Nieuwe koers agrarisch natuurbeheer
Het agrarisch natuurbeheer gaat volgend jaar helemaal over de kop. Waar boeren nu nog individuele contracten afsluiten met de overheid, nemen zeven collectieven in de provincie dat over. Voor Zuidoost-Fryslân is dat ELAN, de koepel van vijf agrarische natuurverenigingen in het gebied. ELAN stelt voor het hele gebied een plan op voor het agrarisch natuurbeheer en maakt daar afspraken over met de provincie. Individuele boeren maken dan weer afspraken met ELAN.
Het nieuwe organisatiemodel kost veel minder geld, stelt Wilco de Jong, voorzitter van ELAN. “Het oude systeem kent heel veel regeltjes, heel veel contracten en daardoor is de uitvoering heel duur. In de nieuwe structuur krijgen we veel meer ruimte, maar ook meer verantwoordelijkheden. En we bestrijken nu een veel groter gebied.”
Vanaf 2016 ligt de nadruk op het behoud van biodiversiteit. Het oude natuurbeleid richtte zich vooral op soorten die het moeilijk hebben, zoals de weidevogels. Nu ontvangen boeren in Zuidoost-Fryslân jaarlijks 800.000 euro voor weidevogelbeheer. Daar blijft volgend jaar 180.000 euro van over. Voor de droge en natte landschapselementen was tot nu toe amper geld, maar dat wordt straks 850.000 euro per jaar. Dat lijkt veel, maar dat is het volgens De Jong niet. “Het gaat over een groot gebied met heel veel landschapselementen.”
De natte dooradering gaat over sloten, beken, moerasjes en poelen. Belangrijke gidssoorten zijn: zwarte stern, groene glazenmaker, heikikker, kamsalamander, ringslang, poelkikker en modderkruiper. Het beheer is afhankelijk van het type water. Bij de droge dooradering gaat het om houtwallen, houtsingels, elzensingels, bosjes, struweelranden, en drinkpoelen. Het beheer richt zich bijvoorbeeld op houtwalvogels en amfibieën.
ELAN heeft zones vastgesteld die voor het beheer in aanmerking komen. Droge dooradering is daarbij het best vertegenwoordigd. Boeren die aan het nieuwe natuurbeheer mee willen doen, kunnen zich melden bij ELAN. Daarna inventariseren beheerregisseurs de landschapselementen die voor beheer in aanmerking komen. Ieder type element krijgt eigen voorschriften met beheereisen en activiteiten. Op basis van de inventarisatie stelt ELAN een gebiedsplan op, stemt dit af met de provincie en komt dan met beheerpakketten. Daarna wordt bepaald wie wel en wie niet mee kan doen met het beheer. ELAN sluit contracten af voor zes jaar.
Boeren zijn de afgelopen weken in de verschillende bijeenkomsten geïnformeerd over de plannen. Op 10 maart is er een grote regionale bijeenkomst. De bij ELAN betrokken Agrarische Natuurverenigingen zijn: Gagelvenne, Alde Delte (Opsterland), Weststellingwerf, Tjongervallei en Grien Brongergea.
