Indrukwekkende 4 mei in Gorredijk
In de nacht van 14 op 15 april 1945 sneuvelt Gerk Numan bij de bevrijding van Gorredijk. In de strijd om het bezit van de hoofdbrug. “Op de drempel van de bevrijding gaven mensen hun leven voor de vrijheid”, vertelde wethouder Wietze Kooistra bij de 4-mei herdenking in de Ontmoetingskerk. Een kwartiertje later staat de herdenkingsstoet stil op de diezelfde hoofdbrug. Met vooraan eregast Gerk Numan, zoon van de omgekomen verzetsman, geboren nadat zijn vader was gesneuveld.
De Hoofdbrug, zoals Kooistra vertelde, de enige plek in het bestaan van Gorredijk waar daadwerkelijk is gevochten. Die snel werd gerepareerd zodat de Canadese bevrijders verder de provincie in konden trekken om de bezetter te verdrijven. “Op de plek waar, zo kort daarvoor, nog letterlijk op leven en dood was gevochten, rolde even later het verkeer weer verder.”
Jeugd
Kooistra herinnert zich hoe hij als 15-jarige bij de herdenking van 25 jaar bevrijding het gevoel had dat het einde van de oorlog wel heel ver weg was. “Vandaag als 60-jarige realiseer ik mij hoe de oorlog en de gevolgen daarvan de samenleving tot op de dag van vandaag beïnvloeden. Ook realiseer ik mij nu hoe jong de mensen waren die als soldaat of als verzetsstrijder stierven.” Hoe mooi is het dan te zien dat er jaarlijks nog steeds volop jeugd betrokken is bij de jaarlijkse herdenking van 4 mei. Bij de stille omgang van de Ontmoetingskerk naar de begraafplaats aan De Hegedyk sluiten zicht steeds meer mensen aan.
Mei
De vierde mei is dit jaar een mooie voorjaarsdag. De bomen in het jonge groen, volop vogels in de lucht. De schoonheid van de natuur waarvan ook onderwijzer Jan Eisenga, een van de andere herdachte gesneuvelden, zo kon genieten. Hij schrijft een jaar voordat hij op 5 mei 1943 wordt gefusilleerd het volgende gedicht:
Maaie
Bûten sjonge tûzen fûgels,
blommen bloeie read en giel.
Yn de loft driuw’ wite wolkens
en de greid’ is as ferwiel.
’t is wer maaie,
foarjier is’t.
Hiel de wrâld
ta pronk útrist.
Engelse bemanning
Bij het monument op de begraafplaats speelt muziekvereniging De Vlecke. De stoet maakt een rondgang over het kerkhof. Gerk Numan legt bloemen bij het graf van zijn vader, een indrukwekkend moment. Zes jongeren leggen bloemen op de graven van de zes bemanningsleden van een bij Gorredijk neergestorte Engelse bommenwerper. Numan en Wethouder Kooistra plaatsen een krans bij het monument naast de ingang van de aula.
Geen vanzelfsprekendheid
Eerder op de avond benadrukt Kooistra dat de huidige generatie vaak lijkt te vergeten dat vrijheid en leven in een rechtstaat geen vanzelfsprekendheid is. “Wij staan vandaag stil bij mensen die ons woord en daad erop wezen dat staan voor de vrijheid niet zonder het maken van keuzes gaat en dat de keuze die je maakt grote gevolgen voor jezelf en voor anderen kan hebben.”
“Na 70 jaar vrijheid bestaat het gevaar dat we die vrijheid wel als vanzelfsprekend, ja, als iets waar we recht op hebben, gaan beschouwen. In de wereld om ons heen zien we dat leven in vrijheid alles behalve normaal is. Het uitbreken van grote, levensbedreigende conflicten in het Midden-Oosten en in Noord-Afrika heeft miljoenen mensen op de vlucht doen slaan. En of we willen of niet, we zullen niet kunnen volstaan met het afwenden van de blik. Wij die nu al 70 jaar mogen leven in vrijheid, mag de ellende van anderen niet onverschillig laten. Deze en andere conflicten vinden plaats op grote afstand. Afgelopen zomer echter, hebben we als land, en als dorp, ondervonden hoe de gevolgen van zo’n conflict plotseling heel erg dichtbij kunnen komen.”
