Financiële zelfredzaamheid op latere leeftijd begint met het jong leren omgaan met geld. Daarom investeert de Rabobank veel energie in kinderen en jongeren. “Dat vinden we een maatschappelijke rol van de bank.”
In het omgaan met geld is veel veranderd. Vroeger was ‘rood staan’ not done en een lege beurs een drempel om iets te kopen. Tegenwoordig is geld dankzij de app 24 uur per dag beschikbaar, hebben we steeds minder contant geld op zak en maken mensen sneller en eenvoudiger schulden. “Het leren omgaan met geld is daarom heel belangrijk”, vertelt Claudia Kalsbeek, manager particulieren bij Rabobank Heerenveen-Zuidoost Friesland. “En dat begint al op jonge leeftijd. We vinden dat wij als bank daar een belangrijke rol in moeten spelen, met voorlichting en begeleiding. En dat doen we in iedere fase van het leven.” Samen met adviseur dagelijkse bankzaken Daniël Kamstra zet Claudia een paar belangrijke aandachtspunten op een rij.
[caption id=”attachment_31241” align=”alignnone” width=”873”] Claudia Kalsbeek en Daniël Kamstra. Foto: Sietse de Boer[/caption] PinPin de pinguïn helpt kinderen om in een veilige omgeving te leren wat het is om geld te verdienen, te sparen en uit te geven. De kinderen kunnen pegels (virtueel geld) verdienen door goed voor PinPin te zorgen. Ze komen zo al jong in aanraking met betalen en leren te sparen voor iets dat ze graag willen kopen. PinPin maakt de waarde van geld tastbaar. De Rabobank gaat met het programma Bank voor de Klas ook regelmatig naar basisscholen.
Daniël: “Op de basisscholen spelen we met de kinderen de spannende Cash Quiz, waarin alles draait om het maken van keuzes en de gevolgen van die keuzes. Wat is een budget? Wat is nodig om een doel te realiseren? Ook het fysieke geld komt aan de orde, met bijvoorbeeld het verschil tussen de munten. Best veel kinderen hebben op de basisschool al een eigen betaalrekening, waarmee ze ook potjes kunnen aanmaken voor een bepaald doel. In de klas leren we kinderen ook dat geld op kan zijn en dat geld lenen geld kost. Je merkt dat kinderen op deze leeftijd al ervaring hebben met voorschotten, vooruitbetaald zakgeld, om iets eerder te kunnen kopen.”
Daniël: “Begin met zakgeld wanneer je denkt dat je kind klaar is voor meer verantwoordelijkheid. Door met andere ouders te overleggen, kunnen vriendjes en vriendinnetjes samen beginnen met het leren omgaan met geld. Het is belangrijk om afspraken te maken over de hoeveelheid zakgeld, het moment van uitbetalen en wat de kinderen van het zakgeld moeten betalen. Vanzelfsprekend speelt wat je als ouder kunt missen ook een belangrijke rol.”
Daniël: “In lessen op middelbare scholen hebben we veel aandacht voor wat het is om schuld te hebben; nu, maar zeker ook later. Je ziet dat veel kinderen op deze leeftijd iedere euro die ze hebben uitgeven. De omgeving waarin ze zich begeven speelt daarin een rol, maar dat geldt ook zeker voor de opvoeding. Kinderen kopiëren het gedrag van ouders. Als ouders moeite hebben met hun financieel beheer, zie je dat vaak ook terug bij de kinderen.”
Claudia: “We zien dit bijvoorbeeld regelmatig bij Marktplaatsfraude. Dat de verkopende partij het geld op een rekening van de geldezel laat storten en de producten niet levert. Wij adviseren ouders dan ook om hun kinderen te waarschuwen voor mensen met een zielig verhaal en mensen die geld bieden voor het gebruik van je rekening. Kijk zo nu en dan mee op de rekening van de kinderen en wees alert op ongewone transacties.”
