Paul van der Voort laat uniek kistorgel bouwen
“Ik heb uitgerekend dat ‘ie makkelijk door de deur zou kunnen.” Toch blijkt dat nog best even lastig manoeuvreren voor Paul en orgelbouwer Rinze Witteveen. Maar dan staat er ook wat: een bijzonder en volledig handgebouwd kistorgel met zeldzaam houtsnijwerk. Van der Voort is initiatiefnemer van een bijzonder project van Stichting Ars Musica Friesland waarbij zangers op diverse plekken cantates zingen van Bach, Händel, Buxtehude en Purcell. En dat volgens het scratchconcept: deelnemers studeren thuis de muziek in, komen vervolgens een dag bij elkaar om te oefenen en geven dan een presentatie. “Het is muziek uit de baroktijd. Daarbij wordt vaak een orgel gebruikt in plaats van een klavecimbel. Dus vinden wij dat als je een serieuze serie cantates neer wilt zetten, je een orgel moet gebruiken.” Dat bleek lastig, want traditionele kerkorgels staan vast op hun plaats, meestal ver weg van de musici. Van der Voort besloot daarom zelf een mobiel kistorgel te laten bouwen.
De muzikant zocht contact met orgelbouwer Rinze Witteveen uit ’t Loo Oldebroek, die vervolgens een makkelijk vervoerbaar orgeltje bouwde van zo’n tachtig kilo. Het pijporgel is een meesterstuk geworden. Een kijkje in het binnenwerk toont de naar schatting tweehonderd grote en kleine vierkante pijpen. De bouwer wijst op een slimmigheidje. “Kijk, hier zit het transpositieklavier.” Handig klikt hij het klavier, het toetsenbord, een stukje opzij. “Hierdoor kun je een halve toon lager spelen.” De buitenkant van het orgeltje maakt het instrument echt bijzonder. Meester houtsnijder Maarten Robert tekende voor het ontwerp en de uitvoering. Paul: “Het is gebaseerd op Nederlands houtsnijwerk uit de achttiende eeuw. De combinatie van de orgelbouwer en de meester houtsnijder zorgt voor iets unieks. Het houtsnijwerk zit vol kleine details, inclusief portretjes van achttiende-eeuwse beroemde organisten, een Latijnse spreuk, ornamenten zoals blokfluitjes en boekjes en rijk versierde krullen in 3D-reliëf.”
Debuut in Beetsterzwaag
Het unieke kistorgel wordt voor het eerst gebruikt op zaterdag 9 april in de Ontmoetingskerk van Beetsterzwaag, bij de eerste van een serie cantates waar koorzangers en muzikanten uit het hele Noorden op afkomen, waaronder een groot aantal leden van Ars Musica. Onder leiding van Anne Vos-van Dijk en Paul van der Voort oefenen ze vanaf 10.00 uur op de prachtige achttiende-eeuwse barokzang en -muziek. Om 16.00 uur volgt de uitvoering van het kroningsanthem van Händel. Professioneel organist Fedde Tuinstra speelt een orgelconcert op het kistorgel en er zijn meer optredens met onder andere blokfluit en cello. Publiek is de gehele dag welkom, deelnemers kunnen zich nog melden voor koor en orkest. arsmusica.nl
