Postzegels verzamelen, heeft dat nog toekomst? “Wis en seker”, zeggen Bonnie van de Bos en Klaas Blaauw in koor. Uit het relaas van de beide voormalige postbestellers blijkt dat er wereldwijd nog volop postzegels verschijnen. Het aantal jeugdige verzamelaars is eerder een probleem dan het aantal zegels.”
Brievenbesteller en postzegelverzamelaar, dat kan geen toeval zijn. “Dat is it ek net”, zegt Bonnie van de Bos. “At je doedestiids bij de PTT kamen te wurkjen, waarden der twa dingen fan je ferwachte: lid wurde fan in fakbûn en postsegels sammelje. Sa is it begûn.” Bonnie en zijn voormalige collega Klaas Blaauw waren beiden postbode, eerst bij de PTT, later bij Post.nl.
Ook al was de start van de hobby gelijk, de verzamelcarrières van de beide mannen lopen niet geheel synchroon. Ze begonnen allebei met Nederlandse zegels, dat ligt het meest voor de hand. Postfris (vakjargon voor ongestempeld) en gestempeld. Gestempelde exemplaren weekten ze van de enveloppen. Na het drogen werden de gerimpelde exemplaren tussen twee zakdoeken met de strijkbout behandeld. Het resultaat: een prachtig gladde zegel. Klaas richtte later zijn blik op landen als Canada, Australië, Macau (net als Hongkong een speciale regio van de Volksrepubliek China), Duitsland en Japan.
Is het dan niet zo dat er steeds minder postzegels worden gebruikt? Dat lijkt in Nederland wel het geval. Klaas: “Mar in lân as Japan bringt elk jier noch sa’n tûzen nije segels op de merk.” Naast de landencollecties heeft hij een aantal themaverzamelingen, zoals treinen en zeilschepen. Maar zijn mooiste verzameling vindt hij die over de historie van de post: afbeeldingen van postbussen, telefoons, postbodes, postkantoren, noem maar op. “Dêr ha ik in hiel dik boek fol fan.” Jild sit der net yn sa’n fersameling, mar de emosjonele wearde is grut foar my.”
Begonnen op zijn 23e, is Klaas al ruim vijftig jaar verzamelaar. Hij werd al snel lid van de filatelistenvereniging Drachten. Vooral de laatste jaren is hij weer erg actief. In zijn vorige huis had hij een mooie ruimte ingericht met goed gereedschap, waar hij volop kon knutselen. Na een verhuizing heeft hij daar geen plek meer voor. Nu is hij dagelijks bezig met de postzegels. “Ik fyn it in geweldige hobby.” Hij werd in 2000 lid van de Cover Collectors Circuit Club, kortweg het circuit. Een wereldwijde organisatie die vraag en aanbod van leden uit verschillende landen op elkaar af probeert te stemmen. “Dêr sit noch wolris wat moais tusken. Ik doch ek mei oan in oar systeem fan segels ruiljen, in soart fan ynternasjonale kettingbrief, mar dêr sit ek in protte rommel tusken. Hjoed krekt noch in brief fol segels út Denemarken krige.” Even leek het erop dat zijn zoon ook besmet was met het zegelvirus, maar dat duurde niet zo lang. “Mar miskien pakt hy it letter wol wer op.”
Het is toch een probleem om de jeugd te interesseren voor het verzamelen van postzegels, zeggen beide mannen. “It binne foaral de grize prúkjes tusken de 50 en de 80 dy’t je tsjinkomme op de feriening.” ‘De Filatelie’, hét maandblad voor de postzegelverzamelaar, verschijnt sinds 1922. Zij hebben voor de jeugd een speciale ‘kidspagina’, maar vooralsnog wint het gamen het van de postzegel.
