Face tot Face met Janny Janssen: “Wij lopen niet voor Jodocus op aarde”

De agenda zit niet meer zo vol als circa tien jaar geleden, maar Janny Janssen (74) is nog steeds volop maatschappelijk actief. Met een prachtig plekje net buiten het dorp als uitvalsbasis. “Een verbouwde boerderij uit 1882. We waren met een ander huis bezig, toen dit beschikbaar kwam. We hadden direct het gevoel dat dit de plek was waar we al jaren op hadden gewacht.”

Betrokkenheid
Nadat ze de sleutel hadden gekregen, belden ze direct bij de buren aan, voor een eerste kennismaking. Het tekent hun mentaliteit. Als Janny vertelt over hun eerdere woonplaatsen Zoetermeer en Roden, klinkt direct betrokkenheid door. Wonen in buurten met veel jonge gezinnen, betekent dat er ook veel te regelen was. En dan voelt Janny zich al snel op haar plek. “Ik vind het leuk om te organiseren en mensen te verbinden. Iedereen heeft talenten en kan op zijn of haar eigen manier bijdragen aan de mienskip. Die verschillen zijn zo waardevol en boeiend. Ik wil zo graag dat iedereen tot zijn recht komt, ook al eis ik daarmee wel eens iets te veel van mijzelf.”

Graag van betekenis zijn
Janny groeide in de jaren vijftig en zestig op in het Drentse Coevorden, in een gezin met vier kinderen. “We zijn totaal verschillend. Pas op latere leeftijd heb ik leren in te zien hoe waardevol dat eigenlijk is.” De maatschappelijke betrokkenheid kreeg ze van thuis mee. “Mijn moeder is 89 jaar geworden en was tot op hoge leeftijd actief in verenigingen. Ik zou heel verdrietig zijn als ze nu tegen mij zouden zeggen dat ik met mijn activiteiten moet stoppen omdat ik plaats moet maken voor de jeugd. Niet omdat ze die boodschap brengen, maar omdat ik dat werk kwijt zou zijn. Waarom zou ik ook stoppen? Het brengt mij zoveel voldoening om een wezenlijke bijdrage te leveren aan de toekomst van de volgende generaties. Bovendien wil ik graag van betekenis zijn. Alleen voor mijzelf leven, daar moet ik niet aan denken.”

In deze levenshouding speelt ook haar gereformeerde achtergrond een rol. “We hebben talenten gekregen om daarmee bij te dragen aan een goede wereld. We lopen niet voor Jodocus op deze wereld rond.”

Voor een doel gaan
De stappen die Janny in haar leven zette waren regelmatig ingegeven door toevalligheden. Maar het begon met een bewuste keuze in Coevorden. “Ik besefte dat ik met mijn opleiding niet verder zou komen. Ik wilde daarom hoe dan ook naar de hbs, ik ben er met een omweg ook gekomen.” Na twee jaar eenmaal met dat diploma op zak wist ze eigenlijk niet wat ze wilde. De rector van de hbs wist het wel. Hij had zo net na de invoering van de Mammoetwet behoefte aan ondersteuning en zag in Janny de assistent die hij zocht. “Ik heb in die twee jaar blijkbaar duidelijk laten zien dat ik ambitie had en voor een doel kon gaan.”

Ze bleef vier jaar op de school om daarna op uitnodiging van een oom een paar maanden naar Canada en de Verenigde Staten te reizen. Net voor de geplande terugkeer naar Nederland kreeg Janny een telefoontje met het advies na terugkomst contact te zoeken met professor Pieter Drenth aan de VU in Amsterdam. “Hij zocht een secretaresse. Iemand die mij vanuit het lyceum in Emmen kende, dacht dat het wel iets voor mij was.”

Van de Randstad terug naar het noorden
En dat was het. Het werd een stap met grote gevolgen. Niet alleen kreeg ze een hele leuke baan, ze ontmoette aan de universiteit ook de geboren Amsterdammer Henk Janssen. Ze werden verliefd, in 1976 volgde het huwelijk. Henk kreeg na zijn studie werk bij de PTT in Den Haag, het jonge paar verhuisde naar Zoetermeer. “Na de geboorte van de oudste, bleef ik thuis voor de zorg. Dat was in die jaren zo.”

