Museum van de gewone man

Het draaiorgelboek van Kor van der Meulen

Eenoog

Afbeelding
IMG_9327
Voordat Wietske van der Meulen overleed, had ze voor haar man Kor een afscheidscadeau. Het draaiorgelboek met de Serenade van Toselli. “Ik wol dy betankje foar alles wat ast dizze lêste jierren foar my dien hast”, zei ze er bij.
Kor van der Meulen uit Nij Beets moet even slikken. “Wy sieten hjir op ‘e bank doe’t se dat sei. Wietske hjir, ik dêr. Wy binne tsjininoar oankrûpt en ha inoar in skoftke fêstholden.” Als Kor de Serenade hoort, komen de tranen vanzelf. In de muziek zit het ongrijpbare van het leven. Want eigenlijk had hij eerder moeten gaan, 58 jaar geleden al, na het motorongeluk. Kor en zijn twee broers nemen eind jaren vijftig het timmerbedrijf en de wagenmakerij van hun vader over. Zelf timmerman in hart en nieren laat Kor de dagelijkse leiding liever aan zijn broers. Later zou uit het bedrijf weer de huidige bouwmaterialenhandel voortkomen, maar dat is een ander verhaal. In 1960, pasgetrouwd, krijgt Kor een ernstig motorongeval. “Ik skode yn folle feart ûnder in frachtwein.” Kaak verbrijzeld, een oog op straat, schedelbasisfractuur, het hersenweefsel puilt eruit. “Der wie net folle fan my oer. Mar myn Wietske hat my der trochhinne skuord. Sy hat my de krêft jûn om it libben wer op te pakken.”
Gedeeltelijk hersteld probeert Kor zijn oude stiel weer uit te oefenen. Maar na twee ongelukjes met schaafbank en zaagmachine, die hem op een haar na de vingers kosten, ziet hij er vanaf. “Mei mar ien each kinst gjin timmerman wêze.” Broer Jelle, die Friese klokken verzamelt, brengt hem in contact met een antiquair uit Ee. “Ik ha jierren foar dy man antyk restaurearre. Letter ek foar juwelier Van der Meulen út Drachten.” Want ook al heeft hij er maar één, wat zijn rechteroog ziet kunnen zijn handen maken. Uurwerken repareren, houtversieringen steken, zelf onderdelen fabriceren, fijn smeden: hij leert het zichzelf allemaal aan. “Ik ha gefoel foar technyk, mar ek de dissipline om net op te jaan. It moat goed. Wietske hat wolris sein: Sels asto gjin ûngelok hân hiest, dan wiest ek gjin timmerman bleaun.”

De Paltrok

Altijd al gegrepen door de muziek besluit Kor in 1987 zelf een draaiorgel te bouwen. Een groot 72-toets straatorgel, met zang en tegenzang. “Ik woe eins wat bouwe foar de ivichheid.” De draaiorgelwereld blijkt een gesloten bastion, hij moet zelf alles uitvinden. “Mar jo komme gau te witten hoe’t it net moat.” Met vallen en opstaan doet hij er drie jaar over. Kor noemt zijn orgel De Paltrok, de naam voor een draaibare zaagmolen. “Ik bin no ien kear ‘fan de meule’, opgroeid tusken seachsel en houtkrullen.” Het eerste draaiorgelboek dat Wietske en hij aanschaffen, is dat met de Vlaamse Serenade. Hoe vaak speelden ze de muziek op zomeravonden niet? “De protters op it dak songen it op it lêst mei.”

De dyk op

“No moatst ek mei it oargel de dyk op, hat Wietske doe sein.” En dat deden ze, jarenlang met zijn tweetjes op stap, van Gorredijk tot en met Arnhem. “It hat ús libben tegearre ferdjippe.” Als Kor op het laatst De Paltrok niet meer aan de trekhaak van de auto krijgt, verkopen ze het draaiorgel aan liefhebbers uit Joure. Wietske laat bij het afscheid haar tranen de vrije loop. “De Serenade fan Toselli is meigien, it heart by it oargel. Mar it bliuwt ús boek.”

Het museum van de gewone man

Iedereen heeft wel een voorwerp met een bijzonder verhaal, een voorwerp dat je nooit zou willen missen. Dat kan van alles zijn. Sa! maakt een serie over deze voorwerpen en deze verhalen. Heeft u ook een mooi verhaal bij een voorwerp, laat het ons dan weten. Mail naar redactie@sa24.nl of bel met 06 - 5247 1013. Dan tekenen wij uw verhaal op en geven het een plekje in ons museum van de gewone man.