Fanfare Excelsior: 75 jaar vallen en opstaan
‘God roept ons broeders tot de daad’. De oude hymne galmt door It Lytshûs. De repetitieruimte is vol met de ruim dertig blaasinstrumenten van de jubilerende fanfare Excelsior. “Nee hear, we bin gjin kristlik korps, mar gewoan in korps foar it hiele doarp.”
Ze spelen vooral uit het, in HaFaBra-wereld overbekende, Rode Boekje. “Mar we spylje ek graach marsen en guon fan dy nûmers bin al hiel âld”, vertelt voorzitter Sietse Luchtenveld. En dat is vooral makkelijk voor de acht oud-leden die speciaal voor het 75-jarig jubileumfeest van de fanfare hun blaasinstrument weer ter hand nemen. “Se pakke de tried sa wer op.”
De oud-leden zijn niet alleen voor de gezelligheid uitgenodigd. “We hoopje dat der ien of twa by ús bliuwe.” Hoewel het ledental de afgelopen jaren redelijk stabiel is, heeft ook Excelsior te maken met vergrijzing en gebrek aan jonge aanwas. Jaarlijks gaan ze op bezoek bij de vier basisscholen van Jubbega en Hoornsterzwaag. Soms heeft het succes. “Foarich jier hienen we in aardich groepke fan acht. Mar at se dan nei de grutte skoalle gean, is it net stoer mear. Giet der dan ien fan it groepke fuort, dan is it krekt domino en giet de rest mei.”
Excelsior, nu met 23 leden, organiseert nog altijd haar eigen jeugdopleiding. De kinderen die na het bezoek aan de scholen willen blazen, krijgen zes weken lang een uur per week les van een ervaren rot. Na zes weken volgt een miniconcert, waarna de kinderen voor verdere lessen naar de muziekschool kunnen gaan. In 2015 hoopt Excelsior hiervoor samen te gaan werken met Ars Musica uit Lippenhuizen.
Het is voor de fanfare moeilijk om een goede bezetting te blijven houden. “Benammen yn de baritonseksje sitte we krap. As dêr ien of twa ôffalle, ha we wol in probleem.” Luchtenveld overweegt zelf zijn trompet in te wisselen voor een bariton. Je kunt niet zomaar een korpslid vragen om van instrument te wisselen, vindt hij. “De spilers ha in kar makke en feroarje net graach.” Zelf blaast hij ook het liefst zijn trompet of cornet. Ter wille van de korpsklank wil hij wel overstappen naar de lagere registers.
Excelsior is nog altijd een korps voor de gemeenschap. Tubaspeler Pieter Cremer: “We blazen op de kerstfair, de Sinterklaasintocht, kerkdiensten en ook soms op jubilea.” Sinds twee jaar staat het korps onder leiding van Jan Marcel ten Bos uit Oldeberkoop. “De buurman van onze voorzitter, zo komen we ook aan hem.” Ten Bos studeerde aan het conservatorium, maar is in het dagelijks leven havenmeester. “En in de avonduren is hij razend enthousiast met muziek bezig.” Onder zijn leiding speelt de fanfare met name vlotte stukken.
Fanfare Excelsior beleefde in het verleden vaker kritieke momenten. Sterker nog, het heeft het ontstaan in 1939 te danken aan het feit dat de korpsen OKK, Ons Genoegen en De Bazuin te weinig leden hadden om afzonderlijk door te gaan. Maar dat waren bijzondere omstandigheden. Veel leden werden opgeroepen voor de militaire dienst. Tijdens de oorlogsjaren lag het korpswerk een tijdje stil, maar in mei 1945 pakten ze de draad met succes weer op. Eerste wapenfeit: een tweede prijs in de derde klas op een concours in Molkwerum. Er zouden nog vele prijzen volgen.
Begin jaren ’50 liep het ledental dramatisch terug. Het leidde in mei 1952 zelfs tot het besluit tijdelijk de repetities te staken. Dankzij een eigen jeugdopleiding beschikte het korps in mei 1953 weer over voldoende leden om door te gaan. Dit kunstje werd in 1970 herhaald toen er weer te weinig leden waren. Beide keren was Anne Luchtenveld de grote inspirator. De huidige bezetting van Excelsior bestaat dan ook voor het merendeel uit door Luchtenveld opgeleide muzikanten.
Oudste lid: Anne Luchtenveld (84)
Als leerling sloot Anne Luchtenveld zich in 1944 aan bij Excelsior. Hij zat ruim 40 jaar in het bestuur, waarvan 38 als voorzitter. Dankzij de inzet van Luchtenveld overleefde het korps meermalen woelige tijden. “Twa kear ha we hast oer de kop west. Doe bin ik begûn mei it oplieden fan learlingen.” Ruim 40 jaar stond hij garant voor het opleiden van jonge blazers. “We bin in fanfarekorps mei in goeie harmony.” De 84-jarige speelt nog steeds de Es-bas. “Ik bin it lytste mantsje mei it grutste ynstrumint.”
Jongste lid: Marrit ter Schuur (11)
Bugelspeelster Marrit ter Schuur is het jongste lid van Excelsior. “Ik ben er al bij vanaf mijn negende. Ik ging een keer met mijn zus mee naar de repetitie. Het leek mij leuk zelf mee te doen.” Een suffe hobby? Echt niet: “Op school zeggen ze vaak: wow, jij kan het echt goed.” Marrit kwam in opleiding bij korpslid Geertje Siebesma, nu volgt ze lessen op de muziekschool. “En dat is best nog wel lastig. Ik studeer de nummers eerst langzaam in. Maar als ik dan maandag op de repetitie van Excelsior kom, dan spelen ze zo snel dat ik het haast niet bij kan houden. Gelukkig speelt er altijd wel iemand met me mee en Jan, de dirigent, helpt me ook vaak.”
Jubileumconcert
Met de royale bezetting van 32 muzikanten geeft Excelsior op 13 december (14.30 uur) een jubileumconcert in de plaatselijke Coop-supermarkt. Niet in een zaaltje of een kerk, maar midden in het bruisend hart van het dorp. De muzikanten en de supermarkt reageerden beide enthousiast op het idee. Aansluitend is er een reünie in De Kompenije.
