Einde van Gordykster amateurtoneel
GORREDIJK Het is misschien de laatste keer. Sinds de coronapandemie slaagt het toneelgezelschap Ienfâld en Freonskip uit Gorredijk er niet meer in om voldoende mensen op de planken te krijgen. Voor de jaarlijkse toneeluitvoering staat er daarom komende zaterdag een ingehuurde toneelploeg uit Jubbega op het podium.
Het was al een tijdje schrapen, vertelt Froukje Keimpema. Samen met Roel Klijnstra is zij de surplus, of interim, voor het bestuur dat verder nog slechts bestaat uit de voorzitster en de penningmeesteres. “Op it lêst, by de foarstelling fan fjouwer jier lyn, hienen we in lytse acht spilers op papier.” Froukje is al 65 jaar lid van Ienfâld en Freonskip, Roel wordt gehuldigd voor 50 jaar lidmaatschap. “Mar al mei al ha ik 58 jier spile”, zegt Roel. Hij speelde eerst in Utrecht, later bij de familie Klijnstra toneelgroep in Gorredijk. Daar begon hij ook met regisseren, later verzorgde hij in eigen dorp bij Ienfâld en Freonskip ruim dertig jaar de regie. Daarnaast schreef en bewerkte Klijnstra vele toneelstukken voor de ploeg.
22 maart 1984: ‘Om it libben fan Lyfke’ met links Froukje en rechts Roel.
Uit Kortezwaag
Froukje was erbij toen een klein ploegje 58 jaar geleden toneelvereniging Ienfâld en Freonskip nieuw leven inblies; het toneelgezelschap van het dorp Kortezwaag werd 92 jaar geleden opgericht onder de naam Ienfâld en Freunskip. Kortezwaag werd later geannexeerd door Gorredijk en de Gordykster toneelclubs verdwenen in de loop der jaren allemaal. Ienfâld en Freonskip bleef als enige toneelclub in het dorp over. Jarenlang waren ze een soort toneelfamilie; de leden deelden lief en leed. Alles kon worden besproken en als iemand echt in de put zat, sloegen ze soms een hele repetitie over om te kunnen praten, vertelt Froukje. “We koenen mekoar hiel goed allegear. Mar letter kamen der spilers by mei oare ideeën, dan begjint soks te wringen. It famyljegefoel rekke wat fuort.”
De boer op
Maar ook het financiële plaatje droeg bij aan de terugloop binnen de toneelvereniging. In het verleden waren er jaren dat ze wel achtmaal de boer op gingen met hun toneelstuk, dat bracht geld in het laatje. “Mar dat is net mear helber.” Er waren ook jaren dat ze met een verloting soms wel 1.500 euro binnenhaalden. Ook die tijd is allang vervlogen. Daardoor wordt het voor de toneelploeg ook steeds moeilijker om de zaalhuur voor de serie repetities en de uitvoering te betalen. “En dêrmei gie ek de aardichheid fan it toanielspyljen der wat ôf.”
Om nieuwe en ook jongere spelers aan te trekken, moet je de boer op. Maar waar dan, vraagt Froukje zich af. “Want at ik sjoch nei de jeugd, dy ha folle leaver sport en harren mobyltsjes.” Een probleem waar vele verenigingen mee kampen, weet ze. “En op ‘e Gordyk hat it altyd al lestich west om genôch minsken foar it toaniel te finen.” Een week voordat Nederland vanwege corona op slot ging, speelde Ienfâld en Freonskip haar laatste eigen voorstelling. “De lêste jierren hienen we behoarlik folk, soms wol twahûndert man. Mar dan hast in pear jier niks en dan binne de minsken ek fuort.” Ze vergaderden nog, vonden nieuwe bestuursleden en zelfs een nieuwe speler. Maar het mocht niet baten. De ploeg was voorgoed veranderd.
Zaterdag afscheid
“Ik soe sizze, sneon 2 maart wurdt ús ôfskied”, zegt Froukje. Dan brengt toneelvereniging O.D.I. uit Jubbega de klucht ‘De Treflike Dokter Paul’ op de planken. Het is een productie waarvan Roel Klijnstra voor de Fryske bewerking tekende. Tijdens de avond worden vier jubilerende leden van Ienfâld en Freonskip nog gehuldigd, alle bezoekers krijgen een kop koffie en een gratis lootje voor de verloting. “We wolle it net- sjes ôfslute. It soe moai wêze at wy dit mei in moai fulde seal dwaan kinne.” De toneelavond wordt gehouden in De Skâns en begint om 20.00 uur. Entree: 5 euro.