Voor Bonnie is het meer een activiteit voor de herfst- en wintermaanden. Hij was jarenlang lid van de Opsterlandse club in Gorredijk, die niet bij de bond was aangesloten. Maar die club ging vorig jaar ter ziele. Hij heeft niet zoveel thema’s als verzameldoel, maar heeft wel jarenlang kerstzegels gespaard (de decemberzegel). “Mar doe’t it fan dy stickers waarden bin ik dêrmei opholden, dat fyn ik gjin postsegels.” Het leuke van het verzamelen vindt hij het verhaal achter de zegel. Over iedere zegel is nagedacht, iedere zegel is speciaal ontworpen, getekend, gekleurd en gedrukt.
Ook leuk zijn de contacten die je via de postzegel over de wereld legt. “Ik sparre Canada. Doe ha wy yn 2014 nei Calgary nei it reedriden west en ha der in camperfakânsje troch Canada oan fêstknope. Letter, doe’t wy wer thús wiene, kaam ik op ynternet op de site fan postsegelsammelers in frou tsjin út dy buert. Dy ha ik in berjochtsje stjoerd en ferteld dat wy dêr omtoerd hiene. Wy binne elkoar skriuwen bleaun en in jier as wat letter ha myn dochter en de man dêr ek west en dy ha har dêr opsocht. Soks fyn ik prachtich!” Een andere anekdote: “Wy wiene yn Warschau, ek nei it riden te sjen en doe fansels even de stêd yn nei it postkantoar om postsegels. Mar ja ús Poalsk is fansels striemin en de frou achter it loket koe as woe gjin Dútsk as Ingels ferstean. Lokkich stie der in ûnderwizeres achter ús en dy hat foar ús oan it tolken west, sa krige ik dochs myn segels.” Bonnie heeft met name postzegels uit Duitsland gespaard met thema’s als Oost en West, oud-Duitsland, Berlijn en Württemberg. “Allegearre hiel nijsgjirrige segels.” Ook Oostenrijk heeft prachtige zegels uitgebracht. Maar zijn lievelingszegel is een Nederlands exemplaar uit 1887, gestempeld. Dat is echt uit de begintijd van de postzegel.
Beide mannen zijn het roerend eens over wat het verzamelen van postzegels zo boeiend maakt. Dat zijn vooral de contacten die je via deze hobby legt met heel veel mensen uit alle mogelijke landen over de hele wereld.
Brievenbesteller en postzegelverzamelaar, dat kan geen toeval zijn. “Dat is it ek net”, zegt Bonnie van de Bos. “At je doedestiids bij de PTT kamen te wurkjen, waarden der twa dingen fan je ferwachte: lid wurde fan in fakbûn en postsegels sammelje. Sa is it begûn.” Bonnie en zijn voormalige collega Klaas Blaauw waren beiden postbode, eerst bij de PTT, later bij Post.nl.
Ook al was de start van de hobby gelijk, de verzamelcarrières van de beide mannen lopen niet geheel synchroon. Ze begonnen allebei met Nederlandse zegels, dat ligt het meest voor de hand. Postfris (vakjargon voor ongestempeld) en gestempeld. Gestempelde exemplaren weekten ze van de enveloppen. Na het drogen werden de gerimpelde exemplaren tussen twee zakdoeken met de strijkbout behandeld. Het resultaat: een prachtig gladde zegel. Klaas richtte later zijn blik op landen als Canada, Australië, Macau (net als Hongkong een speciale regio van de Volksrepubliek China), Duitsland en Japan.
Is het dan niet zo dat er steeds minder postzegels worden gebruikt? Dat lijkt in Nederland wel het geval. Klaas: “Mar in lân as Japan bringt elk jier noch sa’n tûzen nije segels op de merk.” Naast de landencollecties heeft hij een aantal themaverzamelingen, zoals treinen en zeilschepen. Maar zijn mooiste verzameling vindt hij die over de historie van de post: afbeeldingen van postbussen, telefoons, postbodes, postkantoren, noem maar op. “Dêr ha ik in hiel dik boek fol fan.” Jild sit der net yn sa’n fersameling, mar de emosjonele wearde is grut foar my.”
