Praten over het wel en wee van Jubbega en Hoornsterzwaag is voor vader Henk en zoon René Jelsma geen enkel probleem. Ze zijn en waren volop actief in de Oosthoek met z’n eigen klank en kleur. “De minsken ha it hert op de tonge, mar steane foar it doarp. Dat wie sa en dat is noch sa.”
De familie Jelsma voelt zich intens betrokken bij het wel en wee van Jubbega, Schurega en Hoornsterzwaag. Ze draaien hun hand ook niet om voor een bestuursfunctie meer of minder. René (49) heeft samen met zijn broer een melkveehouderij aan de Alde Grinzerwei. In zijn vrije tijd, maar ook overdag, is hij voorzitter van Plaatselijk Belang en voorzitter van de mr van de J.B. Kanschool. In het verleden was hij al voorzitter van de volleybal en de tennisvereniging. Vader Henk (72) was in eigen dorp vooral actief op het culturele vlak. Twee keer was hij voorzitter van het grote Expansiefeest, maar hij was ook voorzitter van toneelvereniging It Heideblomke, het iepenloftspul van Jubbega en het Streekcentrum. Ook was hij bestuurlijk actief in de agrarische wereld. “Mar it is no oan de jeugd. Jo moatte der op in gegeven momint gewoan mei ophâlde. Oars komme der gjin nije koppen.” Henk maakte de ontwikkeling van Jubbega van nabij mee. “Wy kamen hjir yn 1957. We wennen yn Terwispel, mar moasten dêrwei fanwege de oanlis fan de Rykswei.” Jubbega was toen vooral een uitgestrekt gebied met heel veel kleine boerderijtjes en arbeiderswoninkjes. “Ik holp de molkrider wolris. Tusken de 19e wyk en it fabryk sieten der sawat fyftich boeren.” René weet dat op deze afstand er nu nog acht boeren actief zijn. In de zestiger en zeventiger jaren brachten de ruilverkaveling en de sanering van de kleine boeren veel veranderingen. Al ging dat soms ook gepaard met hevige strijd. Henk: “Boeren hiene oeral kampkes lân. Us heit siet yn de ruilverkavelingskommisje. Dêr ha sich hiele tafrielen ôfspiele.”
In die tijd werden ook veel kleine woningen die overal aan de zo karakteristieke wiken stonden, gesloopt. “Jobbegea wie in doarp fan grûnwurkers en boufakkers. Hiel folle fan dizze arbeiders ferhuzen nei de Tredde Slûs, dat waard hieltyd mear it sintrum fan it doarp.”
De geschiedenis van de Oosthoek had de Jobbegeasters geleerd dat ze voor zichzelf moesten opkomen. De zelfredzaamheid was groot. Een huis bouwen deed je met vrienden. En als het ene huis klaar was, begonnen ze samen aan het volgende huis. Ook bij de Expansie was die saamhorigheid goed voelbaar. Henk: “Dat diene we mei-elkoar. Elk stie foar it doarp. Underlinge ferskillen foelen fuort. Befeiliging, dêr rêden wy ús sels wol mei. It ha geweldige feesten west. It soe moai wêze at der krekt sawat as de expansie komt, al is it wat lytsskalicher. De bedriuwen yn it doarp soene eins mei elkoar wat mear opsette moatte.”
Jubbega kampt anno 2020 met dezelfde uitdagingen als die ieder ander dorp krijgt voorgeschoteld. Het verenigingsleven is er nog volop. “Mar it is dreech om de bestjoersfunksjes ynfold te krijen. Minsken wolle tydlik wol wat dwaan, mar yn it bestjoer sitte is faak in stap te fier. Dat ha wy binnen Pleatselik Belang ek. ” Door de coronacrisis ligt veel stil, maar achter de schermen wordt volop gewerkt, bijvoorbeeld aan de herinrichting van het centrum van het dorp. “Dat kin wol in opknapbeurt brûke.” Zorgen zijn er ook over de toekomst van mfg De Kompenije, dat zo voortvarend begon, maar nu serieuze exploitatieproblemen heeft. René en zijn vader zijn het erover eens dat de komst van een nieuwe accommodatie in Nieuwehorne daar zeker mee te maken heeft. “Der wie ek hiel wat sport fan Nijhoarne en Bontebok dat nei Jobbegea kaam. Dat binne wy no kwyt. En dy sport is net allinnich saalhier, mar ek hoareka-omset.” Daarnaast blijft Plaatselijk Belang actief in het verbeteren van de leefbaarheid van de dorpen. Hieronder valt ook de aanleg van glasvezel in het buitengebied. René: “Dat hie al wêze moatten, mar it bliuwt ús te lang stil.”
