Dorpshuis De Buorskip bestaat vijftig jaar: Jubilaris is tevreden, maar wil meer doen voor Beetsterzwaag

Midden jaren zestig van de vorige eeuw was er onder jongeren en verenigingen in Beetsterzwaag grote behoefte aan een plek waar activiteiten konden worden gehouden. Waar in andere Opsterlandse dorpen wél voorzieningen waren, waren de Sweachsters aangewezen op café De Posthoorn, Hotel De Klok of Ons Huis.

Behoefte aan betere voorzieningen

“Ik wit noch dat doe’t ik lyts wie, wy op de boppeste ferdjipping fan De Klok Sinterklaasfeest fierden”, herinnert secretaris Gerrit Kunnen (62) van Stichting Dorpshuis De Buorskip zich. Ook plaatselijke clubs als Fanfare Euterpe en gymnastiekvereniging Frisia hielden hun uitvoeringen in het hotel. Ideaal was die situatie echter niet. Vanuit het dorp werd er bij de gemeente op gehamerd dat actie nodig. Met name de toenmalige voorzitter Jasper Postma, die ook de bedenker was van de naam De Buorskip, maakte zich sterk voor betere voorzieningen.

Dorpshuis meer dan welkom

In die jaren werd door de gemeente de boerderij van de familie Buruma aan de Vlaslaan 26 aangekocht. Een directe bestemming voor de boerderij was er niet, maar al snel ontstond het idee om de boerderij door jongeren te laten gebruiken. De plaatselijke jeugd had hier wel oren naar. De kelder werd omgetoverd tot koffiebar en al vrij vlot traden de eerste bands op.

Van de speeltafels van De Buorskip wordt door de 66 leden van de biljartvereniging druk gebruik gemaakt

Op initiatief van het Provinciaal Opbouworgaan werd in dezelfde periode een onderzoek gestart naar de mogelijkheden om de boerderij te verbouwen tot dorpshuis. Uit een onderzoek onder verenigingen en jeugd kwam naar voren dat de komst van een dorpshuis meer dan welkom was. Niet raar, want Beetsterzwaag telde maar liefst 58 verenigingen. De enorme verscheidenheid aan verenigingen was destijds niet uniek, weet Kunnen. “It wie in oare tiid, der wie neat op telefyzje, gjin ynternet. Foar fermaak wiene minsken op inoar oanwiisd. Faak wie men lid fan mear as ien feriening.”

Acties

In 1970 was al duidelijk dat er een dorpshuis moest komen, maar de opening zou nog vijf jaar op zich laten wachten. Die tijd was niet alleen nodig om alle betrokken partijen op een lijn te krijgen, maar ook de financiën te regelen. De totstandkoming van het dorpshuis vroeg een offer van het dorp. De Sweachsters moesten tien procent van de kosten ophoesten. Dat kwam neer op een bedrag van dertigduizend gulden (€ 13.600,-). Hiervoor werden allerlei activiteiten en acties georganiseerd, onder andere een feestweek waarin de destijds bekende Oscar Benton Blues Band naar het Opsterlandse dorp werd gehaald. Uiteindelijk vond op 22 september 1975 de officiële opening van De Buorskip plaats.

Steun van de gemeente

Vijf decennia later draait De Buorskip volgens Gerrit Kunnen “als een tierelier.” Het dorpscentrum heeft door corona en de energiecrisis een aantal lastige jaren achter de rug, maar overleefde en heeft de draad weer opgepakt. “Mede dankzij de gemeente Opsterland”, vertelt stichtingsvoorzitter Frits Wallis. “De gemeente is altijd volledig door blijven betalen, dat was mooi.”

De Buorskip heeft meerdere vaste gebruikers, zoals onder andere activiteitencentrum It Klaverblêd, het vroegere dienstencentrum voor ouderen; het Odensehuis, een laagdrempelige ontmoetingsplaats voor mensen met (beginnende) dementie; de bibliotheek; het Friese Symfonie Orkest en Fryske Krite De Sweach. “De gemeente houdt De Buorskip overeind”, vertelt de 70-jarige Wallis. “Zij huurt en laat de meeste gebruikers, zoals It Klaverblêd, hun ding doen. Zonder die steun zouden we het moeilijk hebben.” Dankzij de constructie met de gemeente kan De Buorskip volgens Kunnen zelfstandig functioneren. “Dêrmei nimme wy binnen Opsterlân in unike posysje yn.”

Verduurzaamd

Er is de afgelopen jaren flink geïnvesteerd in het gebouw dat eigendom is van stichting De Buorskip. Het dorpshuis is verduurzaamd en er is onder andere geld gestoken in een upgrade van de keuken. “De jubilaris staat er goed op”, aldus voorzitter Wallis, die wel met een ‘maar’ komt. “De buitenwacht ziet De Buorskip graag méér als een dorpshuis. Voor de jeugd gebeurt te weinig.”

Probleem is dat De Buorskip qua gebruikers aan zijn grens zit. Om nog andere activiteiten te kunnen organiseren en meer doelgroepen te bedienen is uitbreiding nodig. Wallis: “We onderzoeken de mogelijkheden.” Probleem is volgens de voorzitter in kaart te krijgen wat jongeren willen. “Je komt ze weinig tegen en als bestuur vormen we een oudere club, waardoor contact niet vanzelfsprekend is.”

Bauke de Vries en Marlyn Tel zijn alweer sinds 2019 de beheerders van De Buorskip.

Het bestuur van De Buorskip heeft volgens Kunnen het idee dat jongeren behoefte hebben aan een vrije inloopruimte. “We binne dêrom mei de gemeente yn petear om te sjen wat mooglik is.” Wat ook meespeelt is het gedrag van jongeren die volgens Kunnen mobieler zijn geworden. “Har libben spilet him net lykas by ús earder yn haadsaak yn it doarp ôf.”

Oudere alleenstaanden

Oudere alleenstaanden hebben volgens Wallis eveneens behoefte aan een plek om samen te komen. Ook die groep is volgens de voorzitter moeilijk bereikbaar. “Die neemt geen initiatief. De groep die al actief is, is geen probleem; het gaat erom de thuisblijvers naar De Buorskip te krijgen.” Ook de in 2023 opgerichte werkgroep Bloeizone Beetsterzwaag heeft ruimte nodig.

Bovengenoemde zaken verdienen aandacht, stelt voorzitter Wallis, maar hij is niet ontevreden “Ik hoor wel wat gemopper, maar dat gaat om kleine dingen. Daar moeten we wat mee, want juist die kleine zaken geven extra sjeu.” Hiervoor heeft het bestuur het plan een jaarlijks overleg met gebruikers op te starten. De veranderingen kosten tijd, waarschuwt Kunnen, om daar lachend aan toe te voegen. “Mar tiid hawwe wy, want it bestjoer bestiet foaral út pensionado’s.”

Tekst en foto’s: Gurbe van der Woude