Cultuur en uitgaan

Thomasluiden start op 21 december

KATLIJK Op de naamdag van de heilige Thomas, donderdag 21 december, start in Katlijk het Sint-Thomasluiden. Iedereen mag dan tot en met 31 december de klok zelf luiden tussen 7.00 en 22.00 uur. Het klokluiden wordt ingeluid door de jeugd met een fakkeloptocht vanaf de Raaptepper naar de klokkenstoel. 

Thomasluiden Katlijk.
Thomasluiden Katlijk. Archieffoto Sa!

Op zaterdag 30 december is er een manifestatie met lokale producten, hapjes en drankjes op het plein bij de klokkenstoel. Tot en met 21 december organiseert Plaatselijk Belang elke donderdag (19.30-21.00 uur) een cursus met theorie en de praktijk van het klokluiden. Opgeven kan bij Elsbeth Kuperus: 06-1318 0780.

Historie van het klokluiden

Aan het einde van het jaar worden traditioneel de boze geesten verjaagd. Tegenwoordig wordt het jaar uitgeknald met vuurwerk. In een aantal streken is er het midwinterhoorn blazen en dan is er het Sint Thomas luiden.

In Friesland is het Sint Thomas luiden bewaard gebleven in twee dorpen: Katlijk en Oudehorne. Beide dorpen hebben een klokkenstoel; in Katlijk naast de kerk uit 1525 en in Oudehorne op de begraafplaats. In vroeger tijden werd bij veel kerken geen toren gebouwd omdat die zou wegzakken in de veengrond. Uit praktische overweging werd dan gekozen voor een houten klokkenstoel.


Thomasluiden in Oudehorne - Archieffoto Sa!

De meeste klokkenstoelen hebben twee klokken: een grote en een klein. Twee personen luiden de beide klokken in een bepaald ritme. Het is een kwestie van flink oefenen voordat de twee op elkaar zijn ingespeeld. Dit tweetal wordt regelmatig afgelost en zo ging in het vroeger dag in dag uit door.

In het verleden gebeurde het dan wel dat er dan tussendoor een slokje werd genomen. Gevolg hiervan was dat er wel eens zaken gebeurden die het daglicht niet helemaal konden verdragen. De lokale koddebeier (veldwachter) probeerde de klokkenluiders dan te betrappen door zich te verschansen in het kerkgebouw. Jonge Katlijkers deden vroeger de kerk van buiten op slot en luidden de klokken extra zwaar. Toen de veldwachter de klepels in beslag had genomen, vond men al snel een alternatief in flaijels (dorsvlegels). Kortom, men was in Katlijk behendig in het vinden van een alternatief.

Sinds geruime tijd luidt men de klok in Katlijk alleen nog van 7.00 uur tot 22.00 uur.