De familie Jelsma voelt zich intens betrokken bij het wel en wee van Jubbega, Schurega en Hoornsterzwaag. Ze draaien hun hand ook niet om voor een bestuursfunctie meer of minder. René (49) heeft samen met zijn broer een melkveehouderij aan de Alde Grinzerwei. In zijn vrije tijd, maar ook overdag, is hij voorzitter van Plaatselijk Belang en voorzitter van de mr van de J.B. Kanschool. In het verleden was hij al voorzitter van de volleybal en de tennisvereniging. Vader Henk (72) was in eigen dorp vooral actief op het culturele vlak. Twee keer was hij voorzitter van het grote Expansiefeest, maar hij was ook voorzitter van toneelvereniging It Heideblomke, het iepenloftspul van Jubbega en het Streekcentrum. Ook was hij bestuurlijk actief in de agrarische wereld. “Mar it is no oan de jeugd. Jo moatte der op in gegeven momint gewoan mei ophâlde. Oars komme der gjin nije koppen.” Henk maakte de ontwikkeling van Jubbega van nabij mee. “Wy kamen hjir yn 1957. We wennen yn Terwispel, mar moasten dêrwei fanwege de oanlis fan de Rykswei.” Jubbega was toen vooral een uitgestrekt gebied met heel veel kleine boerderijtjes en arbeiderswoninkjes. “Ik holp de molkrider wolris. Tusken de 19e wyk en it fabryk sieten der sawat fyftich boeren.” René weet dat op deze afstand er nu nog acht boeren actief zijn. In de zestiger en zeventiger jaren brachten de ruilverkaveling en de sanering van de kleine boeren veel veranderingen. Al ging dat soms ook gepaard met hevige strijd. Henk: “Boeren hiene oeral kampkes lân. Us heit siet yn de ruilverkavelingskommisje. Dêr ha sich hiele tafrielen ôfspiele.”
In die tijd werden ook veel kleine woningen die overal aan de zo karakteristieke wiken stonden, gesloopt. “Jobbegea wie in doarp fan grûnwurkers en boufakkers. Hiel folle fan dizze arbeiders ferhuzen nei de Tredde Slûs, dat waard hieltyd mear it sintrum fan it doarp.”
Net te lang neitinke
Er heerste in Jubbega een bijzondere cultuur, herinnert Henk zich. “Ast by minsken thús kaamst, koest fuortdalik wol mei-ite, sa gemoedlik. Oan de oare kant hiene se it hert op de tonge, mar koene se net sa bot oer tsjinpraat.” Henk vergelijkt het met het huidige Twitter en Facebook. “Dêr wurdt ek net altyd neitocht oer wat der sein wurdt. Sa wie it hjir ek, net te lang neitinke. Mar de minsken wiene ek wol sa dat se de oare moarns fuort seine dat it sa net wêze moatten hie.”De geschiedenis van de Oosthoek had de Jobbegeasters geleerd dat ze voor zichzelf moesten opkomen. De zelfredzaamheid was groot. Een huis bouwen deed je met vrienden. En als het ene huis klaar was, begonnen ze samen aan het volgende huis. Ook bij de Expansie was die saamhorigheid goed voelbaar. Henk: “Dat diene we mei-elkoar. Elk stie foar it doarp. Underlinge ferskillen foelen fuort. Befeiliging, dêr rêden wy ús sels wol mei. It ha geweldige feesten west. It soe moai wêze at der krekt sawat as de expansie komt, al is it wat lytsskalicher. De bedriuwen yn it doarp soene eins mei elkoar wat mear opsette moatte.”
Sentiment
Want die onderlinge verschillen waren er wel. Bijvoorbeeld tussen de Tredde Slûs en de buurtschappen zoals Schurega. “Op de Tredde Slûs wennen in soad arbeiders by elkoar. Dat wie oars. Net minder of better, mar sosjaal wie it wol oars. En it gie tsjin elkoar.” Die tijd is voor het grootste deel voorbij, maar René merkt bijvoorbeeld in de discussie over de toekomst van de scholen dat de sentimenten nog steeds sluimeren. Het idee om de J.B. Kanschool in Schurega en de school in Hoornsterzwaag samen te laten gaan met de basisschool op de Tredde Slûs, riep weerstand op. ‘Wy gean net nei de Slûs’, klonk het. “Mar dat is emoasje. Oer tweintich jier is dat hielendal foarby.”Jubbega kampt anno 2020 met dezelfde uitdagingen als die ieder ander dorp krijgt voorgeschoteld. Het verenigingsleven is er nog volop. “Mar it is dreech om de bestjoersfunksjes ynfold te krijen. Minsken wolle tydlik wol wat dwaan, mar yn it bestjoer sitte is faak in stap te fier. Dat ha wy binnen Pleatselik Belang ek. ” Door de coronacrisis ligt veel stil, maar achter de schermen wordt volop gewerkt, bijvoorbeeld aan de herinrichting van het centrum van het dorp. “Dat kin wol in opknapbeurt brûke.” Zorgen zijn er ook over de toekomst van mfg De Kompenije, dat zo voortvarend begon, maar nu serieuze exploitatieproblemen heeft. René en zijn vader zijn het erover eens dat de komst van een nieuwe accommodatie in Nieuwehorne daar zeker mee te maken heeft. “Der wie ek hiel wat sport fan Nijhoarne en Bontebok dat nei Jobbegea kaam. Dat binne wy no kwyt. En dy sport is net allinnich saalhier, mar ek hoareka-omset.” Daarnaast blijft Plaatselijk Belang actief in het verbeteren van de leefbaarheid van de dorpen. Hieronder valt ook de aanleg van glasvezel in het buitengebied. René: “Dat hie al wêze moatten, mar it bliuwt ús te lang stil.”
