Huisarts Reinier van der Steege geniet van plattelandspraktijk: “Je bin foar pasjinten in soarte fan gids”

Het is nog te vroeg om de vlag uit te steken, maar huisarts Reinier van der Steege (44) krijgt steeds meer duidelijkheid over de toekomst van zijn praktijk in Tijnje. De plannen voor de bouw van een nieuwe praktijkruimte aan de Master Roordawei worden steeds concreter. De locatie van de voormalige scholen, de gymnastiekzaal en het dorpshuis wacht op herontwikkeling, nu deze voorzieningen zijn opgegaan in een nieuw mfa. Reinier is intensief met de gemeente Opsterland in overleg over zijn plek op deze locatie. Als alles meezit, kan de nieuwe praktijk er over een jaar staan.

Moeilijke jaren

Reinier van der Steege kan het goede nieuws goed gebruiken. Sinds hij begin 2018 de huisartsenpraktijk overnam van zijn populaire voorganger Andries Hoekstra is er veel gebeurd. “Dêr kin ik wol in boek oer skriuwe”, zegt hij. De collega-huisarts waarmee hij de praktijk overnam, haakte na anderhalf jaar van de ene op de andere dag af. Het was een fikse streep door de rekening. “Doe stie ik der allinnich foar.” Het zette ook een rem op de toekomstplannen, de huisartsen zouden hun intrek nemen in het nieuwe mfa van Tijnje. “Mar dat waard foar my allinnich in te grutte stap. Der wie op dat momint tefolle ûnwissichheid, it aventoer wie ek net te finansieren.”

In die eerste jaren volgde ook nog de coronapandemie en daar kwam in het voorjaar van 2022 voor Reinier zelf de ontdekking van een chronische ziekte overheen. “Ik ha der doe best lang útlein, mar it is no ûnder kontrôle.”

Volop patiënten

De huisartsenpraktijk Tijnje is volgens Reinier een doorsnee plattelandspraktijk, met ruim 2.600 patiënten. Dat zijn te veel patiënten voor één huisarts; Reinier wordt dan ook deels ondersteund door twee waarnemende huisartsen. Lachend: “En it skeelt dat ús pasjinten relatyf minder faak nei de dokter gean. Dat sjoch ik alle jierren wer at wy sifers krije út de provinsje en út it lân.”

Reinier van der Steege groeide op in Damwâld, als boerenzoon. Hij is nu vijftien jaar huisarts. Eerst zeven jaar als waarnemend huisarts op de meest uiteenlopende plekken, waaronder Langezwaag. Sinds acht jaar heeft hij nu een dus eigen praktijk in Tijnje. De plattelandspraktijk past hem als een jas. “Ik ha hiele noflike en reële pasjinten, dy’t earder te let dan te betiid by de dokter komme.”

De voordelen van een praktijk op het platteland
Werken in een praktijk op het platteland heeft volgens de huisarts een groot aantal voordelen. De verbanden in een dorp zijn nog duidelijk zichtbaar, het is minder anoniem dan in een stad. “Je ha in kompleter byld fan de minsken, omdat je fan folle mear kanten wat witte oer it libben yn sa’n mienskip. It libbet allegear wat nofliker mei elkoar.”

Uit gesprekken met collega’s en uit eigen ervaringen weet Reinier dat mensen op het platteland hun huisarts anders benaderen dan in grotere plaatsen. “Pasjinten wolle graach witte hoe’t ik der oer tink. Elke kar hat syn arguminten, as húsdokter binne je in soarte fan gids. Dêr binne minsken yn ynteressearre.” Reinier voelt zich door zijn patiënten gehoord. “Petearen binne faak noflik, ik fiel my wurdearre. It is prachtich wurk, ik belibje der in soad wille oan.”

Zoeken naar compagnon

Desalniettemin kent een plattelandspraktijk ook volop uitdagingen. Reinier ziet in zijn praktijk ruimte voor één en op termijn twee vaste huisartsen erbij. Huisartsen die ook zijn compagnon willen worden blijkt in de praktijk echter heel moeilijk. De afgelopen jaren waren er waarnemers in Tijnje waarmee hij het wel zag zitten. “Mar dy bliuwe leaver waarnimmer.” Het is een tendens waar huisartsen in het hele land mee te maken hebben. De schroom om praktijkhoudende huisarts te worden is groot. Als waarnemer verdien je niet veel minder, maar je bent wel verlost van het vele regelwerk en de daarbij horende verantwoordelijkheden. “Je ha as waarnimmer wol de lusten, net de lêsten.”

Dokterswacht
Reinier heeft nu zijn vrouw Ilse als maat in de maatschap. Zij is arts, maar niet praktiserend. “It skeelt fansels dat ik mei har saken ôfstimme kin.” Al die regelwerkzaamheden beperken Reinier nu regelmatig in zijn eigenlijke werk als huisarts. Hij zit zelf ook wel eens noodgedwongen achter de telefoon of de balie. “Somtiden bin ik mear oan it regeljen dan dat ik sprekoere ha. Je moatte sels de gatten yn de planning tichtrinne. Dat is net altyd it meast effektyf, mar it moat wol. De saak moat trochrinne.”

