Een zomer lang Jan Loman
BEETSTERZWAAG/GORREDIJK De afgelopen jaren was er in met name Beetsterzwaag regelmatig aandacht voor kunstenaar Jan Loman. Maar nog niet zo uitgebreid als de komende zomer. Vanaf 18 mei zijn er zowel in Beetsterzwaag als Gorredijk exposities rond de beeldhouwer, graficus, schilder en dichter.
Vandaag, woensdag 28 februari, is het precies 106 jaar geleden dat Jan Loman in Bolsward ter wereld kwam. Volgens de organisatoren een mooie dag voor de aankondiging van twee bijzondere exposities, een samenwerking van Museum Opsterlân en de Stichting Historisch Beetsterzwaag. In de twee dorpen die een belangrijk onderdeel van zijn leven waren. Loman groeide op in Gorredijk, om na tal van omzwervingen in 1963 neer te strijken in Beetsterzwaag. Hij zou er tot zijn overlijden in 2006 blijven wonen, in het vorig jaar gesloopte karakteristieke pand aan de rand van Beetsterzwaag.
De connectie met Beetsterzwaag komt aan de orde in de door Historisch Beetsterzwaag georganiseerde buitenexpositie. Hierbij wordt de formule gehanteerd zoals die de afgelopen jaren ook al in exposities rond de collectie Van Lynden en Jeanne Bieruma Oosting was te zien. Meerdere informatiepanelen hebben zijn levensloop als rode draad, in de overtuin van het Lycklamahûs. “En ook nu organiseren we weer een interessant randprogramma”, vertelt Heleen Verhage van Historisch Beetsterzwaag. “Bovendien is er in het dorp ook veel werk van Loman in de openbare ruimte te zien.”
Loman drukte al snel na aankomst in Beetsterzwaag een stempel op het culturele leven, onder andere door exposities te organiseren en affiches voor activiteiten te ontwerpen. Bij het voormalige kantongerecht en achter het Lycklamahûs staan door hem geschonken kunstwerken. En verspreid over Beetsterzwaag zijn tegels te vinden met door hem geschreven haiku’s, een Japanse dichtvorm. Verhage: “We lopen al jaren rond met het plan om met Loman eens uit te pakken. Maar steeds kwam er iets tussen. In 2018 was het de Tinco-tentoonstelling, later was er corona, en exposities rond de Van Lyndencollectie en Jeanne Bieruma hadden ook een directe aanleiding. Maar nu is Jan Loman eindelijk aan de beurt.”
Loman was een man van veel disciplines. Hij was beeldhouwer, maar ook graficus, schilder en dichter. Loman behoorde tot de avant-garde van de noordelijke kunst in de jaren zestig met zijn aan de Nul-beweging verwante grafiek, hij was mede-oprichter van kunstenaarsgroep NU. Een van zijn bekendste grafische werken is het logo van de Waddenvereniging dat al bijna zestig jaar meegaat. Volgens Verhage had Loman een bijzondere band met het Waddengebied en Schiermonnikoog in het bijzonder. “Hij maakte zich al vroeg zorgen over de toekomst van dit unieke gebied.”
Sinds een reis die hij als kind naar Noorwegen maakte, hield ook dat land zijn belangstelling. Wad, water en bergen zijn vaak duidelijk herkenbaar in zijn grafisch werk. Er is nog veel werk van Loman in omloop.
Museum Opsterlân in Gorredijk verzamelt op dit moment veel niet eerder vertoond werk van Loman, waaronder prachtig origineel grafisch werk en schetsen. Maar tijdens de expositie zijn straks ook filmfragmenten, foto’s en ruimtelijke objecten te zien. Het Museum komt ook graag nog in contact met mensen die werk van Loman bezitten en dit voor de expositie willen uitlenen of laten fotograferen. Contact opnemen kan via info@museumopsterlan.nl.
Beeld Jan Loman.
