Wolter Postma schopte het van eenvoudige bakkersknecht tot wethouder van Opsterland, gerespecteerd door vriend en vijand. Een mooi verhaal, zou je denken. “Maar dat is het niet”, zegt Fred Hoogenboom. “Het is een vreselijk verhaal dat zich afspeelt in een onvoorstelbare rottijd.”
Op dinsdag 5 november (20.00 uur) verzorgt Fred Hoogenboom in Dúndelle een lezing over het leven en werk van Wolter Postma. De entree is gratis.
De jaartallen zeggen al veel: 1887-1959. Als Wolter Postma ergens op de hei tussen Ureterp en Bakkeveen op de wereld komt, verkeert Friesland in een armoedeval. Later volgt de Eerste Wereldoorlog, de langdurige crisis van de jaren 30 en de Tweede Wereldoorlog. En als de wederopbouw eindelijk op iets van welvaart begint te lijken, eindigt het leven van Wolter Postma. Iedereen is een kind van zijn tijd, maar hoe slecht kan je het treffen?
Het kan nog erger. Hoogenboom: “Wolters moeder verdronk toen hij zes was. Aan het eind van de oorlog stierf zijn vrouw. Een van zijn twee zoons keerde niet terug van het werkkamp in Duitsland. Die man kende alleen maar armoede en tegenslag, maar hij brak niet. Wolters gedrevenheid voor een betere wereld hield hem op de been, dat raakt me telkens weer.” Wolter Postma komt op zijn pad als de historische vereniging van Bakkeveen Hoogenboom vraagt de geschiedenis van Plaatselijk Belang te beschrijven. “In de jaren vijftig gaat het vaak over verharding van de wegen, aanwonenden moeten meebetalen. Wolter komt dan naar voren als de wijze bestuurder; in eenvoudige bewoordingen weet hij de Bakkeveners van de noodzaak te overtuigen. Een typisch rode wederopbouwwethouder.” En dan komt Hoogenboom bij toeval een kleinzoon van Postma tegen. “Er was nauwelijks documentatie, maar hij had een dagboekje en wat familiepapieren. Dat was het begin.”
Het verweesde bakkershulpje ontpopt zich als activistisch leidsman in de strijd voor betere levensomstandigheden. Rond de Eerste Wereldoorlog maakt hij zich sterk voor de rechten van zijn dienstplichtige kameraden, met disciplinaire straf tot gevolg. In Jubbega zet hij de coöperatieve broodbakkerij D.O.T.K. op. Hij stelt kinderarbeid aan de kaak en voert in de crisisjaren de vakbond voor landarbeiders aan.
Zelf brengt Postma vrijwel zijn hele leven in armoede door. “Bij Wolter moest alles wijken voor het ideaal. Ook gezin en persoonlijke omstandigheden. Die grimmige tragiek tekent de man en zijn tijd.”
Het verhaal van de zusters Cohen Dr. Myriam Everard vertelt op vrijdag 1 november (19.30 uur) in Museum Opsterlân over het leven van Henriette en Grietje Cohen. Entree: 5 euro; vrienden van het museum gratis.
Drie filmavonden uitverkocht Er is veel belangstelling voor de avond waarop Luit Beenen en Anton Stoelwinder historische films over Gorredijk laten zien. Inmiddels is ook de derde avond op 7 november uitverkocht.
Binnenkijken in Beetsterzwaag In het kader van de Moanne fan it Erfskip organiseert de Stichting Historisch Beetsterzwaag op zaterdag 16 november (14.00 uur) een historische rondleiding door het dorp. Dat doen ze wel vaker, maar dan zijn de monumenten alleen van buiten te bekijken. Nu is het ook mogelijk om binnen te kijken in gebouwen die anders niet toegankelijk zijn. Aanmelden voor deze rondleiding is nu al mogelijk: redactie@sa24.nl of 06-5247 1013. Deelname: 2 euro. Deelnemers kunnen voor 2 euro ook een boekje kopen over de monumenten van Beetsterzwaag. Door omstandigheden maakt het voormalige kantongerecht geen onderdeel uit van de rondleiding, zoals eerder wel is aangekondigd.
E-magazine over Moanne fan it Erfskip Sa! Media maakt naar aanleiding van de Moanne fan it Erfskip een e-magazine. Daarin komen online alle activiteiten aan bod. Met geschreven artikelen, foto’s, audio-fragmenten en video’s. Leuk om in te bladeren wanneer u er niet bij was en leuk om na te genieten als u er wel bij was.
November Vr 1 Lezing; Henriette en Grietje Cohen Di 5 Lezing; Wolter Postma Wo 6 Lezing; Opsterland en de Eerste Wereldoorlog Wo 13 Zang; Jan de Roas Sjongers / De Reade Hoeke Do 14 Lezing; Jarig en Henk van der Wielen Vr 15 Lezing; N.A.D.-kampen in Hemrik Za 16 Rondleiding; Binnenkijken in Beetsterzwaag Do 21 Lezing|Discussie; Monumenten in Opsterland Al geweest Vaarexcursie omgeving Nij Beets Verteloptreden rond Tjepke Nawijn Lezing over marinier Johannes Hijlkema in Langezwaag Filmavond met historische films Gorredijk
Op dinsdag 5 november (20.00 uur) verzorgt Fred Hoogenboom in Dúndelle een lezing over het leven en werk van Wolter Postma. De entree is gratis.
De jaartallen zeggen al veel: 1887-1959. Als Wolter Postma ergens op de hei tussen Ureterp en Bakkeveen op de wereld komt, verkeert Friesland in een armoedeval. Later volgt de Eerste Wereldoorlog, de langdurige crisis van de jaren 30 en de Tweede Wereldoorlog. En als de wederopbouw eindelijk op iets van welvaart begint te lijken, eindigt het leven van Wolter Postma. Iedereen is een kind van zijn tijd, maar hoe slecht kan je het treffen?