Begonnen op zijn 23e, is Klaas al ruim vijftig jaar verzamelaar. Hij werd al snel lid van de filatelistenvereniging Drachten. Vooral de laatste jaren is hij weer erg actief. In zijn vorige huis had hij een mooie ruimte ingericht met goed gereedschap, waar hij volop kon knutselen. Na een verhuizing heeft hij daar geen plek meer voor. Nu is hij dagelijks bezig met de postzegels. “Ik fyn it in geweldige hobby.” Hij werd in 2000 lid van de Cover Collectors Circuit Club, kortweg het circuit. Een wereldwijde organisatie die vraag en aanbod van leden uit verschillende landen op elkaar af probeert te stemmen. “Dêr sit noch wolris wat moais tusken. Ik doch ek mei oan in oar systeem fan segels ruiljen, in soart fan ynternasjonale kettingbrief, mar dêr sit ek in protte rommel tusken. Hjoed krekt noch in brief fol segels út Denemarken krige.” Even leek het erop dat zijn zoon ook besmet was met het zegelvirus, maar dat duurde niet zo lang. “Mar miskien pakt hy it letter wol wer op.”
Het is toch een probleem om de jeugd te interesseren voor het verzamelen van postzegels, zeggen beide mannen. “It binne foaral de grize prúkjes tusken de 50 en de 80 dy’t je tsjinkomme op de feriening.” ‘De Filatelie’, hét maandblad voor de postzegelverzamelaar, verschijnt sinds 1922. Zij hebben voor de jeugd een speciale ‘kidspagina’, maar vooralsnog wint het gamen het van de postzegel.
Voor Bonnie is het meer een activiteit voor de herfst- en wintermaanden. Hij was jarenlang lid van de Opsterlandse club in Gorredijk, die niet bij de bond was aangesloten. Maar die club ging vorig jaar ter ziele. Hij heeft niet zoveel thema’s als verzameldoel, maar heeft wel jarenlang kerstzegels gespaard (de decemberzegel). “Mar doe’t it fan dy stickers waarden bin ik dêrmei opholden, dat fyn ik gjin postsegels.” Het leuke van het verzamelen vindt hij het verhaal achter de zegel. Over iedere zegel is nagedacht, iedere zegel is speciaal ontworpen, getekend, gekleurd en gedrukt.
Ook leuk zijn de contacten die je via de postzegel over de wereld legt. “Ik sparre Canada. Doe ha wy yn 2014 nei Calgary nei it reedriden west en ha der in camperfakânsje troch Canada oan fêstknope. Letter, doe’t wy wer thús wiene, kaam ik op ynternet op de site fan postsegelsammelers in frou tsjin út dy buert. Dy ha ik in berjochtsje stjoerd en ferteld dat wy dêr omtoerd hiene. Wy binne elkoar skriuwen bleaun en in jier as wat letter ha myn dochter en de man dêr ek west en dy ha har dêr opsocht. Soks fyn ik prachtich!” Een andere anekdote: “Wy wiene yn Warschau, ek nei it riden te sjen en doe fansels even de stêd yn nei it postkantoar om postsegels. Mar ja ús Poalsk is fansels striemin en de frou achter it loket koe as woe gjin Dútsk as Ingels ferstean. Lokkich stie der in ûnderwizeres achter ús en dy hat foar ús oan it tolken west, sa krige ik dochs myn segels.” Bonnie heeft met name postzegels uit Duitsland gespaard met thema’s als Oost en West, oud-Duitsland, Berlijn en Württemberg. “Allegearre hiel nijsgjirrige segels.” Ook Oostenrijk heeft prachtige zegels uitgebracht. Maar zijn lievelingszegel is een Nederlands exemplaar uit 1887, gestempeld. Dat is echt uit de begintijd van de postzegel.
Beide mannen zijn het roerend eens over wat het verzamelen van postzegels zo boeiend maakt. Dat zijn vooral de contacten die je via deze hobby legt met heel veel mensen uit alle mogelijke landen over de hele wereld.
