilco laat de tang op het wiel ernaast neerkomen. Kléng, galmt het op veel hogere toon. “It klinkt folle izeriger, hearst wol? Dat betsjut dat der noch romte tusken sit. Dizze hoep moat oer.” De voorzitter van de optochtcommissie en zijn hoepploeg hebben de paardenbak van de familie Achtien aan de Tweede Sluisweg in Oudehorne deze zaterdagmorgen omgetoverd tot een open smidse. De houten wagen- en karrenwielen die te ruim in hun ijzeren korset zitten, worden onder handen genomen. Een terugkerend ritueel in de aanloop naar de boerenoptocht. “Elts jier restaurearje wy der in stik of tolve. Sa hâlde we de antyke weinen ridend.” Door roestvorming aan de binnenzijde van de ijzeren rondingen ontstaat speling, legt Wilco uit. “De hoep kin dan ûnderweis samar fan it tsjil rinne.”
Op gevoel
“Hoepjen komt krekt”, weet Jan Liest, de heit van Wilco. Na het verwijderen van aangekoekt vuil en roest meten ze de binnenomtrek van de hoep en daarna de buitenomtrek van het kale wagenwiel. “Mei de fleks helje we der in stikje tuskenút. Hoefólle leit oan de grutte fan it tsjil, dat giet op gefoel. Der sil wol in formule foar wêze, mar dy witte wy net.” Vervolgens smijten ze de opnieuw aan elkaar gelaste hoep in de grote vuurbak.De jongeren Corné, Tjerry en Esmee, dochter van Wilco, houden het vuur van de openluchtsmidse laaiende. “Moai net?”, zegt Jan die al in 1978 met het hoepjen van de Flaeijelverzameling begon. “Ik ha it wat leard fan Kuperus, de âlde smid út it doarp. Wilco hat it wer fan my oppikt en no is de tredde generaasje der al mei dwaande.” Jan laat de stress die de klus met zich meebrengt intussen graag over aan zijn zoon. “It hoepjen freget geduld en tiid, mar it moat allegear wol klear foar de optocht.”
Wolk van stoom
“De hoep kin der no wol út”, besluit Wilco na een goed uur. Op de plaat met het gat erin, die heit Jan nog met een restant beton van zijn oprit heeft gefabriceerd, legt hij een houten wiel plat neer. Met lange grijptangen vissen Esmee en Corné de hoep uit de vuurbak en plaatsen het gloeiend stuk ijzer op het wagenwiel. Sterke mannen Pyt en Martin slaan vervolgens om beurten met voorhamers tot de ronding het gehele wiel omklemt. De vonken spatten ervanaf en bij het afblussen verdwijnen de mannen voor even in een wolk van stoom.Zou het hoepjen niet een spectaculair onderdeel moeten zijn van de oude ambachten? “Dêr ha wy wol oer neitocht. Mar dan moatst derby bliuwe. En wy binne ek nedich foar de optocht.” Wilco laat zijn tang weer even op de afgekoelde hoep neerdalen: een diepe doínk weerklinkt. “Soks wolle we hearre.”
