INTERVIEW | Filmhuis Bakkeveen voorziet in een behoefte: “In film moat minsken reitsje”

Het is zondagmiddag en het filmhuis in Bakkeveen zit mooi vol met welgeteld 43 bezoekers. Een volle bak en dat op een zonnige zondag, waarop veel mensen gaan wandelen of fietsen. Roelie van der Meer zit bij de kassa en verwelkomt de trouwe bezoekers en enkele nieuwkomers, zoals twee oudere dames. “Dames, wilt u ook vriend worden van Filmhuis Bakkeveen?”, vraagt Roelie. De dames kijken elkaar niet begrijpend aan en antwoorden oprecht: “Willen wij vriend worden? Wij zijn al jaren vrienden van elkaar.”

Rust en aandacht
Het misverstand is snel opgelost en ze vinden een plekje aan een tafeltje met een kaarsje en een schaaltje stroopwafels. De wandelstok wordt tegen de tafel gezet en een kopje thee wordt nog snel even gehaald. Sybrand Bosma (71) heet allen welkom en legt in het kort uit waar de film over gaat. Het licht gaat uit, het geroezemoes verstomt en de film kan beginnen. De is een romantische Koreaanse productie die gaat over twee geliefden die elkaar na vele jaren weer ontmoeten in New York, waar één van hen nu woont. De bezoekers kijken aandachtig en luisteren muisstil. Hier geen knisperende popcorn of telefoontjes die afgaan of ongevraagde opmerkingen tussendoor. Hier heerst rust en aandacht voor de filmkunst.

It wie fan it begjin ôf folle bak

Om andere mensen te ontmoeten
Het begon allemaal in 2017 toen in het dorpsblad ‘De Slûswachter’ een oproep werd geplaatst om een filmhuis op te starten. Er werd eerst proefgedraaid bij Sybrand Bosma thuis. “De keamer by ús thús siet twa jûnen fol. Der kamen wol 25 minsken op in jûn.” De volle huiskamer was een duidelijk teken dat er in Bakkeveen genoeg belangstelling was voor een filmhuis.

Emy Hoogenboom was een van de initiatiefnemers en kwam op het idee toen ze eens uitploos wat er in andere dorpen zoal op cultureel gebied gebeurde. “Een filmhuis leek ons een goed idee, omdat het makkelijk toegankelijk is en een goed manier is om andere mensen te ontmoeten.”

Emy hoogenboom, Sybrand Bosma, Roelie van der meer - Foto: Remco Hofman

Vervolgens was het zoeken naar een goede locatie. Al snel werd gekozen voor multifunctioneel centrum Dúndelle, omdat daar veel faciliteiten al aanwezig waren. Alleen moest er nog een groot scherm worden gekocht. Toen kon in 2018 de eerste film worden gedraaid. Sybrand Bosma kreeg de taak van programmeur en kiest sindsdien de films. “It wie fan it begjin ôf folle bak. Wy stopje de reserveringen by sechstich minsken.”

Zaalopstelling en sfeer
Alles was nieuw, bezoekers werd gevraagd naar de opstelling van de stoelen ten opzichte van het scherm. Moesten het scherm en de stoelen in de lengte of in de breedte van de filmzaal? Vrijwel unaniem werd gekozen voor de breedte, dan zat men dichter bij het scherm. Sybrand Bosma met een knipoog: “Der wie mar ien, dy’t yn ‘e lengte sitte woe, mar wa dat wie, dat sizze wy net.”

Roelie van der Veer, ook een van de oprichtsters, is samen met Emy Hoogenboom gastvrouw bij de filmbijeenkomsten. Roelie: “Wy ûntfange de besikers en meitsje in praatsje en soargje foar in moaie sfear.” Emy legt uit wat het karakter van het filmhuis is: “Maak het anders dan in een gewone bioscoop. Zorg voor een huiselijke sfeer met bijvoorbeeld tafels met kaarsjes en koekjes.”

Films om na te denken
Filmhuis Bakkeveen vertoont zogenaamde ‘art house movies’. Films die niet in de grote, commerciële bioscopen worden vertoond, omdat daar te weinig belangstelling voor is. Dus geen kaskrakers als Titanic, Spiderman of The Lord of the Rings, maar films voor een heel ander publiek. Roelie: “Wy litte films sjen wêr’st oer neitinke moast en wêr’st oer neiprate kinst. Films dy hingjen bliuwe.”

