Demonstratiemiddag moet nieuwe volksdansers trekken
Vrijdagmiddag klokslag half twee. Dertien dames van volksdansgroep Fleurich yn ’t Rûn maken zich op voor een middagje oefenen in het dorpshuis van Jonkerslân. “Wij zijn van de generatie die het dansen nog heeft geleerd.” Gerda Blom weet dat volksdansen in het algemeen het stempel oubollig heeft. “Maar het is zo gezellig. En je bent wel anderhalf uur in beweging.” Goed voor het brein ook: “Je hoofd moet goed weten hoe de passen gaan, het is eigenlijk een soort geheugentraining. En weet je, we hebben er iemand bij van 89. Zij danst zo geweldig en maakt geen enkele fout.”
Fleurich yn ’t Rûn is onderdeel van Vrouwen van Nu, voorheen de Plattelandsvrouwen. Voor de tweede keer is de groep uit Langezwaag-Jonkerslân-Luxwoude aan de beurt om de grote jaarlijkse Volksdansmiddag te organiseren. Op 16 maart komen er elf groepen uit heel Fryslân naar Gorredijk. Dat waren er in het verleden veel meer. In de jaren negentig trok de dansdag zeshonderd deelnemers, dit jaar hebben zich 130 dames aangemeld. De verminderde belangstelling voor het volksdansen is een landelijke tendens.
Gloriedagen
Voorzitter Trienke Postma weet zich de gloriedagen van het volksdansen nog goed te herinneren. “Healwei de jierren tachtich wie it in drokte fan belang op de dûnsdagen. Hûnderten dielnimmers en in soad groepen dy’t har dûns presintearren. No is it in ôfrinnende saak, we krije der gjin nije minsken mear by.” Van de tientallen dansgroepen die in de jaren tachtig nog van de partij waren, zijn er nu nog elf over. En bij de overgebleven groepen is het aantal leden veel minder dan in het verleden. En dat heeft weer consequenties voor de presentatie van hun beste dans op de volksdansdag. Groepen moeten samenwerking zoeken met andere groepen om representatief voor de dag te komen. Zo danst Fleurich yn ’t Rûn dit jaar Ani’s Waltz met de groepen van Tijnje en Gersloot.
Wie bij volksdansen denkt aan de horlepiep of een klompendans, slaat de plank mis. Nederlandse volksdansers dansen van alles, in een kring of in paren, opzwepend of ingetogen. Op eigentijdse muziek met internationale dansen van de Balkan tot Israël en van Scandinavië tot het Angelsaksisch gebied. De sierlijke en ontroerende Engelse volksdans Ani’s Waltz is daar een goed voorbeeld van. Breeduit zwieren de tweetallen over de dansvloer, voeten fluisteren op het hout, indringende violen klinken uit de speakers. Stralende gezichten, de rode blosjes op de wangen verdiepen zich.
Houdt jong
“We ha in hartstikke moaie ploech”, verzucht Swopkje de Jonge in de pauze. Met haar 89 jaar is ze de oudste. “Soms tink ik wolris, ik gean der mar by wei want ik wurd âlder. Mar as ik hjir dan wer bin en ik begjin te dûnsjen, dan giet it as fansels. En dan gean ik dochs mar troch.” Het houdt haar jong van lichaam en geest, vindt ze zelf. En dat beaamt Trienke Postma: “We witte allegear datst better bliuwst troch te bewegen. Ik gean yn elts gefal wol troch en ik bin 83.”
De dansploeg doet er van alles aan om nieuwe leden te werven. Daar is ook de dansdag van 16 maart bij uitstek geschikt voor, denkt Postma. De elf dansgroepen verzorgen vijf demonstraties. Tussendoor is er vrij dansen. “Minsken meie dan meidwaan, miskien sit der in dûnser foar ús tusken.” Zo kwam ook Meintje bij de ploeg in Jonkerslân, vertelt Gerda Blom. “Ze was toeschouwer bij de dansdag.”
De dansdag van Vrouwen van Nu bestaat al sinds 1979. Sinds vijftien jaar ligt de organisatie bij lokale dansgroepen. De editie van dit jaar, in De Skâns in Gorredijk, wordt voor het eerst alleen op middag georganiseerd. En niet onbelangrijk: er zijn twee orkesten voor begeleiding van het vrij dansen. Grootste punt van zorg bij de organisatie waren de financiën, vertelt Postma. Toen ze de dansdag in 2005 organiseerde was er maar één sponsor. “Dat koe doe wol omdat der safolle minsken kamen dy’t yntree betellen. Dit jier ha we dat net, dus moast it oars.” De zevenkoppige organisatiecommissie heeft stevig doorgepakt. Ze vonden vele adverteerders voor het programmaboekje en bloemen en presentjes zijn toegezegd. “We ha hiel wat ôfskoaid.”
Nieuwe leden
Hoewel Fleurich yn ’t Rûn regelmatig demonstraties verzorgt voor leden van Vrouwen van Nu, tijdens dorpsavonden en in verzorgingshuizen, is de hoop vooral gevestigd op de dansdag. Dan hopen ze nieuwe leden binnen te halen. “We meitsje de dei tagonklik troch de priis leech te hâlden. En we komme op Omrop Fryslân, miskien helpt dat ek.”
Dansleidster Sijke de Jong zet de muziek weer aan. Verend vanuit de knieën wachten de dames het intro af. En dan: “Wisselpas wisselpas, één twee drie vier.” Daar gaan de viertallen, als rijtuigjes. Gelach klinkt: “Ik bin de koplampen fan it weintsje kwyt.” Op een drafje gaan de twee achter hun voorliggers aan. Onderdoor, tussendoor en draaien maar. En soms is al dat gedraai net iets te veel. Geeft niet, die paar kleine smokkelstapjes vallen niemand op.
Volksdansmiddag
De Provinciale Volksdansmiddag in sporthal De Skâns wordt gehouden op donderdag 16 maart van 13.30 tot 17.00 uur. Naast demonstraties van verschillende groepen is er de mogelijkheid voor het publiek om mee te dansen. Entree: 5 euro.
