Cultuur en uitgaan

Als bomen konden spreken

Verhalenverteller Douwe Kootstra heeft de sagen in een nieuw jasje gestoken”, zegt Lenneke Büller van de 7 bossen van Beetsterzwaag die de uitgave mogelijk maakte. “En in aansluiting hierop komt Douwe naar de basisscholen om ze voor te lezen. Zo proberen we op een leuke manier de kinderen duidelijk te maken in wat voor een bijzondere omgeving ze wonen. En hopelijk steken de kinderen hun ouders weer aan om samen de boswandeling te maken.” Want de beeldenroute spreekt ook volwassenen aan, verwacht Büller. Ze schreef zelf de tekst over de ontstaansgeschiedenis van landgoed Olterterp. Ter stichting en vermaak bedacht landheer Ambrosius Ayzo van Boelens ‘follies’ op open plekken in het bos, waar later drommen nieuwsgierigen uit Friesland en daarbuiten op afkwamen. “De beeldenroute sluit aan op die gedachte, het is een aanvulling op enkele elementen die we weer zichtbaar maken op het landgoed.”

Afbeelding
In veertien beuken en eiken op het Landgoed Olterterp zijn sinds vorig jaar oude Friese volksvertellingen uitgebeeld. De uitgezaagde figuren in de stammen langs de beeldenroute verwijzen naar Het Spook van de Langesloot, Grutte Pier en andere mythische personages. Ze zijn opgeschreven in het net verschenen boekje ‘Als Bomen Konden Spreken’.

Niet zomaar bossen
In de vorige eeuw kwam door gebrek aan geld de klad in het onderhoud van de landgoederen rond Beetsterzwaag. De natuur nam het over en veel van de oude luister verdween. Stichting De 7 bossen ijvert nu voor gedeeltelijk herstel, iets dat alleen lukt met hulp van vrijwilligers, overheid en lokale ondernemers, aldus Büller. “Het 7 bossenproject probeert onder andere met de beeldenroute en het boekje de cultuurhistorische waarde bij een breed publiek onder de aandacht te brengen. Want dit zijn niet zomaar bossen, ze zijn in het verleden zorgvuldig ontworpen en vormgegeven. Dat maakt ze onvergelijkbaar met doorsnee bossen. Door langdurig gebrek aan onderhoud zijn de landschapsparken vervallen tot wat een landschapsarchitect ooit ‘ruïnes’ noemde. En daar willen we de komende jaren wat aan doen, al kunnen we niet alles terugrestaureren.”

Attractie
In het geval van landgoed Olterterp betekent de restauratie de herplant van de Slotlaan en de 12 Apostelen, het herstel van oude zichtlijnen en het vrijmaken en uitdiepen van de grote en de kleine vijver waar de adel vroeger in bootjes verpoosde. Als extra attractie is de beeldenroute toegevoegd.” Toen vorig jaar vijf kettingzaagkunstenaars hun sculpturen stonden uit te zagen, waren omstanders volgens Büller al direct benieuwd naar de achterliggende verhalen. En daaruit ontstond als vanzelf het idee voor de verhalenbundel.

Route
In het boekje staat ook de kaart van de route die halverwege de parkeerplaats van hotel-restaurant Het Witte Huis begint. Vandaar loopt het beeldenpad naar de grote vijver waaromheen de meeste boomfiguren staan gegroepeerd. De route gaat verder naar de Slotlaan, met het zijpad naar de 12 apostelen en de tweeling, om vervolgens weer uit te komen bij Het Witte Huis. Een wandeling van anderhalf uur, schat Büller. “Behalve als je bij ieder beeld het verhaal wil lezen, dan duurt het natuurlijk wat langer.” Met verhalenverteller Kootstra en andere rondleiders is ze van plan een aantal rondleidingen te organiseren, voor kinderen en volwassenen. Overigens wil Büller wel gezegd hebben dat de beeldbomen met uiterste zorg zijn geselecteerd, geen van de reuzen zou een langer leven beschoren zijn dan een jaar of tien. “De boom van Bonifatius bleek al grotendeels hol bij het zagen. De bisschop kleurt nu al.”

Uitgave
In de met veel historische foto’s verluchtigde uitgave ‘Als Bomen Konden Spreken’ zijn de volksverhalen zowel in het Fries als in het Nederlands afgedrukt. Het boekje kost 6 euro en is verkrijgbaar bij boekhandel Planteyn en Museum Opsterlân in Gorredijk en bij Prima Stella in Beetsterzwaag en Het Witte Huis in Olterterp.