Direct na de Tweede Wereldoorlog maakte de bekende kunstenares Jeanne Bieruma Oosting portretten van Kees de Boer, zijn vrouw Aeltsje en hun dochter Anny. Drie schilderijen van gewone Sweachsters, maar met een bijzonder verhaal.
Anny Krikke-de Boer (83) kan het beeld nog zo oproepen. Direct na de bevrijding zat ze op de openbare school. Alle kinderen moesten naar buiten. “Der waard sein dat der stoute minsken oppakt wienen. It wurd NSB’er koene wy doe noch net.” De gevangenen werden verzameld in de school. Terwijl Anny en haar leeftijdsgenoten het tafereel gadesloegen, kwam er een vrouw langs die in de oorlog altijd melk bij de familie De Boer kwam halen. “Se sei dat myn heit ek oppakt wie. Wat wie ik doe lilk op dat minske, dat koe ommers net. Myn heit hie yn de oarloch altyd foar elkenien klearstien.”
De familie De Boer woonde op een boerderij achter de Van Teijens Fundatie. Anny werd er in 1938 geboren. Toen ze vier maanden oud was kwam haar vader met paard en wagen voor het huis van dokter Poutsma onder de tram. Met een dubbele schedelbasisfractuur lag hij zes weken in coma. Anny: “Hy is njonkenlytsen wol wer wat opknapt, mar nea wer de âlde wurden.” In de oorlogsjaren ging de kleine Anny naar de kleuterschool in een gebouwtje achter de Cornelia-Stichting. Ze zag op het terrein ook Duitsers. “Al binne je dan noch net sa âld, bern witte faak mear as dat âlderen witte.” Dat gold ook bij haar thuis. Op de boerderij hield een onderduiker zich schuil, bovendien waren er evacués uit Den Haag. De Duitsers hadden boeren verboden zelf melk aan de eigen bevolking te geven. Maar de familie De Boer legde de gevulde flessen in het zandhok. Dan kon iedereen daar de eigen fles ophalen. “De âlde wyfkes fan de Fundaasje hiene in bûse op de ûnderrok, dêryn namen se harren flesse mei.” Iedereen die aan de deur kwam om eten, kreeg altijd wel iets mee. Dat gold ook voor een onbekend gebleven kunstschilder. Tegen het einde van de oorlog beloofde hij: “Jim binne altyd sa goed foar my west, nei de oarloch sil ik jim útskilderje.”
Het gerucht over de gevangenschap van vader Kees bleek toch juist. Haar vader zat één week in het kamp, daarna bleek dat het om een misverstand ging. Anny begreep later dat haar vader in de oorlog weleens had geroepen dat er ook goede Duitsers waren, dat niet alle Duitsers verkeerd zijn. “Dat kinne je yn oarlochstiid wol tinke, mar net sizze.” In de week dat haar vader gevangen zat, werden alle kinderen op een middag bijeengeroepen bij het Kantongerecht. Iedereen kreeg wat lekkers, alleen Anny niet. “Dat ik neat krige wie net slim, mar wol hiel ûnrjochtfeardich. Ik wist dat myn heit net fout west hie en as dat wol sa west hie, dan hie ik dêr dochs neat oan dwaan kinnen?” Die herinnering bleef Anny altijd bij. Ze nam zich voor dat wanneer het in haar macht lag, ze altijd voor ieder kind zou opkomen. Ze ging later naar de Rijkskweekschool en stond met plezier acht jaar voor de klas. “Ek al ha ik mar ien bern holpen, dan ha ik myn wurd hâlden.”
Anny Krikke-de Boer (83) kan het beeld nog zo oproepen. Direct na de bevrijding zat ze op de openbare school. Alle kinderen moesten naar buiten. “Der waard sein dat der stoute minsken oppakt wienen. It wurd NSB’er koene wy doe noch net.” De gevangenen werden verzameld in de school. Terwijl Anny en haar leeftijdsgenoten het tafereel gadesloegen, kwam er een vrouw langs die in de oorlog altijd melk bij de familie De Boer kwam halen. “Se sei dat myn heit ek oppakt wie. Wat wie ik doe lilk op dat minske, dat koe ommers net. Myn heit hie yn de oarloch altyd foar elkenien klearstien.”
De familie De Boer woonde op een boerderij achter de Van Teijens Fundatie. Anny werd er in 1938 geboren. Toen ze vier maanden oud was kwam haar vader met paard en wagen voor het huis van dokter Poutsma onder de tram. Met een dubbele schedelbasisfractuur lag hij zes weken in coma. Anny: “Hy is njonkenlytsen wol wer wat opknapt, mar nea wer de âlde wurden.” In de oorlogsjaren ging de kleine Anny naar de kleuterschool in een gebouwtje achter de Cornelia-Stichting. Ze zag op het terrein ook Duitsers. “Al binne je dan noch net sa âld, bern witte faak mear as dat âlderen witte.” Dat gold ook bij haar thuis. Op de boerderij hield een onderduiker zich schuil, bovendien waren er evacués uit Den Haag. De Duitsers hadden boeren verboden zelf melk aan de eigen bevolking te geven. Maar de familie De Boer legde de gevulde flessen in het zandhok. Dan kon iedereen daar de eigen fles ophalen. “De âlde wyfkes fan de Fundaasje hiene in bûse op de ûnderrok, dêryn namen se harren flesse mei.” Iedereen die aan de deur kwam om eten, kreeg altijd wel iets mee. Dat gold ook voor een onbekend gebleven kunstschilder. Tegen het einde van de oorlog beloofde hij: “Jim binne altyd sa goed foar my west, nei de oarloch sil ik jim útskilderje.”
Het gerucht over de gevangenschap van vader Kees bleek toch juist. Haar vader zat één week in het kamp, daarna bleek dat het om een misverstand ging. Anny begreep later dat haar vader in de oorlog weleens had geroepen dat er ook goede Duitsers waren, dat niet alle Duitsers verkeerd zijn. “Dat kinne je yn oarlochstiid wol tinke, mar net sizze.” In de week dat haar vader gevangen zat, werden alle kinderen op een middag bijeengeroepen bij het Kantongerecht. Iedereen kreeg wat lekkers, alleen Anny niet. “Dat ik neat krige wie net slim, mar wol hiel ûnrjochtfeardich. Ik wist dat myn heit net fout west hie en as dat wol sa west hie, dan hie ik dêr dochs neat oan dwaan kinnen?” Die herinnering bleef Anny altijd bij. Ze nam zich voor dat wanneer het in haar macht lag, ze altijd voor ieder kind zou opkomen. Ze ging later naar de Rijkskweekschool en stond met plezier acht jaar voor de klas. “Ek al ha ik mar ien bern holpen, dan ha ik myn wurd hâlden.”