Het is niet alleen de zorg voor de eigen praktijk; iedere huisarts draait in de avonden en de weekenden ook nog mee in de Dokterswacht. Voor Reinier gaat het om circa 260 uur per jaar. “Der binne gelokkich wol waarnimmers dy’t dat oernimme wolle.”

Inschakelen manager

Reinier denkt dat een andere manier van organiseren de dorpspraktijken overeind kunnen houden, bijvoorbeeld door met andere praktijken in een soort van corporatie samen te werken. “Dan kinne je in grut diel van it regelwurk oerlitte oan in manager.” Het is een kwestie van schaarste beter verdelen. In het samenwerkingsverband tussen de praktijken van Gorredijk, Jubbega, Nieuwehorne, Langezwaag en Tijnje wordt daar ook regelmatig over gesproken. Reinier verwacht dat er de komende jaren in de regio veel vacatures ontstaan. “Sjoch allinnich mar nei de leeftyd fan húsartsen. Dan witte je wol genôch.”

Dat er in een huisartsenpraktijk zoveel te regelen is, wijt Reinier ook deels aan de zorgverzekeraars, die in de gezondheidszorg veel bepalen. In zijn ogen schiet de verantwoording voor zijn handelen door. “Der binne sa’n soad rigels. De basis is faak wanttrouwen. Dat is sa jammer. It fertrouwen yn de kennis en kunde fan de soarchprofessional soe foar elkenien better wêze.”

Over de schutting

Dat zou ook de positie van de huisarts kunnen verstevigen. Reinier is er van overtuigd dat huisartsen in de gezondheidszorg een belangrijke poortwachtersfunctie hebben. Toch voelt hij zich soms een soort afvoerputje. Als men er elders in de zorg niet uitkomt, dan wordt het doorgeschoven naar de huisarts. “Wy wolle graach leechdrempelich wêze. Dat is de kracht fan de húsdokter. Mar der wurdt, troch saken oer de skutting te goaien, somtiden ek misbrûk fan makke. Wy nimme no ek saken foar ús rekken dy’t eins yn it sikehûs thús heare.”

Naast de eigen praktijk als huisarts Reinier ook verantwoordelijk voor de eigen apotheek. “It is folle regelwurk, mar ik fyn it belangryk om in apoteek tichtby te hawwen.” Een apotheek doe je er volgens Reinier niet zo maar even bij. De plattelandsapotheek moet dezelfde kwaliteit leveren als een grote apotheek.

Huisarts dichtbij

Reinier vindt het belangrijk dat huisartsenzorg voor iedereen dichtbij beschikbaar is. Hij heeft ook wel ideeën over hoe dat te bereiken. Die oplossing ligt in zijn ogen in ieder geval niet in het opgaan in grote ketens. Elders in het land zijn daar een paar schrikaanjagende voorbeelden van, die de zorg niet ten goede komen. Volgens Reinier laat onderzoek ook zien dat een vaste eigen huisarts bijdraagt aan een hogere levensverwachting.

Een goede locatie met een moderne praktijk is volgens Reinier een basis om als huisartsenpraktijk aantrekkelijk te blijven voor jonge huisartsen. Dat is de reden waarom hij bereid is hier fors in te investeren. Opleiden in de regio is ook belangrijk voor de toekomst van een plattelandspraktijk. Reinier weet het uit eigen ervaring. “Húsdokters dy’t preaun ha oan it plattelân, bliuwe der ek hingjen. Dat wiist de praktyk út.” In de toekomst wil hij zelf ook graag een opleidende huisarts zijn, zoals zijn voorganger Hoekstra ook altijd met succes deed.

De opkomst van praktijkondersteuners helpt de huisartsen ook. Zelf nam hij onlangs een praktijkondersteuner GGZ aan, die een deel van de psychische zorg van de huisarts over kan nemen. “Dat jout minder druk op it sprekoere. Fansels bliuwt de húsdokter beskikber at dat nedich is.” Reinier ziet ook wel een risico aan deze manier van werken. Je loopt als huisarts het gevaar dat alleen maar de moeilijke gevallen overblijven. “Je binne dy ôfwikseling wol nedich om de breedte fan it fak oerein te hâlden.”

Twaalf praktijken

Het verspreidingsgebied van GrootSa! beschikt over twaalf huisartsenpraktijken: Gorredijk, Beetsterzwaag, Ureterp, Bakkeveen, Tijnje, Nij Beets, Langezwaag, Wijnjewoude, Jubbega, Nieuwehorne, Oldeberkoop en Makkinga. Volgens de websites van de praktijken zijn er in deze praktijken gezamenlijk dertig huisartsen werkzaam, waar nodig aangevuld met waarnemers.