Sportieve folklore met Friese paarden
Het schouwspel is ieder jaar weer prachtig. Traditionele rijtuigen getrokken door imposante viervoeters met menners en bijrijders in ouderwetse kledij. Daverend over de klinkers proberen de bijrijders zoveel mogelijk ringen van de palen te steken. Een simpel wedstrijdje in museumstijl zou je denken. “Mar eins ha de dielnimmers it measte belang by it predikaat ‘schoonste geheel’”, weet speaker Piet Brouwer uit Oldeberkoop.
“Ast in bytsje moai foar de dei komme wolst dan bist der wol trije dagen mei dwaande”, vertelt Griet van Veen uit Wijnjewoude. Sinds jaar en dag organiseert zij vanuit de vereniging De Friese Aanspanning ringrijderijen. Voor de eigen club maar ook op verzoek van organisaties als die in Oldeberkoop. De Friese Aanspanning is echter meer dan alleen ringrijden, de leden zijn ook actief in de dressuur, samengestelde menwedstrijden en belslydjeien met de arrenslee. Hoewel de naam misschien anders doet vermoeden, staat de vereniging open voor alle paarden en pony’s. “It docht der net ta oft it hynder fan it stamboek is of net en wat foar gerei as men hat. Elkenien is wolkom”, verzekert Brouwer.
De Friese Aanspanning ontstond in 1973 toen drie liefhebbers van de mensport bij Manege Dekema in Gorredijk de koppen bij elkaar staken. Ko Alta, Jan Bles en Jan Tjalles de Jong hadden een idee voor een vereniging voor het aangespannen paard in Friesland. Op zoek naar goede menners en bijbehorende aanspanningen, organiseerden ze een tocht voor rijtuigen. De enthousiaste deelnemers van toen vormden de basis van de vereniging.
De vereniging groeide gestaag, al lijkt daar nu een kentering in te komen. Net als vele andere verenigingen heeft ook De Friese Aanspanning te maken met vergrijzing. Jonge aanwas is er nauwelijks. “Mar dat hat tink ik ek te krijen mei de krisis. Moatst dy betinke datst wol twa auto’s mei trailer nedich hast om bygelyks op it plak fan de wedstriid te kommen. Dat is fansels djoer.” Brouwer denkt dat jongelui gewoonweg geen geld meer hebben voor deze relatief dure hobby.
Toch blijven de leden genieten van hun hobby. “As bygelyks dat iene skroefke foar de wein yn Limburg te finen is, dan wol men der wol op ‘e fyts hinne om it op te heljen.” Rijtuigbezitters maken er volgens Brouwer een sport van om de wagen zo authentiek mogelijk te houden. Maar ook de kleding moet er bij passen. Vanuit het wedstrijdsecretariaat ringrijden zorgt Griet van Veen bijvoorbeeld altijd voor een ter zake kundige jury bij alle wedstrijden. “De jury is der al by op it terrein wêr’t de hynders foar de wein spand wurde. Dêr ferklaaie de minsken harren ek en dan kinst presys sjen wat se oan ha.”
