Sa! Politiek Café: hoe reëel zijn Opsterlandse energieambities?
In 2035 wil Opsterland energieneutraal zijn, zo luidt de ambitie van het huidige college van B en W. Na drie jaar lijkt die doelstelling te ambitieus, ondanks de goede wil en het harde werken op zowel het gemeentehuis als in de dorpen. Maar wat nu? Die vraag ligt op tafel in het tweede Sa! Politiek Café. De uitzending is vrijdag 22 oktober vanaf 18.00 uur online te zien op deze site.
Het Opsterlandse coalitieakkoord ‘Brêge nei de takomst’ van drie jaar geleden is duidelijk. Wil Opsterland in 2035 energieneutraal zijn, dan moet er binnen de gemeente tegen die tijd 450.000 MWh aan energie kunnen worden geproduceerd. De coalitie van Opsterlands Belang, PvdA en ChristenUnie wilde deze collegeperiode, die volgend voorjaar afloopt, een eerste stap zetten door een productiecapaciteit van 100.000 MWh te realiseren, vooral via zonne-energie. Eind dit jaar is hiervan 40 procent gerealiseerd dankzij grotere en kleinere projecten op daken en op water en land in Nij Beets (zandwinput), Ureterp (Skieppeleane en Lippe Gabriëlsplas) en Gorredijk (rioolzuiveringsinstallatie).
Cijfers over de totale capaciteit aan zonnedaken bij particulieren zijn er niet. Maar stel dat daarmee de eerste 100.000 MWh is gehaald, dan ligt er voor de komende vier jaar opnieuw een uitdaging voor nog eens 100.000 MWh aan extra capaciteit. Opsterland is in gesprek met meerdere partijen over zonnevelden, maar er is nog niets concreet. Bovendien zorgen capaciteitsproblemen op het elektriciteitsnet en provinciale regels voor verdere obstakels. Windenergie is uit den boze, zonnevelden bij dorpen mogen maximaal vijf hectare groot zijn (circa 5 MWh) en initiatiefnemers stuitten in de dorpen op weerstand.
Aan tafel
Daarom de vraag: hoe realistisch zijn de Opsterlandse ambities nog? En zijn er alternatieven? Deze vragen liggen op tafel tijdens het tweede Sa! Politiek Café. Jan van Dalen (raadslid Opsterlands Belang), Elske Beintema (raadslid GroenLinks-OpsterLanders), Pieter de Kroon (voorzitter Wijnjewoude Energie Neutraal) en Michel de Jong (Energiecoöperatie Griene Mienskip Fryske Peallen) gaan hierover met elkaar in discussie.
‘Begin met wat burgers vragen’
Zelf genoeg energie opwekken is niet voldoende om de energieneutrale ambities voor 2035 te halen. Opsterland rekent tegen die tijd ook met een totale energiebesparing van 150.000 MWh, waarvan tussen 2018 en 2022 al 50.000 MWh gerealiseerd zou moeten zijn. Opsterland zet hiervoor onder andere energiecoaches in, die hun eigen dorpsgenoten verder op weg moeten helpen. Maar dat verloopt moeizaam. Mede door corona, maar ook lang niet alle inwoners zijn al zover. Sommigen hebben het druk met andere dingen, anderen denken dat het hun tijd wel zal duren of ze zien hun energieverbruik niet als een probleem. Tina Hulst is als bespaarcoach betrokken bij Wijnjewoude Energie Neutraal (WEN). Zij kent de vragen van andere energiecoaches. “Mijn ervaring is dat je moet zoeken naar wat mensen bezighoudt en van daaruit samen met de bewoners verder kijken. Begin met hun vraag en niet met het delen van alle kennis die je hebt, ook al is dat voor sommige vrijwilligers misschien tien stappen terug. Het gaat er niet om wat de gemeente of de energiecoach wil. Het gaat om je bereidheid om aan te sluiten bij waar de bewoner staat in zijn verduurzamingsproces. De regie hoort bij de burgers te liggen.” In Wijnjewoude is de situatie wel net anders dan in andere dorpen, beseft Tina; alle adressen in Wijnjewoude ontvingen een waardebon van 2.000 euro in het kader van het programma Aardgasvrije Wijken. “En ook dan merk je dat er tussen mensen en buurten grote verschillen bestaan. Iedere buurt vraagt een eigen aanpak. Je moet inspelen op ieders beweegredenen, zodat je de bewoner inspireert tot het nemen van energiebesparende maatregelen. Het is een gedragsverandering en dat gaat niet altijd even snel.”
Aan tafel
Hoe ver moet de gemeente gaan om het energieverbruik binnen de gemeente te verlagen? Meer pushen, mensen met meer subsidies verleiden? Of juist de tijd nemen om geleidelijk tot meer draagvlak te komen? Hierover in het Sa! Politiek Café een gesprek met Bareld van der Meer (raadslid CDA) en Shajan Aize de Wagt (lijsttrekker D66 Opsterland).
Sa! Politiek Café
In de komende maanden organiseert Sa! Media in samenwerking met de Opsterlandse gemeenteraad zes keer een Politiek Café. Een discussieprogramma over actuele politieke thema’s. Met aan tafel raadsleden, deskundigen en belangenvertegenwoordigers.
