De groei van het aantal opnames heeft meerdere oorzaken, volgens Hetty Sinnema, die inmiddels alweer bijna 25 jaar het beheer van De Fûgelhelling heeft. Het aantal verkeersslachtoffers is door toename van autoverkeer fors gestegen, maar ook de ‘dienstverlening’ is breder geworden. Zo worden nu ook olieslachtoffers opgevangen, is het verzorgingsgebied gegroeid en wordt samengewerkt met de dierenbescherming.

Ook jonge otters vinden plek bij de Fûgelhelling

Weekendhulp

Zo’n zeventig vrijwilligers doen hun uiterste best om de dieren te verzorgen, te voeren en weer vrij te laten. De patiënten variëren van jonge merels, kauwtjes, duiven, uilen, roofvogels, zwaluwen en ooievaars tot jonge egels, vleermuizen, dassen en reeën. Het doel is dat alle dieren weer zo snel mogelijk terugkeren naar de natuur. Naast de zeventig vrijwilligers heeft De Fûgelhelling acht parttimers in dienst.

Men moat tsjin smoarge hannen en luchtsjes kinne.

Hoewel er voldoende hulp is, zijn nieuwe aanmeldingen welkom. Vooral in de weekenden is er behoefte aan vrijwilligers. Sinnema: “Myn kollega’s yn it Westen hawwe yn it wykein folop help, mar dat krije wy hjir net foar elkoar.” Nu moet Sinnema op zaterdagen een dubbele bezetting aan betaalde krachten inroosteren om de dieren te kunnen verzorgen. Dat kost geld en hoewel De Fûgelhelling de financiële zaken op orde heeft, is elke besparing welkom, want voedsel, medische hulp en goede faciliteiten vraagt een flinke investering.

Een slangenarend wordt vrijgelaten. - Foto: Fûgelhelling

Smerige handen 

Mensen die overwegen vrijwilliger te worden moeten volgens Sinnema niet bang zijn voor smerige handen en luchtjes en bereid zijn de handen uit de mouwen te steken. “Jonge stikelbarchjes bygelyks meitsje der binde fan en stjonke flink. Men moat tsjin smoarge hannen en luchtsjes kinne.” Liefde voor dieren is een vereiste, maar dat houdt ook in dat er soms harde keuzes moeten worden gemaakt. Als er geen kans is op (voldoende) herstel en daardoor terugkeer in de natuur, laat men dieren soms inslapen. “In bist moat oerlibje kinne. Ynsliepe litte klinkt hurd, mar as wy it net dogge wurdt it lijen grutter.”

Een jonge vlaamse gaai 

Voorlichting over de natuur

De Fûgelhelling is volgens Sinnema opgezet vanuit het oogpunt dat door mensen veroorzaakte schade ook door mensen hersteld moet worden. “Je soene hoopje dat minsken beseffe dat bisten yn ús omjouwing libje en dat wy rekkenskip mei harren hâlde. Spitigernôch is dat net it gefal en bliuwt ús wurk nedich. Minsken hâlde te min rekken mei bisten.” Volgens Sinnema is bovendien de kennis over natuur afgenomen. “Minsken binne fierder fan de natuer ôf kommen te stean. Se lûke minder faak de natuer yn en bern boartsje minder bûten. En op skoallen wurdt minder omtinken oan de natuer bestege. Dêrom is it wichtich dat wy oan foarljochting en edukaasje dogge.” 

Kitty vond als ‘Paloma’ haar droombaan: Met humorrijke video’s leren over de natuur

Wat doe je als je een jong egeltje in de tuin vindt of stel je voor een jong eekhoorntje onder een boom? Geen alledaagse situaties. Paloma van wildopvang De Fûgelhelling in Ureterp geeft via ‘Klokhuis’-achtige video’s voorlichting over de natuur.

Paloma is in werkelijkheid de 31-jarige Kitty uit Leeuwarden. Kitty heeft een theaterachtergrond en een passie voor dieren. Beide liefdes komen samen in haar alter ego Paloma. In korte, leuke en met humor doordrenkte video’s vertelt Paloma over vogels en dieren die zoal bij De Fûgelhelling binnen komen. De video’s zijn geënt op een jonger publiek, maar ook voor volwassenen leuk en interessant.

Korte video’s

De video’s zijn volgens Paloma in onze huidige visueel ingestelde maatschappij, een prima manier om kennis over de natuur te verspreiden. “Mensen willen tegenwoordig snel en kort vermaak. Zeker de aandachtsboog van kinderen is niet groot”, vertelt Kitty. “In de natuur gaan zaken juist langzaam en bij natuureducatie zijn stilte en rust belangrijk. In de natuur moet je niet druk zijn en lopen schreeuwen.” Als Paloma, een hip typetje, maakt Kitty samen met collega Marja tweewekelijks korte twee tot maximaal vijf minuten durende video’s over tal van dieren en thema’s. “We proberen ze snel te editen met een muziekje en dingetjes, zodat het flitsend blijft om zo de kinderen bij de opvang te betrekken.”

Voorlichting voor kinderen is nodig, zeker omdat er veel minder buiten en in de natuur wordt gespeeld. Onderwerpen zijn er volop en er valt genoeg te vertellen. Zoals dat jonge egeltjes geen winterslaap houden maar winterrust en lactose-intolerant zijn. “Je mag ze echt geen gewone melk geven”, vertelt Paloma in haar video.

Paloma in actie - Foto: Fûgelhelling

Daarbij: voorlichting is geen overbodige luxe. Voor een betere kennis over de natuur, maar ook om te weten wanneer je een dier moet helpen. Het gebeurt vaak dat er ‘slachtoffers’ bij De Fûgelhelling worden gebracht die geen hulp nodig hebben. Dat gebeurt met de beste bedoelingen, maar dieren en vogels zijn er niet bij gebaat en De Fûgelhelling, waar de medewerkers het al razend druk hebben, ook niet.

Weetjes

Paloma vertelt allerlei weetjes, zoals dat de gierzwaluw de eerste twee jaar van zijn leven in de lucht doorbrengt. Verder geeft ze tips over bijvoorbeeld het maken van egelhuisjes, maar ook dat het voor de veiligheid van egels beter is de robotmaaier ’s nachts uit te zetten en hoe eerste hulp te geven aan een verkleumd en hongerig eekhoornjong.

Hoewel er geen exacte cijfers bekend zijn van het aantal views, heeft Kitty de indruk dat Paloma haar video’s goed bekeken worden. Bij open dagen, schoolfeestjes en excursies van schoolklassen blijkt dat Paloma geen onbekende is voor kinderen. “En ik ben ook verrast over hoeveel ze weten over de natuur. De interesse is er wel.”

Kitty geniet van haar alter ego Paloma. “Ik vind het heerlijk om iemand anders te spelen dan wie ik werkelijk ben. En ik vind het leuk om mijn theaterskills in te zetten voor een groter doel. Ik kan passie voor theater en de natuur combineren; het is een soort van droombaan.”

Tekst: Gurbe van der Woude
Foto’s: De Fûgelhelling