‘Wy hiene wol ferhalen foar trije boeken’
NIJ BEETS Sietze en Erna Haarsma uit Nij Beets hadden jaren een muziekwinkel in Drachten. In hun schrijversdebuut ‘Nootzaak’ schetst het echtpaar de ‘amusante en soms bizarre’ belevenissen uit die tijd. Luchtige verhalen doorspekt met ‘nijsgjirrige’ feitjes. “It is moai datst ferhalen diele kinst.”
Erna (54) schreef tijdens vakanties vaak reisverhalen voor familie en vrienden. Die vielen altijd wel in de smaak. Tijdens de coronaperiode begon ze met het vastleggen van haar herinneringen aan de muziekhandel. Sietze (56) bemoeide zich ermee, waarop Erna zei: “Doch it dan sels.” Dat gebeurde en zo ontstond ‘Nootzaak’, een coproductie van 34 korte verhalen. “Minsken sizze faak: ‘dêr kin ik wol in boek oer skriu- we’ en dan komme se net fierder as ien bledside. Wy kinne noch wol trije boeken folskriu- we”, vertelt Erna.
Ze waren elkaars eindredacteur, vulden elkaar aan en corrigeerden elkaar waar nodig. Sietze: “Wy binne oars. Erna is saakliker, ik bin mear fan it detail. Mar wy akseptearje dat wy ferskillend binne. Uteinlik is it boek der moaier en kompleter troch wurden.”
De samenwerking ging volgens Erna zo ver, dat amper meer te achterhalen is wie verantwoordelijk was voor welk verhaal. Het schrijfproces van het 167 pagina’s tellende boekwerkje nam meerdere jaren in beslag. “It is mei skriuwen krekt as mei wyn, dy moat ek rypje”, vindt Sietze. De geduldige aanpak leidde tot bij elkaar passende verhalen. “Se hawwe allegearre itselde DNA”, aldus Erna.
De anekdotes zijn gebaseerd op ware gebeurtenissen, soms iets aangedikt, erkent het schrijversduo, maar absoluut niet verzonnen. De verhalen zijn kort, hooguit zeven pagina’s en luchtig geschreven. Humor vormt een belangrijk ingrediënt, maar ‘Nootzaak’ is ook educatief. Zo zijn de verhalen gelardeerd met onder meer leuke weetjes over de techniek van het kerkorgel en de kunst van het pianostemmen. “Minsken kin der ek wat fan opstekke.”
Piepende piano
De jaren in de muziekhandel hebben leuke ervaringen opgeleverd. Zo werd Sietze ooit opgeroepen voor een ‘piepende’ piano. Bleek er een muis in te zitten. Toen het knaagdiertje uit de piano tevoorschijn kwam, sprong de vrouw des huizes gillend en in paniek op de tafel. De gil was zo hard dat de buurvrouw onmiddellijk poolshoogte kwam nemen. “Hja tocht dat de buorfrou oantaast waard. Se hie yn de iene hân in koekepanne en yn de oare in mes. Mar doe’t se de mûs seach, stie se twa tellen letter ek op ‘e tafel.”
Sietze kan er nog smakelijk om lachen. Ach, hij maakte zoveel mee, zoals die keer dat hij een boze jonge vader tegenover zich kreeg die dacht dat hij met zijn vrouw rommelde. Gelukkig overtuigde de inhoud van Sietze zijn gereedschapskoffer de man dat er van een seksuele escapade van zijn vrouw geen sprake was.
Zelf in frontlinie
Toen de verhalen eenmaal op papier stonden, vonden ze in Uitgeverij Noordboek in Gorredijk meteen een geïnteresseerde uitgever. Zaterdag komt het boek uit, in een oplage van 750 exemplaren. Bij grote belangstelling kan er snel worden bijgedrukt. Volgens Sietze heeft uitgever Steven Sterk goede verwachtingen van de verkoop. “Hy fynt it gjin boek fan ‘dertien in een dozijn’.” De presentatie zorgt wel voor spanning bij Sietze en Erna. “De minsken sille der wat fan fine.”
Het paar is wel wat gewend, want naast de muziekwinkel hadden ze een radiostation, werkten ze mee aan muziekproducties van onder andere Liesbeth List en Thijs van Leer. “Mar dan stiest sels net yn ‘e frontliny. Ach, we bin mei syn beiden, dat skeelt.” Hoe de reacties ook zullen zijn, Sietze en Erna hebben veel plezier beleefd aan het schrijven van ‘Nootzaak’. “Wat ik foaral moai fyn is dat je wat neilitte”, aldus Erna. Het boek is volgens Sietze ook een eerbetoon aan zijn vader Sijbe, de oprichter van de muziekwinkel in Drachten. “Hy wie in bysûnder man.”