Claudia: “Studeren kost gemiddeld 40.000 euro. We stimuleren ouders om wanneer het kan, al vroeg geld opzij te leggen voor de studie van hun kinderen. We zien steeds vaker dat jongeren last ondervinden van hun studieschuld. Stel dat een jong stel op basis van hun inkomen een hypotheek kan krijgen van 200.000 euro. Bij een studieschuld van 35.000 euro daalt dat bedrag naar minder dan 160.000 euro. Daarmee beperk je de mogelijkheden op de woningmarkt aanzienlijk. Een persoonlijke lening heeft door de kortere looptijd en hogere rente nog meer invloed. Een lening voor bijvoorbeeld een auto van 7.500 euro betekent dat je 40.000 euro minder hypotheek kunt krijgen. Een contract voor een leaseauto heeft een vergelijkbare invloed. Het is daarom belangrijk dat studenten hun schuld zoveel mogelijk in de hand houden.”
In het omgaan met geld is veel veranderd. Vroeger was ‘rood staan’ not done en een lege beurs een drempel om iets te kopen. Tegenwoordig is geld dankzij de app 24 uur per dag beschikbaar, hebben we steeds minder contant geld op zak en maken mensen sneller en eenvoudiger schulden. “Het leren omgaan met geld is daarom heel belangrijk”, vertelt Claudia Kalsbeek, manager particulieren bij Rabobank Heerenveen-Zuidoost Friesland. “En dat begint al op jonge leeftijd. We vinden dat wij als bank daar een belangrijke rol in moeten spelen, met voorlichting en begeleiding. En dat doen we in iedere fase van het leven.” Samen met adviseur dagelijkse bankzaken Daniël Kamstra zet Claudia een paar belangrijke aandachtspunten op een rij.
[caption id=”attachment_31241” align=”alignnone” width=”873”] Claudia Kalsbeek en Daniël Kamstra. Foto: Sietse de Boer[/caption] PinPin de pinguïn helpt kinderen om in een veilige omgeving te leren wat het is om geld te verdienen, te sparen en uit te geven. De kinderen kunnen pegels (virtueel geld) verdienen door goed voor PinPin te zorgen. Ze komen zo al jong in aanraking met betalen en leren te sparen voor iets dat ze graag willen kopen. PinPin maakt de waarde van geld tastbaar. De Rabobank gaat met het programma Bank voor de Klas ook regelmatig naar basisscholen.
Daniël: “Op de basisscholen spelen we met de kinderen de spannende Cash Quiz, waarin alles draait om het maken van keuzes en de gevolgen van die keuzes. Wat is een budget? Wat is nodig om een doel te realiseren? Ook het fysieke geld komt aan de orde, met bijvoorbeeld het verschil tussen de munten. Best veel kinderen hebben op de basisschool al een eigen betaalrekening, waarmee ze ook potjes kunnen aanmaken voor een bepaald doel. In de klas leren we kinderen ook dat geld op kan zijn en dat geld lenen geld kost. Je merkt dat kinderen op deze leeftijd al ervaring hebben met voorschotten, vooruitbetaald zakgeld, om iets eerder te kunnen kopen.”
Zakgeld
Zakgeld is een goede eerste stap in het leren omgaan met geld, kinderen krijgen een stukje verantwoordelijkheid en zelfstandigheid. Circa 45 procent van de vijfjarigen en 82 procent van de acht- en negenjarigen krijgt al zakgeld. Maar hoeveel zakgeld geef je? Het NIBUD hanteert gemiddelde bedragen per week die oplopen van 1-1,40 euro (5 jaar) tot 2-2,30 euro (11 jaar). Op de middelbare school zijn de gemiddelde maandbedragen 15-20 euro (12 jaar) tot 25-30 euro (18 jaar). De Rabo PinPin-app biedt de ouders ook een aanvullende app: Zakgeldhulp.Daniël: “Begin met zakgeld wanneer je denkt dat je kind klaar is voor meer verantwoordelijkheid. Door met andere ouders te overleggen, kunnen vriendjes en vriendinnetjes samen beginnen met het leren omgaan met geld. Het is belangrijk om afspraken te maken over de hoeveelheid zakgeld, het moment van uitbetalen en wat de kinderen van het zakgeld moeten betalen. Vanzelfsprekend speelt wat je als ouder kunt missen ook een belangrijke rol.”
