Janke Bok: ‘Net te gau mei giel swaaie’
NIJ BEETS Hoewel de jaren beginnen te tellen, hanteert Janke Bok nog steeds de fluit. Bijna wekelijks leidt ze duels in de vierde en vijfde klasse. Bok staat daarnaast altijd klaar om jeugdwedstrijden van haar eigen Blue Boys te leiden. “Besich bliuwe, hâldt je fit.”
Haar leeftijd geeft Janke Bok niet prijs. “Die moatte se mar skatte.” Feit is dat ze al heel lang actief is op de Friese velden. Bijna alle clubs maakten wel eens kennis met de markante fluitiste uit Nij Beets. Hoe lang Bok fluit, weet ze niet exact. “Ik tink 35, miskyn sels wol fjirtich jier. Myn broers gongen op skiedsrjochterskursus, dat like my ek wol wat.”
Honderden wedstrijden staan achter haar naam. Fluiten hoort bij haar leven, een weekend zonder voetbal vindt ze niets. Alleen bij erg koud weer heeft Bok er moeite mee om haar scheidsrechtertenue aan te trekken. “As de hagel en snie om je hinne fleane, is der net folle oan. As it echt kâld is lûk ik in lange broek oan, ik jou gjin krimp.” Toen Bok begon, waren er amper vrouwelijke scheidsrechters. Bij verenigingen keek men soms vreemd op als ze zich meldde. Ondertussen hebben vrouwen hun positie in het voetbal veroverd. Dat de Française Frappart op het WK actief is, vindt Bok een goede zaak. “Hja fluitet net om’t se der neat fan kin. Froulju binne neat minder as mânlju.”
Weinig rood
Een wedstrijd is voor Janke Bok geslaagd als alle 22 ‘acteurs’ het einde halen. Rode kaarten deelde ze zelden uit. “Die bin op ien hân te tellen.” Een goede scheidsrechter voelt een wedstrijd aan, stelt de fluitiste. “Je moatte net te gau mei giel swaaie. Yn it begjin strak hâlde, dan witte de spilers wer’t se oan ta binne en giet it faak wol goed. Dat is myn methoade.”
Slechts één keer liep een wedstrijd uit de hand. “Dat wie in seurploech. De grinsrjochter rûn mei in dikke sigaar yn ‘e mûle. Ik frege him dy sigaar út te dwaan. ‘Dat stiet net yn it reglemint skieds’, sei er. Ik ha my mar stil holden. It draaide op lêst op slaan út. No, ik ha se moai slaan litten. Ik bliuw altyd rêstich. Bang wie ik net, mar sa is der is neat oan.”
Acceptatie
Het draait volgens Janke om acceptatie. ‘Foar de wedstryd siz ik altyd, ik meitsje fouten, jim meitsje fouten en de grins ik. Je moatte begrip foar elkoar ha.” Ze heeft door de jaren wel geleerd. In discussie gaan met voetballers doet ze niet meer en blind vertrouwen op grensrechters ook niet. “Ik sjoch earst hoe’t de mannen flagje, as ik tink dat net te fertrouwen binnen, dan beslis ik sels.”
Een scheidsrechter hoort neutraal te zijn, vindt ze, ook bij haar eigen vereniging hanteert ze strikt de regels. “Ik ha lêsten in jonge it fjild út stjoert nei in hurde en gemiene oertreding. Dat ha ik ek trochjûn oan de bûn. Hy kin wol út Beets komme, mar dat betsjut net dat er syn straf ûntrinne mei. Dêr wie net elts bliid mei, mar ik marsjandearje net.”
Janke traint mee met het 35+ vrouwenvoetbalteam van Nij Beets, ze volleybalt wekelijks en maakt ze de kantine van Blue Boys schoon. Ze voelt zich er goed bij. Niets doen leidt tot niets. “En je bliuwe ûnder de minsken. Sa lang as it giet set ik troch.”
