
Dat het CODA Museum in Apeldoorn nu tegelijkertijd met LOOF een grote expositie over papierkunst organiseert, doet Age Hartsuiker deugd, maar het berust op toeval. “Kunstenaars als Marian Smit en Tjitske Boersma hebben hier al eens afzonderlijk geëxposeerd, het leek me spannend om hun werk naast elkaar te zien. En Xandrien ken ik al dertig jaar; we zaten toen bij dezelfde galerie. Ik was haar uit het oog verloren, maar ineens dook ze zomaar weer op. Jij moet er ook bij, heb ik direct gezegd. Zo kwamen we uiteindelijk uit op zeven Paperladies.” Papier is kwetsbaar maar tegelijkertijd oersterk. Dat kun je ook zeggen van Xandrien Thiel. De beeldend kunstenares uit Gorredijk is de oudste van de Paperladies. Ze gooit haar verleden in de versnipperaar om er iets nieuws van te maken. “In mijn familie valt iedereen om voor zijn zeventigste”, zegt Thiel. “Dus toen mijn zeventigste verjaardag naderde, bedacht ik: Waarom zou de executeur mijn nalatenschap straks moeten opruimen? Dat kan ik beter zelf doen.” Ze herlas de dagboeken die ze haar hele leven heeft bijgehouden en kieperde ze vervolgens een voor een in de shredder. Alleen het dagboek over de eerste ontmoetingen met Hans, haar overleden geliefde, viste ze eruit. En het verslag over haar tijd in Engeland, waar ze na zijn dood het vuur van haar kunstenaarschap hervond. De overige delen vermaalde ze tot versnipperde herinneringen. “Toen ik die berg papierslierten overzag, voelde ik me opgelucht. In de ruimte die in mijn hoofd ontstond, borrelde vervolgens het idee op om wat met het materiaal te doen. Zo kwam ik op het project ‘Dag Boek’.”
Nadat Thiel door haar dagboeken heen was, trok ze de laden open waarin ze de pasteltekeningen bewaarde uit het begin van haar carrière. Ook die gingen door de versnipperaar. “The past tells”, grinnikt Thiel met gevoel voor woordspelingen. Ze is inmiddels toe aan haar ‘kunstenaarsboeken’, de gebundelde schetsen, invallen en uitprobeersels over de tijd heen. “Ik ben bezig om ritueel mijn eigen leven te recyclen. Dat geeft niet alleen een diepe voldoening, het levert ook werk op met een losse structuur die me buitengewoon bevalt. Als je goed kijkt, doemt hier en daar nog een woord op als een soort van echo uit het verre verleden”, wijst ze op de vier werken die aan haar wand hangen bij Kunsthuis LOOF. Thiel staat bekend als beeldend kunstenaar van ruimtelijke objecten die schijnbaar aan de zwaartekracht ontsnappen. Het overkoepelend thema in haar werk betitelt ze zelf als ‘balans’. Niet in de zin van stevig staan, dat vindt ze saai. Met haar beelden probeert ze het moment te vangen waarin stilstand overgaat in beweging. De tijd dat ze dat met steen en staal deed, is voorbij. “Ik ben inmiddels te oud om nog te hakken en te slijpen. Ik vind nu balans in het materiaal waar ik als kind ooit mee begon. Papier heeft een lichte zwaarte.” >>










