Cultuur

Spikers voor het eerst op het hoogste niveau

NBK 2017

Spijkerpakkenband.
Spijkerpakkenband. Spijkerpakkenband.
Nog een paar dagen. Dan staat de Spijkerpakkenband voor het eerst op het hoogste podium: de Kampioensdivisie van de Nederlands Brassband Kampioenschappen (NBK). De ‘Spikers’ proberen er zo ontspannen mogelijk naar toe te leven: “Wy hoege ús net te bewizen.”
“Maak van een mug geen olifant. Het gaat nu nog om de details.” Dirigent Erik Janssen staat zaterdag aan het einde van de middag in De Skâns vol vuur voor de Spijkerpakkenband. “We winnen steeds een stukje. Volgende week staat het zo safe als een huis.” De stem van de dirigent klinkt tijdens dit repetitie-uurtje bijna vaker dan het volle geluid van de 31 leden tellende band. Het gaat over strakke overgangetjes, over iets te vroeg en iets te laat, over de balans tussen concentratie en ontspanning. Meer dan een paar maten achter elkaar worden er amper gespeeld.
Aan het begin van de avond openen de Spikers de try-out van zeven orkesten die komende zaterdag allemaal uitkomen op de NBK. Het is de derde zaterdag op rij dat ze hun verplichte compositie voor publiek spelen, dit keer met een deskundige beoordeling. Ook divisiegenoten De Bazuin uit Oenkerk en PBG uit Bedum zijn in De Skâns. Kornettist Jogchum Tigchelaar is best nieuwsgierig hoe zij spelen. “Eins is it in hiel gek idee. Vroeger wie dat de top, sa hearde ik ek nei de Kampioensdivisie. No sitte wy der sels tusken.”

De Spijkerpakkenband was veel vaker aanwezig op de NBK, maar dit jaar voor het eerst op het hoogste niveau. Een keuze die de Spikers samen maakten. Oebele Kunnen, ook kornet, had wel zijn twijfels. “Ik ha my wol ôffrege at ik dit wiermeitsje kin. Ik ha ekstra lessen naam en thús in soad oefene. Dat is oars myn grutste hobby net.” Oebele, geboren Oerterper, is al meer dan twintig jaar een Spiker. Toen hij begon werd nog niet serieus over de top gesproken. “Trije jier lyn hie ik foar mysels ek net tocht dat dit deryn sitte soe. Mar dizze band hat de latte altyd wol heech lein. As jonge hûnen ha wy ús omheech fochten.”
De vergelijking met topsport dringt zich regelmatig op bij het observeren van de muzikanten. Tijdens het laatste uurtje repetitie zijn ze supergeconcentreerd. Het is al de vierde repetitie van deze week. Ook in de laatste week voor het NK volgen nog meerdere repetities om de uitvoering van ‘Handel in the Band’, een zestien minuten durende compositie van Kenneth Downie, te perfectioneren. Jogchum: “Der binne leden dy’t dizze hiele wike frij nimme om hielendal klear te wêzen foar it kampioenskip.” Maar ook in een gewone week zijn de leden van de band al snel zo’n tien uur per week met hun hobby bezig. Een uitgebreide repetitie op vrijdagavond en iedere dag thuis toch snel een uurtje oefenen. “It komt der mei de gesichtspieren en de lipspanning wol op oan.”

Na afloop van de try-out zijn Oebele en Jogchum tevreden. Jogchum: “Wy ha de lêste wike noch wol nedich, mar we binne no al sekerder dan ferline wike.” De druk is anders dan de voorgaande jaren in de Eerste Divisie, vindt Oebele. “Doe moasten wy fan ússels kampioen wurde. No kinne wy hearlik blaze, wy hoege ús net te bewizen. Dy earste kear is spesjaal. Dêr moatte wy fan genietsje.”
Dirigent Janssen is ook tevreden over de vorm van zijn band. “Nu moeten we die vorm vasthouden en op het juiste moment pieken.” De Spikers stonden eerder dit jaar voor de keuze om te promoveren naar de Kampioensdivisie. Daarvoor hadden ze de laatste jaren op diverse concoursen en op eerdere NK’s voldoende punten gehaald. “Maar het is wel een grote stap. Het verschil is groot.
We hebben er goed over nagedacht en iedereen vond dat het nu het moment was. De Friese nuchterheid zit ons weleens in de weg, maar we hebben met z’n allen zo hard gewerkt. Verwachtingen hebben we niet, als we maar zo goed mogelijk spelen. We geven onszelf tijd om aan het niveau te wennen, we mogen in ieder geval vijf jaar meedoen.” Janssen weet zelf wat het is om ook in de Kampioensdivisie de top te halen. Met Brass Band Schoonhoven werd hij enkele jaren geleden vier keer op rij Nederlands kampioen.

Alle tien bands in de Kampioensdivisie spelen hetzelfde stuk, een compositie die eerder in Nederland eigenlijk niet is gespeeld. “Als dirigent maak je een eigen interpretatie. Natuurlijk is het spannend of mijn opvatting goed valt bij de jury.” Het te spelen stuk arriveerde net voor de zomervakantie. De Spijkerpakkenband had een kleine tien weken om het in te studeren. Dat is volgens Erik best wel snel. “Je hebt de vakantie en daarna moet je er even inkomen, maar het is ook wel mooi dat de druk er direct op zat.” De Spijkerpakkenband heeft het niveau langzaam opgeschroefd. Volgens Janssen is het een proces van jaren. En wat hem betreft is de rek er nog lang niet uit. “We kunnen nog effectiever spelen. We gaan ongetwijfeld leren van het spelen op het hoogste niveau.” De Nederlandse Brassband Kampioenschappen starten komende vrijdag met de vierde en de derde divisie in actie. Op zaterdag volgen eerst de tweede divisie (met De Lofklank uit Ureterp) en de eerste divisie. Vanaf 18.00 uur is het podium voor de tien bands van de Kampioensdivisie. Deze hoogste divisie telt maar liefst vier Friese deelnemers. Naast de Spijkerpakkenband zijn dat De Bazuin (Oenkerk), De Wâldsang (Buitenpost) en Soli Brass (Leeuwarden). Een internationale jury beoordeelt de prestaties van de Kampioensdivisie en wie de nationale titel mee naar huis neemt.