Het kan nog erger. Hoogenboom: “Wolters moeder verdronk toen hij zes was. Aan het eind van de oorlog stierf zijn vrouw. Een van zijn twee zoons keerde niet terug van het werkkamp in Duitsland. Die man kende alleen maar armoede en tegenslag, maar hij brak niet. Wolters gedrevenheid voor een betere wereld hield hem op de been, dat raakt me telkens weer.” Wolter Postma komt op zijn pad als de historische vereniging van Bakkeveen Hoogenboom vraagt de geschiedenis van Plaatselijk Belang te beschrijven. “In de jaren vijftig gaat het vaak over verharding van de wegen, aanwonenden moeten meebetalen. Wolter komt dan naar voren als de wijze bestuurder; in eenvoudige bewoordingen weet hij de Bakkeveners van de noodzaak te overtuigen. Een typisch rode wederopbouwwethouder.” En dan komt Hoogenboom bij toeval een kleinzoon van Postma tegen. “Er was nauwelijks documentatie, maar hij had een dagboekje en wat familiepapieren. Dat was het begin.”
Begenadigd spreker
In een dagboekje beschrijft een tante hoe de kleine Wolter bij het bakkersgezin in Ureterp opgroeit. “Zijn vader kon niet voor hem zorgen.” In de bakkerij wordt Wolter door zijn oudere neven doordrenkt met het socialistische gedachtegoed. Hij groeit uit tot een fervent Domela-aanhanger die de drie K’s (Kapitaal, Kerk en Kroeg) zijn leven lang vurig zal bestrijden. De neven sporen de jonge Wolter ook aan om grote groepen toe te spreken.Het verweesde bakkershulpje ontpopt zich als activistisch leidsman in de strijd voor betere levensomstandigheden. Rond de Eerste Wereldoorlog maakt hij zich sterk voor de rechten van zijn dienstplichtige kameraden, met disciplinaire straf tot gevolg. In Jubbega zet hij de coöperatieve broodbakkerij D.O.T.K. op. Hij stelt kinderarbeid aan de kaak en voert in de crisisjaren de vakbond voor landarbeiders aan.
Zelfbeschikking
“Centraal in zijn denken staat het marxistische idee van productiemiddelen in eigen beheer. De onbetrouwbare overheid staat immers aan de kant van het kapitaal en zet het leger in om stakingen te breken. De enige uitweg voor de bezitloze massa ligt volgens Wolter in de bundeling van de coöperatieve kracht.” Daar past het ontregelende anarchisme waar Domela later op aanstuurt, niet bij. Maar hij keert zich ook tegen het van bovenaf gedicteerde communisme. Als PvdA-raadslid in Opsterland is hij na de oorlog de felste tegenstander van CPN-man Gerrit Roorda.Zelf brengt Postma vrijwel zijn hele leven in armoede door. “Bij Wolter moest alles wijken voor het ideaal. Ook gezin en persoonlijke omstandigheden. Die grimmige tragiek tekent de man en zijn tijd.”
Het verhaal van de zusters Cohen Dr. Myriam Everard vertelt op vrijdag 1 november (19.30 uur) in Museum Opsterlân over het leven van Henriette en Grietje Cohen. Entree: 5 euro; vrienden van het museum gratis.
Drie filmavonden uitverkocht Er is veel belangstelling voor de avond waarop Luit Beenen en Anton Stoelwinder historische films over Gorredijk laten zien. Inmiddels is ook de derde avond op 7 november uitverkocht.
Binnenkijken in Beetsterzwaag In het kader van de Moanne fan it Erfskip organiseert de Stichting Historisch Beetsterzwaag op zaterdag 16 november (14.00 uur) een historische rondleiding door het dorp. Dat doen ze wel vaker, maar dan zijn de monumenten alleen van buiten te bekijken. Nu is het ook mogelijk om binnen te kijken in gebouwen die anders niet toegankelijk zijn. Aanmelden voor deze rondleiding is nu al mogelijk: redactie@sa24.nl of 06-5247 1013. Deelname: 2 euro. Deelnemers kunnen voor 2 euro ook een boekje kopen over de monumenten van Beetsterzwaag. Door omstandigheden maakt het voormalige kantongerecht geen onderdeel uit van de rondleiding, zoals eerder wel is aangekondigd.
E-magazine over Moanne fan it Erfskip Sa! Media maakt naar aanleiding van de Moanne fan it Erfskip een e-magazine. Daarin komen online alle activiteiten aan bod. Met geschreven artikelen, foto’s, audio-fragmenten en video’s. Leuk om in te bladeren wanneer u er niet bij was en leuk om na te genieten als u er wel bij was.
Verder in Moanne fan it Erfskip
De Moanne fan it Erfskip is een maand vol activiteiten rond geschiedenis en cultuurhistorie. Kleine of grote gebeurtenissen uit het verleden toegelicht en opgerakeld door deskundigen van nu.November Vr 1 Lezing; Henriette en Grietje Cohen Di 5 Lezing; Wolter Postma Wo 6 Lezing; Opsterland en de Eerste Wereldoorlog Wo 13 Zang; Jan de Roas Sjongers / De Reade Hoeke Do 14 Lezing; Jarig en Henk van der Wielen Vr 15 Lezing; N.A.D.-kampen in Hemrik Za 16 Rondleiding; Binnenkijken in Beetsterzwaag Do 21 Lezing|Discussie; Monumenten in Opsterland Al geweest Vaarexcursie omgeving Nij Beets Verteloptreden rond Tjepke Nawijn Lezing over marinier Johannes Hijlkema in Langezwaag Filmavond met historische films Gorredijk
