Cultuur

Na het onderwijs volgt de kunst

JUBBEGA 21-8-2021Wietske Rypkema.
JUBBEGA 21-8-2021Wietske Rypkema. JUBBEGA 21-8-2021Wietske Rypkema.
Pas in de kerstvakantie zou haar afstudeerwerk tentoongesteld worden. Maar nu Kerkje Schurega haar vroeg om een tentoonstelling in te richten, besloot Wietske Rypkema (64) haar opstelling ‘The circle of life’ eerder in de kijker te zetten.
Het werk bestaat uit eenentwintig bollen. “De middelste bol is iepen mei yn it midden in boltsje fan liem, dêromhinne lizze acht bollen fan liem en de bûtenste binne keramykbollen.” Het werk oogt eenvoudig en dat was ook de opdracht die ze zichzelf gaf: simpel maar met zeggingskracht. De middelste bol verbeeldt de geboorte, de acht bollen eromheen geven de identiteit van haar jeugd weer en de bollen in de buitenste cirkel staan voor de identiteit na haar jeugd. Voor de openstaande bol in het midden en de acht daaromheen haalde ze leem uit haar geboortegrond bij Jubbega; het werk krijgt zo een autobiografisch en materiaal-iconisch tintje. De bollen die de buitenrand vormen zijn gemaakt van gespikkeld keramiek. “Dat spetterjen doch ik ek mei myn skilderijen.”
Voordat ze naar de kunstacademie ging, had Wietske al tien jaar schilderles. “Ik woe wolris wat mear ferdjipping. Doe’t ik mei 57 jier stoppe yn it ûnderwiis, ha ik my oanmeld by Minerva yn Grins. Ik hie altyd al yn ‘e holle om de keunstakademy te dwaan.” In Groningen deed ze een vooropleiding van een half jaar. “Ik waard oannaam, mar hie gjin nocht om op myn 57e fjouwer dagen yn ‘e wike nei skoalle te gean. Yn dy tiid wie hjir ek de Keunstrûte en sa kaam ik by Corina Blom. Dy sei: wêrom komst net by ús?” Corina is docente aan de Kunstacademie Friesland, Wietske besloot zich in te schrijven en werd uit vele aanmeldingen geselecteerd. In mei dit jaar studeerde ze af.
’s Nachts ontstaan de ideeën, het uitwerken gebeurt vaak aan de keukentafel, maar ook in de kleine werkplaats op zolder. Vijf jaar kunstacademie leverde een schat aan beeldend werk op. “Sjoch, dit bin pinda’s”, wijst Wietske op een creatie gemaakt van amusebakjes. “We moasten sjen litte wat ús oan froeger herinnere. Foar my bin dat de doppinda’s.” De drie vesten, geshowd op foto’s, maakte ze in haar vierde jaar. “Dit is myn kwetsbere fest, makke fan aaidoppen. Dêrneist it fest fan plakjes keramyk; myn sterke fest foar beskerming.“ Het derde vest is van gehaakte fietsbanden, de soepele variant.
Haar onderzoeksvraag voor het afstudeerwerk was: hoe kan ik als kunstenaar mijn identiteit vastleggen in een bepaalde vorm. “Ik kaam ta de ûntdekking dat identiteit gjin oardiel jout, mar dat in oardiel foarme wurdt troch je selsbyld. Dat wie in eyeopener. Dy sirkel past by my: gjin skerpe rântsjes, alles pais en vree.” Tijdens haar opleiding ontdekte ze ook dat ze met haar handen bezig moest zijn. “As ik it mei hannen en holle foar elkoar ha, dan is it wurk goed.”
De expositie in Kerkje Schurega is een overzicht van haar werk met vooral schilderijen en keramiek. Wietske is zelf aanwezig op zaterdag 4 september (14.00-17.00 uur). De expositie is verder nog op 11 september te zien. Entree: gratis.