De PTT, later KPN, was een van de rijksdiensten die te maken kreeg met de zogenaamde decentralisatie, spreiding over het land. Veel activiteiten verhuisden naar Groningen. Voor Janny en Henk het moment om in het noorden om te kijken naar een nieuwe woonplek. Dat werd Roden, waar ze twintig jaar met veel plezier woonden. Toen de kinderen naar school gingen en Janny weer meer tijd kreeg, werd ze ambtelijk secretaris bij het bestuur van drie christelijke basisscholen. “Dat werk kon ik mooi vanuit huis doen.” Later vulde ze dat werk aan met een baan bij de FME, de werkgeversorganisatie in het grootmetaal. Ze was betrokken bij de promotionele werkzaamheden rond het leerlingenstelsel. “Prachtig werk.”

Landelijker wonen
Twintig jaar geleden, de kinderen waren de deur uit, kregen Janny en Henk steeds meer behoefte om wat landelijker te gaan wonen. “Dat was in de buurt van Roden wel erg duur. We wandelden wel eens in Bakkeveen en toen bleek dat het een dorp verderop ook heel erg mooi was. Bovendien was de snelweg A7 dichtbij. Dat kwam goed uit omdat Henk regelmatig naar Den Haag moest.”

Ze vonden hun nieuwe plek in Wijnjewoude en al snel werd Janny actief in Plaatselijk Belang. Vanuit die functie was ze onder andere betrokken bij de fusie tussen de openbare en de bijzondere basisschool in het dorp. “Een mooi proces, dat we van onderop begonnen. Gewoon door met de ouders gezamenlijke activiteiten te organiseren. Het heeft uiteindelijk geleid tot de vorming van Skoalle De Sinnewizer.”

“Transitie is een woord dat bij mij past”
Toen in Wijnjewoude ruim tien jaar geleden plannen ontstonden om het dorp energieneutraal te maken was Janny direct van de partij. “Transitie is een woord dat erg bij mij past. Veranderingsprocessen naar iets beters, een wezenlijke ontwikkeling.” Haar betrokkenheid bij Wijnjewoude Energie Neutraal (WEN) levert, zo eerlijk is ze, wel eens slapeloze nachten op. Voldoening en frustratie wisselen elkaar af. “Het is een complex proces dat ook tot weerstand leidt. Maar ik heb nog nooit het gevoel gehad het bijltje er bij neer te willen gooien. Ik ben er enorm van overtuigd dat we met de goede dingen bezig zijn. We hebben een sterk team, dat steeds het einddoel goed voor ogen houdt. Het is een heel waardevol proces en we weten waar we naar toe willen.”

Transitie speelt ook een rol bij zangvereniging ‘Looft den Heer’, het koor in Wijnjewoude waar Janny al lang een betrokken lid is. In een tijd dat veel koren en muziekverenigingen het moeilijk hebben, lukt het de zangvereniging om op sterkte te blijven. “En dat komt omdat we steeds nieuwe projecten bedenken waar we met de inzet van gastzangers steeds weer een nieuwe uitdaging bedenken. Nu zijn we gestart met een project ‘Heb het leven lief’, dat volgend voorjaar moet leiden tot een paar mooie concerten. Op deze manier houd je het koor levend. Ik heb lang alleen de promotie van het koor gedaan, maar sinds kort zit ik ook in het bestuur.”

Jeugd wil wel
Ondanks dat veel organisaties klagen over de inzet van vrijwilligers, ziet Janny tot haar voldoening dat ook dertigers en veertigers zich inzetten voor de toekomst van het dorp. “Jongeren moeten veel ballen hoog houden, zo is de maatschappij nu georganiseerd. Dat veranderen wij lokaal niet, maar het baart mij wel eens zorgen. Tegelijkertijd zie ik bij de jeugd ook veel positiviteit. Afgelopen zomer hadden wij in het dorp ‘Simmer yn Wynjewâld’, waar veel jongere ouders de schouders onder hebben gezet. Dat gebeurt op veel meer plekken, maar je moet het wel willen zien.”

Illusie na corona
In de coronajaren had Janny even het gevoel dat de maatschappij zou veranderen. “Ik dacht echt dat we de samenleving anders zouden inrichten. De rust, de stilte, de bezinning; dat is was we nodig hebben, dacht ik. Dat we ons bewust zouden worden dat we op het verkeerde spoor zaten. Dat we zouden zien wat het leven waardevol maakt. Ik had de illusie dat we wijzer zouden zijn geworden. Dat we zagen hoe mooi het kan zijn als we onszelf wat matigen. Maar dat is toch een illusie gebleken, het is toch wel een teleurstelling dat het consumentisme weer de boventoon voert.”

Tussen alle activiteiten door gaat Janny eens per week naar yoga. “Even heerlijk in mijzelf landen. Het is dynamisch en het houdt mij fit. Dan kan ik er weer een hele week tegenaan.”

Tekst en foto: Arend Waninge