LTO presenteert visie op Opsterlandse land- en tuinbouw: Noodzaak voor groene versnelling

Het uitgebreide buitengebied is een van de Opsterlandse parels. Bij politieke discussies over ruimtelijke onderwerpen klinkt vaak dat “Opsterlân wol Opsterlân bliuwe moat.” De gemeente telt 260 agrarische ondernemingen, waarvan 150 melkveebedrijven. “Veel ondernemers hebben ook zicht op bedrijfsopvolging”, weet Bert van den Brink. “En bedrijven die wél stoppen bieden ruimte aan blijvers.”

Werken aan balans

De Opsterlandse boeren willen werken aan een toekomst waarin de landbouw in balans is met de omgeving. Van den Brink: “Wij willen blijven produceren op onze eigen grond en tegelijkertijd bijdragen aan natuur en landschap. Tegelijkertijd moet er ruimte zijn voor innovatie en samenwerking.” Dat betekent dat boeren hun inkomen hoofdzakelijk uit de primaire productie halen. Ze kunnen hun inkomen volgens LTO dan aanvullen met andere inkomsten, zoals beloningen voor maatschappelijke diensten of huisverkoop.

Foto: Martijn van der Vaart

In de onlangs aan de gemeenteraad gepresenteerde toekomstvisie stelt LTO-Opsterland in 2050 economisch en ecologisch in balans te willen zijn. De ondernemers voldoen dan volgens Van den Brink aan de haalbare maatschappelijke doelen op het gebied van natuurherstel en biodiversiteit, stikstof en klimaat, bodem en water en dierwelzijn.

Iedere hectare telt

Het landbouwareaal in Opsterland bedraagt ruim 13.000 hectare. En daar zit volgens Van den Brink direct een pijnpunt. “Doordat boeren minder mest kunnen uitrijden telt iedere hectare nu extra zwaar. De algemeen ingezette extensivering zorgt voor een grotere vraag naar grond voor de landbouw. Dan is er minder ruimte voor maatschappelijke claims. Een gezonde toekomst voor de Opsterlandse landbouw betekent wel dat het landbouwareaal overeind moet blijven.”

Ondernemers zijn best bereid om hun bedrijfsvoering te moderniseren, maar daarvoor is vaak wel een aanpassing van vergunningen nodig.

Voor een duurzame toekomst is het volgens de landbouwvoorman ook nodig om een eind te maken aan de voortdurende onzekerheid waar boeren mee te maken hebben. “Het verdienmodel van veel individuele bedrijven staat onder druk. Dat dwingt ondernemers tot een overlevingsstand, in plaats van na te denken over de langere termijn.” LTO kijkt daarbij niet alleen naar Brussel of Den Haag, maar ook naar de eigen gemeente Opsterland.

Archieffoto

“Ondernemers zijn best bereid om hun bedrijfsvoering te moderniseren, maar daarvoor is vaak wel een aanpassing van vergunningen nodig. Bijvoorbeeld het vergroten van het bouwblok voor modernere stallen, stalaanpassingen of investeringen in stikstofreductie. Wij pleiten voor een versnellingsroute voor boeren die duurzaam willen investeren op het boerenerf. Vergunningen moeten innovatie niet hinderen maar juist versnellen. En bij duurzame investeringen hoort ook een goede infrastructuur in het buitengebied, zowel in bereikbaarheid als in stroomvoorziening.”

Eigen route

LTO-Opsterland roemt haar eigen diversiteit. De sector bestaat uit bedrijven die uiteenlopen in omvang, intensiteit, toepassen van innovaties, mate van automatisering en de mate waarin ze ook andere diensten leveren. “Die diversiteit past bij het verleden, het heden, maar zeker ook bij de toekomst”, stelt Van den Brink. Daar hoort volgens hem wel bij dat de ondernemers ook hun eigen route richting duurzame toekomst bepalen. “Iedereen kiest wat het best bij het eigen bedrijf past. In ons gebied werkt dat goed, dat zien we ook in de mate waarin de boeren deelnemen aan allerlei vormen van agrarische natuurbeheer.” Boeren hebben ook hier behoefte aan toekomstperspectief, zo betoogt LTO. Dus bijvoorbeeld langjarige contracten in combinatie met realistische vergoedingen.

Hoeders van het buitengebied

LTO-Opsterland is zich bewust van de identiteit van Opsterland: de rijkdom aan natuur, cultuurhistorie, landschapselementen en de uitstraling van het buitengebied. “Boeren zijn belangrijke hoeders van het buitengebied”, betoogt Van den Brink. “Onze gezamenlijke opdracht in Opsterland is om de ontwikkelingen in de sector zodanig ruimte te geven dat deze bijdragen aan de herkenbaarheid van de cultuurhistorische en landschappelijke waarden van Opsterland.”

Landbouwdebat op 10 maart
Bijna traditioneel organiseert LTO-Opsterland in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen een debat tussen de verschillende politieke partijen. Op dinsdag 10 maart gaan zij in De Swingel in Wijnjewoude onder leiding van Arend Waninge in debat met elkaar, maar ook met vertegenwoordigers van de sector. Het gaat dan over onderwerpen waarop de gemeentelijke overheid invloed heeft. Een debat dat niet alleen interessant is voor agrarische ondernemers, maar ook voor iedereen die veel waarde hecht aan het Opsterlandse landschap.

Tekst: Arend Waninge
Foto’s: Arend Waninge, Martijn van der Vaart