12 tot 18 jaar Meer en meer verleidingen
Op de middelbareschoolleeftijd kunnen leerlingen nog niet rood staan op hun betaalrekening. Maar het is wel een leeftijd waarop kinderen meer van elkaar beginnen te lenen. De drempel om geld uit te geven wordt steeds lager, mede door de groter wordende verleidingen van uitgaan, kleding, telefoon.Daniël: “In lessen op middelbare scholen hebben we veel aandacht voor wat het is om schuld te hebben; nu, maar zeker ook later. Je ziet dat veel kinderen op deze leeftijd iedere euro die ze hebben uitgeven. De omgeving waarin ze zich begeven speelt daarin een rol, maar dat geldt ook zeker voor de opvoeding. Kinderen kopiëren het gedrag van ouders. Als ouders moeite hebben met hun financieel beheer, zie je dat vaak ook terug bij de kinderen.”
Let op de geldezel
Het komt voor dat kinderen hun bankgegevens uitlenen aan mensen die daar even gebruik van willen maken. Het gevaar bestaat dat deze gegevens worden gebruikt om illegaal geld weg te kunnen sluizen. Dan is het kind een zogenaamde geldezel, een strafbare activiteit. Het geld moet worden terugbetaald, de geldezel krijgt een bonus. De pakkans is hoog. Het achterhalen van de criminelen is moeilijk, maar de gebruikte rekening is meteen bekend. De geldezel loopt dus een grote kans op een strafblad en kan daarna langere tijd nergens een nieuwe rekening openen.Claudia: “We zien dit bijvoorbeeld regelmatig bij Marktplaatsfraude. Dat de verkopende partij het geld op een rekening van de geldezel laat storten en de producten niet levert. Wij adviseren ouders dan ook om hun kinderen te waarschuwen voor mensen met een zielig verhaal en mensen die geld bieden voor het gebruik van je rekening. Kijk zo nu en dan mee op de rekening van de kinderen en wees alert op ongewone transacties.”
Studenten Let op studieschuld
De gemiddelde studieschuld van een student bedroeg in 2019 al bijna 14.000 euro. De verwachting is dat deze hoogte van deze schulden de komende jaren stijgt. Voor studenten is het eenvoudig om bij DUO geld te lenen, maar de schuld moet later worden terugbetaald. Bovendien heeft de studieschuld invloed op wat jongeren na hun studie kunnen lenen, bijvoorbeeld voor de aankoop van een woning. Zie ook: strakshebjehetnodig.nlClaudia: “Studeren kost gemiddeld 40.000 euro. We stimuleren ouders om wanneer het kan, al vroeg geld opzij te leggen voor de studie van hun kinderen. We zien steeds vaker dat jongeren last ondervinden van hun studieschuld. Stel dat een jong stel op basis van hun inkomen een hypotheek kan krijgen van 200.000 euro. Bij een studieschuld van 35.000 euro daalt dat bedrag naar minder dan 160.000 euro. Daarmee beperk je de mogelijkheden op de woningmarkt aanzienlijk. Een persoonlijke lening heeft door de kortere looptijd en hogere rente nog meer invloed. Een lening voor bijvoorbeeld een auto van 7.500 euro betekent dat je 40.000 euro minder hypotheek kunt krijgen. Een contract voor een leaseauto heeft een vergelijkbare invloed. Het is daarom belangrijk dat studenten hun schuld zoveel mogelijk in de hand houden.”