Het publiek bestaat uit de ‘oudere jeugd’ van Bakkeveen en omliggende dorpen, meestal ouder dan zestig

Eens per maand wordt op vrijdagavond en zondagmiddag een film vertoond. Om te weten te komen of Sybrand zijn werk als programmeur goed doet, wordt na de film op vrijdagavond een ‘skuorbriefke’ uitgedeeld. Bezoekers kunnen daarmee een oordeel geven over een film. De waardering kan variëren van ‘poerbêst’ tot ‘striemin’. Sybrand haalt een overzicht uit zijn paperassen en de cijfers tonen aan dat de films zeer gewaardeerd worden. Het laagste cijfer is een acht, meerdere films scoren zelfs een dikke negen. ‘Bêst’ tot ‘poerbêst, dus.  

Als programmeur moet Sybrand elke maand een keuze maken uit een groot aantal films en dat betekent vooral films zoeken en kijken. Een tijdrovende bezigheid. “Ik begjin meastal mei it lêzen fan de resinsjes op internet, yn de Ljouwerter Krante en yn Trouw. In film moat minsken reitsje. Ik wol gjin film ha dy’t minsken net rekket. At ik twifelje, doch ik it net.”

Oudere jeugd
Om films te mogen vertonen, moet wel aan een aantal voorwaarden worden voldaan. Zo is er een officiële licentie nodig van de FilmService. Filmhuis Bakkeveen heeft een standaard licentie en mag geen folders of affiches gebruiken om de film publiekelijk aan te kondigen. Daarom worden belangstellenden op de hoogte gehouden via een mailinglijst. Trouwe bezoekers kunnen ‘vriend’ worden en krijgen dan twee euro korting per film. De mailinglijst telt inmiddels tweehonderd filmliefhebbers, waarvan ongeveer de helft ook ‘vriend’ is.

Hoe is het publiek van het filmhuis te omschrijven? Emy, gekscherend: “Het publiek bestaat uit de ‘oudere jeugd’ van Bakkeveen en omliggende dorpen, meestal ouder dan zestig. Sommigen komen ook alleen en zo ontstaan er ook vriendschappen.”

Zwaardere en lichtere kost
De vrijdagsvondfilm is vaak wat zwaarder dan die op zondagmiddag. Een film met een boodschap. Zondags is het lichtere kost, bijvoorbeeld een ‘feel good film’ die wat makkelijker te verteren is, maar ook sentimenteel kan zijn. “It is foar my slagge at ik sjoch dat de triennen en de bûsdoekjes út de tas komme.”

Het is een beetje traag allemaal, maar ze krijgen elkaar uiteindelijk wel

Naast de maandelijkse vrijdag en zondag is er in november ook nog een jaarlijkse filmmarathon in het filmhuis in Bakkeveen, dan worden vijf films achterelkaar gedraaid. Tussendoor is er tijd voor een hapje en een drankje. De filmmarathon wordt afgetrapt met een documentaire, waarna een muziekfilm en andere genres volgen. Voor elke liefhebber wat wils. Daarnaast is er nog een filmweekend en een lunchfilm met lunchbuffet.

Verder borrelen er nog vele andere ideeën bij de filmcommissie. Sybrand droomt bijvoorbeeld nog van een filmsessie bovenop de uitkijktoren bij het zwembad. Ook wordt hardop gedacht over het organiseren van een filmfietstocht, waarbij ook een aantal films wordt getoond in nabijgelegen dorpen.

Pauze
Nog even terug naar de Koreaanse film van deze zondagmiddag. Precies op het moment dat de twee geliefden elkaar voor het eerst weer zullen zien, drukt Sybrand op de pauzeknop. Een heuse cliffhanger en tijd voor een kopje koffie met een kort pauzegesprek over de film. “Het is een beetje traag allemaal, maar ze krijgen elkaar uiteindelijk wel”, is de vaste overtuiging van de twee keurige dames en vriendinnen.

Tekst en foto’s Remco Hofman