Birds & Brass brengt negen muziekverenigingen samen
Op het oog is het al één mega-orkest. Zo moet het uiteindelijk ook klinken. Daar is de gezamenlijke repetitie voor bedoeld. “Ik fyn it no al moai”, roept componist Sytze Pruiksma binnen een uur. Hij geeft volop aanwijzingen over ritme en snelheid. En hij geniet met volle teugen. Dit is zijn project. In 2007 begonnen, in Mauritanië. Geëmotioneerd vertelt hij de muzikanten het verhaal achter zijn compositie ‘Reade Skries’ dat op de standaards van de circa 250 muzikanten staat. “Ik wie mei Theunis Piersma oan it fûgels tellen. Der wie ien reade skries by en dy wie útput. Hy woe net mear drinke, wat se ek probearren. Ik spile in lyts stikje muzyk en doe kaam ynienen it kopke omheech. Dat hat my bot rekke. Dat tema ha ik ûtwurke ta ‘Reade Skries’.”
Experimenteren
Het zijn roerige tijden voor de muziekverenigingen. De gemeente Opsterland pleegde de afgelopen jaren een serieuze aanval op de subsidies. Hoewel ze er niet blij mee was, gaf dit de Federatie Opsterlandse Muziekverenigingen (FOM) ook net dat extra zetje in een al langer durend proces. “Wy moatte mear gearwurkje om de jeugd oan te sprekken. Dat kin ûnder oare troch dúdlik te meitsjen dat blaasmuzyk mear is as hoempa”, vat bestuurslid Meinze Poelstra het krachtig samen. De FOM ging daarom op zoek naar een mooie uitdaging. Die vond ze uiteindelijk in ‘Kening fan ‘e Greide’, een project van componist Sytze Pruiksma (zie kader). “Hiel oare muzyk. Dat seagen wy wol sitten”, vertelt voorzitter Siepy Hoekstra.
En dus repeteren de negen bij de FOM aangesloten verenigingen al enige tijd op twee stukken experimentele muziek. Poelstra: “It is in klankfoarstelling dy’t himsels ûntwikkelje moat. In groeiproses. Hiel spannend. Guon muzikanten fine it mar frjemd. Oaren litte har meinimme. De muzikant moat no út syn comfortzone komme.” Na twee gezamenlijke repetities is zaterdag het voorlopig hoogtepunt wanneer de honderden muzikanten bij Revalidatie Friesland in Beetsterzwaag het bijzondere Birds & Brass-concert geven. Ieder korps speelt een zelfgekozen compositie die past in een ‘Ode aan het Landschap’ en samen vertolken ze twee minimalistische werken, waaronder de wereldpremière van Reade Skries. Poelstra: “Ast dy meinimme litst, hearst echt skriezen op de hikkepeal. De noaten binne net muoilik, mar do moatst dyn hiele siel en sillichheid deryn lizze om de oandacht derby te hâlden.”
Birds & Brass zet de fanfaremuziek eens in een heel ander daglicht. Tijdens het concert wordt de muziek ondersteund door vogelgeluiden, maar ook door lichteffecten en filmpjes. Wieta Poelstra: “Teater is sintugen prikkelje. Dat is wat de jeugd ek wol. Dêr binne se alle dagen op sosjale media mei dwaande.”
Opleiding jeugd
Het project is voor de FOM een stap in een proces richting toekomst. De muziekfederatie zoekt naar manieren om de muziekverenigingen ook in de toekomst overeind te houden. Dat staat en valt bij de opleiding van jeugdige muzikanten. Samenwerking met kunstencentra komt volgens de bestuursleden om diverse redenen niet echt van de grond. Leerlingen krijgen op de basisscholen een muzikale basis via het veelgeroemde IMV-onderwijs. Siepy Hoekstra constateert dat er daarna een gat valt. “Der is gjin oansluting mei de korpsen. Wy wolle sa graach ta nei in trochgeande leerlijn.” Volgens Meinze Poelstra liggen er volop kansen. Dankzij het doorlopende lesrooster zijn veel basisschoolleerlingen ’s middags al om half drie vrij van school. “De wereld leit dan iepen. Genôch mooglikheden foar in pear oerkes muzyk yn de wike. Muzyk kin hiel bot fan wearde wêze foar de sosjaal-emosjonele ûntwikkeling fan bern. At jo der mar foar iepen steane.”
Hoekstra vindt het prachtig dat alle negen FOM-leden nu eens samen op een podium staan. “Dat is unyk. Earder wiene it folle faker eilântsjes. Lit dit it begjin wêze fan mear gearwurking yn it oplieden fan muzikanten. Dêr ha wy allegear wat oan. Der sit wer muzyk yn.”
Birds & Brass
Tijdens Birds & Brass op zaterdag 30 januari (20.15 uur) spelen negen Opsterlandse HaFaBra-orkesten in de sporthal van Revalidatie Friesland werken rond de thema’s landschap en vogels. In het tweede deel voeren ze samen de compositie ‘Reade Skries’ uit van Sytze Pruiksma en het experimentele ‘In C’ van Terry Riley. Entree: 10 euro. www.birdsnbrass.nl
Kening fan ‘e Greide
Birds & Brass vormt de opmaat naar een nog omvangrijker muziekproject: Kening fan ‘e Greide. Een locatievoorstelling in het kader van Culturele Hoofdstad 2018 waarbij de wereld van harmonie, fanfare en brassband massaal van zich laat horen. Pruiksma kreeg de inspiratie voor dit project tijdens voorstellingen die hij de afgelopen jaren deed met trekvogelecoloog Theunis Piersma rond de grutto. Pruiksma wil zijn bezorgdheid over de verschraling van het Friese weidevogellandschap uitdrukken in een muzikaal statement. Dat doet hij het liefst met zoveel mogelijk muzikanten, omdat daarmee in zijn ogen de haarvaten van het Friese landschap worden geraakt. Het eindresultaat moet een XL-concert met zo’n 2.000 muzikanten zijn. De Opsterlandse muziekverenigingen hebben de primeur. Het is de bedoeling dat ze het concert op zaterdag 2 juli herhalen tijdens het Kunstweekend in Beetsterzwaag en daarmee de fakkel doorgeven aan andere muziekfederaties in de provincie.
