Carin Moerland over Trekharmonicavereniging Paulus Jakje: “Muziek verbindt mensen, ook in je eigen kring”
JUBBEGA - Een jaar geleden wist Carin Moerland nog niks van de trekzak, ook wel trekharmonica genoemd. Ze had nooit een instrument bespeeld, kon geen noten lezen en uit een muzikale familie komt ze evenmin. Toch speelt ze inmiddels met veel plezier bij Trekharmonicavereniging Paulus Jakje in Jubbega. Muziek maken geeft haar een nieuwe uitdaging, maar vooral iets waar ze na haar werkende leven naar op zoek was: verbinding met mensen uit haar omgeving.

Carin Moerland komt uit Noord-Holland en woont sinds zes jaar in Hoornsterzwaag. “Ik wilde wat meer integreren en nieuwe mensen leren kennen”, vertelt ze. Toen ze in een dorpsblad las over de proeflessen bij Trekharmonicavereniging Paulus Jakje, besloot ze het gewoon te proberen. De trekzak was een onbekend instrument, maar Carin leert graag nieuwe dingen. “Dat is goed voor mijn hoofd, vooral nu ik ouder word.”
Op de kop
Een bezoek aan De Spitkeet in Harkema gaf haar het laatste zetje. Daar werd een recordpoging gehouden waarbij zoveel mogelijk mensen tegelijk trekzak speelden. “Het was één groot feest. Mensen speelden en zongen mee. Die sfeer had ik nog nooit meegemaakt.” Carin was om. Met een geleende trekzak van haar zwager ging ze - nog voor de lessen bij Paulus Jakje begonnen - fanatiek aan de slag met YouTube filmpjes. “Ik kwam er alleen na een paar keer achter dat ik de trekzak op de kop hield”, lacht ze. Het tekent haar aanpak: gewoon beginnen en niet bang zijn om fouten te maken.
Geen ervaring nodig
De eerste proefles bij Paulus Jakje beviel goed. Juist het laagdrempelige van de trekzak spreekt haar aan. “Je hoeft geen noten te lezen. Je leert direct een liedje spelen.” Elke dag oefenen is wél belangrijk. Vooral het melodieus laten klinken van de liedjes vond Carin in het begin lastig. “Je moet een beetje geduld hebben, maar het gaat steeds een beetje makkelijker.” Haar eerste grote doel was de Zuiderzeeballade leren spelen. Haar moeder, die toen ziek was, vond dat lied prachtig. Helaas lukte het Carin niet om het op tijd te leren voordat haar moeder overleed. Later kocht ze van het geld van haar moeder een nieuwe trekzak. “Dat heb ik bewust gedaan. Als ik speel voelt mijn moeder dichtbij.”
Samen muziek maken
Er wordt binnen de trekharmonicavereniging niet alleen lesgegeven. Er zijn ook avonden waarop de leden samen muziek maken. Daar geniet Carin volop van. “Ik word daar helemaal blij van, zelfs als ik alleen maar luister.” De vereniging telt zo’n 22 leden uit Jubbega en omgeving. Het afgelopen jaar is Paulus Jakje bovendien steeds vaker buiten de oefenruimte te zien en te horen. De vereniging speelde bij evenementen en lokale acties en staat dit jaar zelfs op een wagen tijdens het Flaeijelfeest. Die zichtbaarheid heeft effect: inmiddels hebben zich al twaalf nieuwe leden gemeld.
Reuring en een glimlach
Dat ze nu zelf onderdeel is geworden van de traditie rond Paulus Jakje, vindt ze bijzonder. Ze is zich ook meer gaan verdiepen in de geschiedenis van de naamgever. De naam Paulus Jakje kende Carin al wel. In het centrum van Jubbega staat een standbeeld van de bekende speelman: een dorpsfiguur, die aan het begin van de vorige eeuw met zijn trekzak door Jubbega en omgeving trok. “In onze eigen tuin hebben we zelfs een mini variant van Paulus Jakje staan.”
’Paulus Jakje’ heette in werkelijkheid Paulus Blaauw (1878–1944). “Het grappige is dat Paulus Jakje als speelman waarschijnlijk helemaal niet zo goed was”, zegt Carin. “Hij bracht vooral reuring en een glimlach in een moeilijke en armoedige tijd. Mensen konden even samenkomen, de ellende vergeten, een borreltje drinken en naar muziek luisteren.”
Plezier
Precies daarin ziet Carin de kracht van de vereniging van vandaag. “Het hoeft niet perfect. Als je maar plezier maakt.” En dat plezier reikt inmiddels verder dan de repetities. Als Carin haar trekzak pakt, komt ze tot rust. “Ik ben dan echt in het moment. Ik moet me concentreren, dus heb geen tijd om te piekeren.” Ook thuis zorgt de muziek voor verbinding. Haar driejarige kleindochter vraagt bij een bezoekje als eerste naar een liedje op de trekzak. En met kerst speelde Carin na het diner voor de hele familie. “Muziek verbindt mensen, ook in je eigen kring.”
Plezier
Wat Paulus Jakje haar heeft gebracht? Daarover hoeft Carin Moerland niet lang na te denken. “Vooral leuke nieuwe mensen om me heen.” En dat plezier gunt ze een ander ook. Wie twijfelt om binnen te stappen, hoeft volgens haar niet bang te zijn. “Proberen en kijken kan altijd.” Ze biedt zelfs aan om bij haar thuis alvast kennis te maken met de trekzak. “Dan weet je in ieder geval zeker dat je niet met je trekzak op de kop naar je eerste les bij Paulus Jakje gaat”, sluit ze lachend af.
Zelf trekzak spelen?
Trekharmonicavereniging Paulus Jakje houdt op maandag 21 september, maandag 28 september en op maandag 12 oktober proeflessen. De leslocatie op maandagavond is in zorgcentrum De Miente in Gorredijk. Ervaring is niet nodig. Een trekzak kan worden gehuurd via muziekwinkel Berend Kok in De Wylp.
Meer informatie via e-mail paulusjakje@gmail.com of telefonisch via 06-5223 0669.








