Cultuur en uitgaan

Maak zaterdag kennis met park Huize Olterterp

Door: Redactie

OLTERTERP Huize Olterterp is al bijna 25 jaar een rijksmonument, nu geldt dat ook voor het bijbehorende park. Eigenaar It Fryske Gea is blij met deze erkenning. Het vormt het startsein voor een groot restauratieplan dat een aantal jaren gaat vergen. Zaterdag 9 september zijn bezoekers welkom.

Het park voor Huize Olterterp.
Het park voor Huize Olterterp. Foto: Dico de Klein

Beetsterzwaag en Olterterp hebben niet te klagen over het aantal rijksmonumenten. Huize Olterterp, het hoofdkantoor van It Fryske Gea, is er een van. Het statige huis dateert uit 1907, gebouwd nadat de eigenaren Antoinette Philippine van Boelens en haar man jonkheer Rudolph Sandberg het oude Slot Boelens uit 1793 hebben laten slopen. Het huis vormde lang het hart van landgoed Olterterp, het familiebezit dat ooit 692 hectare groot was en nagenoeg heel Olterterp omvatte. 

Ook de nabijgelegen Hippolytuskerk, Het Witte Huis en veertien boerderijen maakten onderdeel uit van het landgoed. Huize Olterterp kent specifieke architectonische kenmerken. Het is ontworpen door jonkheer Herman Hendrik Sandberg van Boelens, die bij de Spoorwegen werkte. Wie goed oplet, kan dat nu nog terugzien in het gebouw. Huize Olterterp kreeg in 1999 de status rijksmonument. 

Dat gold destijds niet voor de tuin. Stefien Smeding, medewerker cultuurhistorie bij It Fryske Gea, denkt dat er toen nog te weinig bekend was over de historie en de waarde van het park. “Daar is sindsdien veel onderzoek naar gedaan. De opzet van de tuin heeft veel kenmerken die verwijzen naar de fameuze tuinarchitecten Vlaskamp en Roodbaard. Zonder dat we zeker weten dat de tuin ook door hen is aangelegd.” 

Engelse landschapstuin

Het park is aangelegd in de stijl van een Engelse landschaps- tuin, herkenbaar aan slingerende paden rond organisch gevormde vijverpartijen. Van de uitgegraven grond werden zichtheuvels gemaakt. Zoals voor aan de weg bij Huize Olterterp ook zichtbaar is. De overtuin van Huize Lyndenstein in Beetsterzwaag is zeker ontworpen door Roodbaard, de ontwerptekening is bewaard gebleven. Het park bij Huize Olterterp is volgens Stefien in een vergelijkbare periode aangelegd. Bovendien waren er familiebanden tussen de bewoners van beide Huizen. Dat maakt het aannemelijk dat Roodbaard ook in Olterterp actief was.”

Renovatieplan

Smeding is blij met de erkenning van het park als rijksmonument. “De ensemblewaarde van park en huis is nu vastgelegd.” De status van rijksmonument betekent ook dat It Fryske Gea verwacht nu eenvoudiger aanspraak te kunnen maken op subsidies voor een verder herstel van het park. Er ligt een plan klaar dat een investering van circa 500.000 euro vergt. Een deel van de paden wordt aangepakt en de karakteristieke boomgroepen komen terug.

 “De oude bomen die er staan behoren bij de sterke soorten. Naaldbomen zijn er bijvoorbeeld niet meer. Die hebben een kortere levensduur, maar horen wel bij dit type park. Ook karakteristieke struiken en bloemenlagen worden hersteld.” It Fryske Gea wil eveneens aan de slag met de zij- en achtertuin, waar bijvoorbeeld de padenstructuur in het verleden is aangepast aan het veranderende dagelijkse gebruik van het landgoed.

Monumentendag

Huize Olterterp is op zaterdag 9 september opgenomen in het programma van de Open Monumentendag in Beetsterzwaag en Olterterp. Van 11.00 tot 17.00 uur is het huis en het park open voor bezoek. Gidsen vertellen over de geschiedenis en de achtergronden van huis en park. Kinderen kunnen broodjes bakken bij het kampvuur en in de voorleestuin luisteren naar verhalen.