Cultuur

Droom Eijer Producties: de Friese Joop van den Ende

“Mem moat sa no en dan efkes skiedsrjochterje”, grinnikt Janna Eijer. Want de gemoederen kunnen hoog oplopen op de burelen van Eijer Producties. Doorgaans gaat het dan over de aankleding van de dansuitvoeringen of de musicalvoorstellingen die op stapel staan. En steevast is Janna de aanstichtster, bekent ze zelf. “Ik wol altyd mear en grutter, it kin my net ekstravagant genôch.” Volgens broer Aarnt willen ze dat alle drie wel. “Wy meitsje in soad wurk fan de útfierings, de kursisten fertsjinje dy toeters en bellen. Mar at wy spul ha, dan giet it faak oer de details.”

Afbeelding
Aaltsje is de baas, Janna het creatieve brein, Aarnt is goed met de centen. Stroken de artistieke ambities van Eijer Producties even niet met de zakelijke werkelijkheid, dan geeft de stem van Aaltsje de doorslag. Maar zo nu en dan schiet ook haar nuchterheid tekort, want zo gaat het nu eenmaal met familie. Dan is er altijd nog mem Fokje: “En no is it gebeurd. Ophâlde jim!”

Podiumvrees wegnemen
Dansen, zingen, free runnen; bij Eijer Producties uit Jubbega leren zo’n zeshonderd jongeren uit de regio zich te uiten op de expressieve manier die bij hen past. Sommige cursisten hebben talent en stomen door naar professioneel niveau, voor andere kinderen blijft de eindvoorstelling het hoogst haalbare. “Mar eltsenien docht mei, nimmen is in beam”, zegt Aaltsje. “It giet net om talint. It is moai dat bern in poadium krije en mei selsbetrouen yn it iepenbier doarre te praten.” Zo verging het de oudste van de Eijers ooit zelf ook. Na het zien van de televisieserie Fame wilde de jeugdige Aaltsje in de jaren negentig ook musicalster worden. Ze stortte zich op de dans en meldde zich aan voor de theaterschool. Maar de opleiding bleek te hoog gegrepen. Ze ontdekte dat haar eigenlijke talent lag in het organiseren en bij elkaar brengen van mensen. Bij plaatselijk gymvereniging Wordt Kwiek in Jubbega zette ze vervolgens de dansopleiding op poten.

‘Dat kinne wy ek’
Aangespoord door haar oudere zus ontpopte Janna zich tot het werkelijke talent van de familie. Als ze niet zelf zang-, dans-, of pianolessen kreeg, assisteerde ze Aaltsje met het bedenken van danspasjes en choreografieën. Tegen de tijd dat de dansschool uitgroeide naar zo’n honderd leerlingen nam Janna steeds vaker de lessen over. Aaltjse kon zich dan wijden aan administratieve zaken, het regelen van optredens en de productiekant. Maar de kiem voor Eijer Producties werd toch in 2008 gelegd, op de achterbank van de auto van hun ouders. Na afloop van het openluchtspel The Lion King, waar de dansschool aan had meegedaan, keken de drie Eijers elkaar op de terugweg aan en concludeerden: “Dat kinne wy ek.”

Ze vertaalden de populaire film High School Musical in het Fries naar ‘Kop by it Spel’, richtten een stichting op, en klopten bij de provincie aan voor steun. “Wy krigen samar subsydzje. Dat gong doe sa maklik. In bytsje beskamme tochten wy: no dogge wy wat mei in oar syn jild.” Maar de musical in de omgebouwde Expansiehal van Jubbega liep uit op een groot succes. 180 jongeren uit alle hoeken van Friesland kwamen op de audities af en de serie voorstellingen trok al met al drieduizend man publiek. De jonge cast van ‘Kop by it Spel’ wilden daarna door met dansen, zingen en spelen. “Doe ha wy besletten om der in profesjoneel bedriuw fan te meitsjen. Wy wolle de Joop van den Ende fan Fryslân wurde.”

Alles meemaken
De start van Eijer Producties in 2010 viel net samen met de afbouw van de gemeentelijke cultuursubsidies, maar daar maalden de drie kersverse cultuurondernemers niet om. Ze wilden toch op eigen benen staan na hun eenmalige ervaring met de gemeenschapsruif. De subsidiestop werkte juist in hun voordeel, omdat cultuurinstelling Centrum voor de Kunsten A7 wegviel. Aaltsje: “Mar wy ha ek fernijing brocht dy’t bern oansprekt. Sa binne wy mei DZT begûn, ús musicaloplieding. En wy ha hjir Freerunning introdusearre.” Freerunning is een mix van dans en acrobatiek waarmee je zo soepel en snel mogelijk over allerlei obstakels beweegt, legt Aarnt uit. “Dat kin yn de seal, mar ek op strjitte. It giet om de yndividuele prestaasje en dat sprekt bern oan dy’t net sa kompetitief binne.” Ook aan de dansopleiding heeft Eijer Producties nieuwe disciplines toegevoegd, aldus Janna. Zo bevat de basiscursus Dansmix elementen uit de Streetjazz en uit de klassieke dans. En sinds kort doet Eijer ook aan Modern Dance, een fysieke danswijze waarbij je vanuit de ademhaling beweegt en rolt over de grond. “Guon bern sjogge wy wol fiif kear yn ‘e wike, dy wolle alles meimeitsje.”

Doorgroeikinderen
Op de kaart van Zuidoost-Friesland in het kantoor staan met gekleurde punaises de lesactiviteiten van Eijer Producties aangeduid. Geel wijst op de locaties waar wordt gedanst, vrijwel in alle dorpen tussen Heerenveen, Gorredijk, Appelscha en Wolvega. De blauwe zijn Freerunning en de twee rode, in Heerenveen en Gorredijk, voor de DZT-opleidingen. Ook al ligt de nadruk niet op talentvorming, inmiddels hebben de twaalf docenten van Eijer Producties toch een paar aparte groepen gevormd met cursisten die meer in hun mars hebben. Doorgroeikinderen, noemt Janna ze. “Der binne altyd in pear dy’t de druk fan it prestearjen krekt wol wolle.” Dat zijn de leerlingen die verder gaan bij de musicalopleiding MUZT in Sneek, bij D’Drive terechtkomen, of kiezen voor een theaterstudie. En sommige van hun protegeetjes zien ze soms dan ineens opduiken in televisieseries van de Omrop.

Maar nee, de Van den Endes van Friesland zijn ze nog niet, bekent Aarnt. “Wy binne ûnderweis, mei 800 learlingen soene wy alle trije derfan libje kinne. No is it noch sa dat wy geregeld by mem lâns gean foar in board waarm iten.”

Frysk Kampioenskip Freerunning
Eijer Producties organiseert op zaterdag 11 februari (vanaf 11.30 uur) het Iepen Frysk Kampioenskip Freerunning (IFKF) in mfg De Kompenije. De sporthal wordt omgebouwd tot ‘urban’ freerunparcours met steigers en auto’s. Er komen driehonderd freerunners naar Jubbega, waaronder een wereldkampioen en internationale deelnemers. Er is een jam voor alle deelnemers met daarnaast een wedstrijd in de categorieën speed en flow. De oudere deelnemers strijden vanaf 17.00 uur, met onder hen Krystian Kowalewski uit Polen en Justen Scheffer uit Urk. Entree: 2 euro. ifkf.nl