‘Skiednis Oerterp mei net ferlern gean’
URETERP In Ureterp wordt gewerkt aan de oprichting van de stichting Dorpshistorie Ureterp. Het dorp heeft volgens de initiatiefnemers een rijke historie die in de vergetelheid dreigt te raken, omdat niemand zich actief bezighoudt met het vastleggen van het verleden. “Dat soe deaskande wêze.”
Roel van der Heide is de initiatiefnemer van de stichting Dorpshistorie Ureterp. De 82-jarige oud-hoofdonderwijzer van de openbare basisschool in Ureterp was na zijn pensioen voorzitter van Museum Opsterlân in Gorredijk. Nadat hij gestopt was bij het museum, kwamen mensen soms spontaan spullen langsbrengen. Zo kwam hij onder andere in het bezit van het archief van de voormalige openbare basisschool De Twirre uit zijn dorp.
Van der Heide bouwde thuis een aanzienlijke en waardevolle collectie aan historisch materiaal over Ureterp op. Een mooi bezit. “Mar ik ha net it ivige libben, it soe skande wêze dat as ik der net mear bin, it guod wei- smiten wurde soe.” Wat te doen, was de vraag. Ureterp had niet, zoals Smelne’s Erfskip in Smallingerland, een organisatie die zich bezighoudt met het preserveren van kennis over vroeger en cultureel erfgoed.
Illustere namen
Ureterp heeft volgens Van der Heide een rijke historie die het waard is om vastgelegd en doorverteld te worden. Er zijn veel gebeurtenissen en personen waar de huidige generatie geen weet van heeft, stelt de oud-onderwijzer. Hij noemt het voorbeeld van de aan de Ureterper Feart geboren Sake Rienks de Boer, die naar Amerika verhuisde en daar grote roem als landschapsarchitect opbouwde. De Boer bepaalde niet alleen het beeld van zijn woonplaats Denver in Colorado, maar liet ‘sporen’ door heel Amerika na. Van der Heide: “Yn Denver hat er sels in replika fan de Oerterper tsjerketoer by syn hûs bouwe litten.”
De Boer vergat zijn afkomst niet. In 1971, enkele jaren voor zijn dood, schonk hij zijn geboortedorp nog zestig bomen die langs De Telle en het Boekweitpaad werden geplant. Maar ook de eveneens aan De Feart geboren Reinder Jakobus de Stoppelaar, een van de medeoprichters van It Fryske Gea, verdient volgens Van der Heide een plek in het Ureterper documentatiecentrum. “Elk doarp hat syn skiednis en dy mei net ferlern gean. Oft it no giet om ferhalen, skilderijen, foto’s of gebouwen, we moatte der sunich op wêze. “
Centrale plek
Van der Heide vindt dat Ureterp behoefte heeft aan een plek waar de rijke historie van het dorp centraal bewaard en gedocumenteerd kan worden. Dat zou kunnen via de oprichting van de stichting Dorpshistorie Ureterp. Hij besprak, om draagvlak te creëren, zijn idee begin dit jaar met verschillende partijen: Plaatselijk Belang, de Facebookgroep Ald Oerterp en de redactie van dorpskrant De Tipgever. “Elkenien reagearre posityf.” De stichting in oprichting heeft inmiddels een bestuur dat naast secretaris Van der Heide gevormd wordt door Wiebe Hofstra (penningmeester) en Sjoerd Krikke (voorzitter).
Daarnaast heeft Berend Posthumus een adviserende rol. Een locatie is ook al gevonden. Zorgcentrum De Lijte heeft een ruimte beschikbaar gesteld van waaruit het initiatief verder ontplooid kan worden. “Dêr kinne wy wurkje, gearkomme en ús guod opslaan en wy kinne der bygelyks ek eksposysjes organisearje en lêzingen hâlde”, vertelt Van der Heide. De samenwerking met De Lijte is volgens de Ureterper in beider voordeel. “De Lijte wol mear ûnderdiel wêze fan de mien- skip en foar ús binne de bewenners mei harren ûnderfining en kennis fan eartiids in wichtige boarne.”
Voor de exploitatie is jaarlijks naar schatting 600 euro nodig; de eenmalige kosten voor de inrichting van de ruimte bedragen vijf- tot zesduizend euro. Zo moeten onder andere een professionele scanner, laptop en beamer worden aangeschaft. “Wy ha gelokkich al argyfkasten krigen”, vertelt Van der Heide, die hoopt via verschillende subsidiestromen en fondsen het benodigde geld bijeen te krijgen. Doel van de stichting is de historie van Ureterp in kaart te brengen door informatie te vergaren en de verzamelde data te documenteren en archiveren.
De bronnen kunnen divers zijn, stelt Van der Heide. “It kinne âlde dokuminten en foto’s fan beppe har souder wêze, mar kinst ek tinke oan argiven fan ferieningen, ynstellingen en persoanlike samlingen.” Uiteindelijk moet er een voor alle Ureterpers toegankelijk historisch documentatiecentrum komen. De stichting wil voorlichting geven en kennis delen over Ureterp, onder andere via een eigen website, Facebook, regionale media en dorpskrant De Tipgever. Ook wordt gedacht aan het organiseren van lezingen en presentaties en mogelijk de uitgave van een eigen tijdschrift.
Advies geven
De stichting wil zich, gevraagd en ongevraagd, actief bemoeien met de ruimtelijke ontwikkeling van Ureterp in relatie tot de historische waarden van het dorp. Van der Heide noemt als voorbeeld de uit 1801 daterende woningen aan de Weibuorren en de begin vorige eeuw gebouwde Victoria Hoeve aan de Bûtewei. Panden die volgens Van der Heide een monumentale status verdienen. “Dy meie nea foar nijbou tsjin de flakte gean.” De stichting kan hulp goed gebruiken. Zo zijn er ‘sneupers’ nodig, plaatselijke amateurhistorici die het leuk vinden om historisch onderzoek te doen. Verder vrijwilligers die helpen met het documenteren en archiveren van het verzamelde materiaal en mensen met een ICT-achtergrond voor het opzetten en beheren van het documentatie- en archiefsysteem en beheer van de website.
Wie meer wil weten over de Stichting Dorpshistorie Ureterp, mee wil helpen of materiaal beschikbaar wil stellen, kan contact opnemen met Roel van der Heide: rtvdheide@planet.nl of 06-20101424.
