‘Oude dame’ van Nij Beets kan weer jaren vooruit
NIJ BEETS Aan de vooravond van het jaar dat het Sudergemaal bij Nij Beets haar eeuwfeest viert, heeft het industrieel erfgoed een grondige opknapbeurt ondergaan. Zaterdagmiddag werd het feestjaar officieel geopend.
Burgemeester Andries Bouwman en Monique Plantinga van Wetterskip Fryslân stapten arm in arm symbolisch over een touwtje om dit heugelijke moment te vieren. Ruim een half jaar stond het Sudergemaal in de steigers.
Vooral in de fundamenten, in de watergangen onder de grond is veel renovatiewerk verricht. IJzeren buizen van de pompen waren deels verrot. Ook zijn de muren onder het gebouw opnieuw gevoegd en werd de vloer vanwege betonrot aangepakt. Tussen de pompen in de expositieruimte is niet veel veranderd. De hele operatie vergde een investering van circa 250.000 euro, vertelt Ubbo Elzinga, voorzitter van It Damshûs.
Het gemaal deed tot 1987 dienst en werd in 1991 overgedragen aan het Beetster museum. Sindsdien houden vrijwilligers het bijzondere gemaal draaiende. ‘s Zomers zijn er ook regelmatig exposities van kunstwerken die vaak een link hebben met de omgeving. De inzet van de vrijwilligers is groot, vertelt Elzinga. “En we hebben veel steunen van de bijna duizend vrienden van It Damshûs.”
De gasten voor de opening werden zaterdag ontvangen op de aangemeerde rondvaartboot De Harmonie uit Drachten. Volgens de voorzitter een naam die goed past bij iedereen die bij het Sudergemaal is betrokken.
Het Sudergemaal was in 1924 een van de eerste elektrische gemalen in de provincie. Het was verantwoordelijk voor het waterbeheer van het achterliggende laaggelegen voormalige veenland. Ontwatering dat nodig was om het land van de Groote Veenpolder te kunnen ontginnen. De pompen van het gemaal verpompen 2,5 kuub water per seconde. Het peil in de polder ligt ongeveer twee meter lager dan dat in de Nije Feart waarin het polderwater werd geloosd.
Het was de tijd dat het Wetterskip vooral druk was met de afvoer van water, memoreerde Plantinga, lid van het dagelijks bestuur van het Wetterskip. “Toen dachten we nog dat alles maakbaar was. Nu zijn het vasthouden van het water, het aantrekken van het water en de kwaliteit van het water.” Andries Bouwman was al op de eerste dag als Opsterlands burgemeester langs het gemaal gereden. “Goed dat we dit industrieel erfgoed voor de volgende generaties bewaren. Het is een wezenlijk onderdeel van de geschiedenis van dit gebied.”
Monique Plantinga (Wetterskip, burgemeester Andries Bouwman en Ubbo Elzinga (Damshûs).
