Schakers Bakkeveen schroeven tempo op
WIJNJEWOUDE Op vijf woensdagen tussen november en maart organiseert Schaakclub Bakkeveen een Open Rapid Kampioenschap. Dat betekent sneller schaken dan normaal, met andere regels. “Aanraken is verplicht schuiven.” Voor drie partijen is maar twintig minuten speeltijd beschikbaar. De schakers uit Bakkeveen spelen in buurdorp Wijnjewoude.
Voorzitter Jelle Bergsma en clubkampioen Jasper Zijlstra zijn op tijd aanwezig in gebouw De Driehoek om de tafels klaar te zetten en de schaakstukken alvast op te stellen. De club telt 22 leden, vanavond zijn er vier gastspelers van de partij. Voorzitter Jelle (75) uit Wijnjewoude: “Wy hawwe in hiele trouwe ploech mei altyd in hiele hege opkomst. At se net komme, binne se siik.” Een voor een komen de spelers binnen, schudden elkaar de hand en wensen elkaar een gelukkig nieuwjaar. Al gauw gaan de eerste schakers zitten om hun hersens vast een beetje op te warmen met wat schaakposities. Voetballers doen vooraf rek- en strekoefeningen. Voor de schakers is er vooraf hersengymnastiek. Even aftasten. Even opwarmen.
Vanavond wordt anders dan anders gespeeld. Vanavond is het Rapid Schaken. Het is de derde avond van in totaal vijf speelavonden. Jasper (62) uit Appelscha legt uit wat er staat te gebeuren: “Jûn hat elke spiler 20 minuten spyltiid. Normaalwei is dat ien oere en 15 minuten.” Met andere woorden het gaat dus veel sneller dan normaal. Minder tijd om de tegenstander te analyseren en minder eigen bedenktijd. Dat betekent meer fouten en ook meer spanning.
Meer variatie
Er staan deze avond drie rondes op het programma, waarbij de spelers steeds tegen een andere schaker aan tafel komen. Meer snelheid, maar ook meer variatie dus. Al snel zoekt iedereen de toegewezen tafel en tegenstander op. Binnen een paar minuten daalt de rust neer in De Driehoek. Het is muisstil. Alleen het geluid van het schuiven van de schaakstukken en het aftikken van de tijd op de schaakklok verstoren de stilte. Lichts en rechts wordt tussendoor even beschaafd gefluisterd zoals een bedeesd kind dat doet tijdens de preek en moeder eventjes bij de arm pakt. “Mem, mei ik noch in muntsje?” Jelle heeft zijn eerste partij al snel verloren, kijkt even rond bij de partijen die nog aan de gang zijn en legt dan uit waarom hij verloren heeft: “Hy spilet alyd hiel oanfallend en kaam mei folle pionnen opsetten en dy kamen eins te tichtby.”
De mannen schaken in Wijnjewoude, maar noemen zich Schaakclub Bakkeveen. Dat roept wat vragen op. Jelle: “Wy binne yn 2001 begûn yn ‘e fuotbalkantine fan Bakkefean. Doe’t de fuotbalclub de romte sels nedich hie, binne wy earst ferhuze nei De Slotplaats yn Bakkefean en letter nei restaurant De Stripe (tussen Bakkeveen en Wijnjewoude).” Nu zit de club alweer drie jaar in De Driehoek aan de andere kant van Wijnjewoude. Een naamsverandering is niet aan de orde. Het blijft Schaakclub Bakkeveen. “Wy litte it moai sa gewurde.”
De leden komen uit de wijde omgeving. Van De Wilp en Drachtstercompagnie tot aan Oosterwolde en Appelscha. Vooral mannen van middelbare leeftijd of zelfs nog veel ouder. Een jongen van achttien uit Waskemeer brengt de gemiddelde leeftijd een stuk naar beneden. Toevallig speelt hij zijn partij tegen de oudste schaker, 85 jaar oud. De benjamin tegen de nestor.
‘Leuk fanatyk’
De tweede ronde begint. Nieuwe ronde, nieuwe tegenstander en dus nieuwe kansen. De stilte van overpeinzingen, overwegingen en hersenspinsels vult al weer snel de ruimte. Impe Stoker (62) is samen met zijn vrouw Ymkje de beheerder van Verenigingsgebouw De Driehoek en ziet het allemaal met genoegen aan. Hij bereidt de borrelhapjes voor en beschrijft de schakers als ‘leuk fanatyk.’ Normaal zijn er verjaardagsfeestjes in De Driehoek, maar ook bejaardengymnastiek, kerkenraadvergaderingen of een bijbelclub. Dat geeft de nodige reuring en drukte in het gebouw. De Schaakclub is net even anders. Impe met een knipoog: “De earste kear dat se hjir wienen, tocht ik: ‘binne se der noch wol? Ik wie yn ‘e keuken oan it wurk en hearde al in tiid neat. Ik ha doe mar efkes om ‘e hoeke fan ‘e doar sjoen.”
De eerste partijen in de tweede ronde zijn inmiddels afgelopen. De uitgespeelde spelers lopen geïnteresseerd langs de tafels waar nog gespeeld wordt. Ze knikken goedkeurend bij een slimme zet of fronzen hun wenkbrouwen bij een netelige positie. In de pauze komen de eerste flesjes bier tevoorschijn. Een enkeling neemt een borrel en Impe serveert blokjes kaas en worst. Jasper heeft zijn partij verloren: “Asto ‘weinich tiid hast, makkest faak in soad fouten en de spiler dy’t de lêste fout makket, ferliest faak.”
Graag meer jeugd
In de pauze is er even tijd om de ontwikkelingen binnen de club door te nemen. Het ledenaantal is naar verhouding groot. De schaakvereniging in Drachten is bijvoorbeeld niet veel groter. Jelle: “Wy ha in hiele fêste groep. Der falt wolris ien ôf, mar der komme der altyd ek wer by.” Toch zou de vereniging wel meer jongere leden willen hebben. Er was een paar jaar geleden contact met basisscholen waar schaaklessen werden gegeven, maar dat leverde helaas niets op. “Wy hienen seis learlingen doe, mar doe’t se nei de middelbere skoalle gongen, wie it ôfrûn.”
De pauze is voorbij en de nieuwe partijen en tafelnummers worden bekendgemaakt. Tijd voor de laatste partij. De mannen nemen hun drankje mee en snaaien nog snel even een laatste stukje worst of kaas. De volgende partij wacht. Een nieuwe ronde. Een nieuwe kans. Binnen een paar minuten is het weer stil in De Driehoek. Slechts een durfal fluistert nog even wat. Dan is het weer stil. Hier wordt nagedacht. Hier wordt geschaakt. Aan het eind van de avond leidt Ben de Vries het klassement. De vierde avond is op 1 februari.
