Paarden wonnen het van school
Ooit trapte Appie een tijdje tegen een voetbal, samen met wat vrienden. Uiteraard in Langezwaag, het dorp waar hij geboren en getogen is. Hij woont er nog altijd, in het huis ‘Riekele’, ooit gebouwd en bewoond door zijn ouders. De woning is vernoemd naar zijn broer, die als kleine jongen op noodlottige wijze het leven liet toen de oorspronkelijke boerderij afbrandde. “Maar voetballen was helemaal niks voor mij. Ik stond ergens achterin, gewoon omdat ik weinig talent had.”
Hij had toen al veel meer met paardensport. Vanuit Langezwaag fietste Appie dagelijks naar de LTS in Heerenveen, maar van serieus naar school gaan kwam het niet. “Ik vond alle afleiding onderweg veel interessanter.” Hij hielp boeren of keek gewoon naar de dieren in het land. Van het een kwam het ander. “Eerst ging ik als leerling aan de slag bij Hendrik Pol, daarna werkte ik een jaar of zeven bij Tjitse Smeding.” Appie had zijn passie gevonden, dus wat moest hij met een schooldiploma? “Mijn vader had ook altijd harddravers, zoals heel veel mensen die trouwens hadden. De bakker, de slager, de melkboer; iedereen in het dorp bezat wel een paard als liefhebberij. Vrijwel iedere boer had ook een fokmerrie. Dat is nu niet meer zo. Mensen steken hun geld en tijd liever in andere zaken.”
Action Skoatter
In 1985 begon voor Bosscha een unieke periode. Hij reed toen zijn eerste race met Action Skoatter, het beroemdste – en volgens de kenners ook het beste – renpaard dat Nederland ooit had. Bij het debuut won de tweejarige merrie direct en in de zeven jaar die ze daarna nog koerste won ze vrijwel alles wat er te winnen valt. Van de 113 koersen waar het duo aan de start verscheen won het er 79. Busladingen mensen reisden vanuit Friesland de ‘Vliegende Friezin’ achterna.
Appie geniet nog altijd na van die periode, het is inmiddels tien jaar geleden dat hij voor de laatste keer als pikeur een wedstrijd reed. “Het was geweldig om mee te maken. In de jaren daarna heb ik nog heel wat talentvolle paarden getraind, maar zo goed als Action Skoatter was er geen een.” Dat is overigens geen schande of ook maar enigszins frustrerend, benadrukt de trainer. “Action Skoatter was gewoon uniek. Klaar. Dat heb ik daarna ook heel snel kunnen loslaten. Het niveau van Action Skoatter is niet mijn maatstaf geworden.”
Zin hebben
Een goed paard kan als tweejarige al koersen. “Als een paard talent heeft, kan hij met acht tot tien maanden intensieve training een wedstrijd lopen. Al is winnen natuurlijk weer wat anders.” En talent alleen is, net als bij voetballers of wielrenners, niet voldoende. “Een paard moet ook zin hebben om zijn werk te doen en wedstrijden te winnen. Ook tussen de oren moet het kloppen. Het karakter van het dier telt zeker mee. Nog even een keer versnellen op het laatste rechte stuk, dat moeten ze ook uit zichzelf willen.”
Momenteel heeft Appie zeven koerspaarden onder zijn hoede, in verschillende leeftijden. Dagelijks is hij, samen met echtgenote Karin en de rest van het team, met de dieren in de weer op het entraînement – een trainingscomplex voor paarden – aan de Marijkemuoiwei in Oranjewoud. Daar begint de dag al in alle vroegte, rond half zeven. “En in de zomer vaak nog wat eerder.” Pas een halve dag later, als alle dieren zijn getraind en verzorgd, stapt Appie zijn eigen huis weer binnen. “Lange dagen? Ach, het is het mooiste wat er is. De tijd vliegt voorbij.”
Bovendien, als de resultaten goed zijn is het helemaal niet vervelend om er veel uren in te steken. En Appie mag momenteel niet klagen. Zo doet bijvoorbeeld Secret Boy, een achtjarige ruin, het de laatste maanden uitstekend met mooie zeges als de Monté Winter Cup, de Grote Kerstprijs en in februari nog de belangrijke Gouden Paard-race in Wolvega. “Die won ik vijfentwintig jaar geleden als pikeur en nu als trainer. Prachtig.”
Goede start
In 2016 gaat het helemaal goed, want in dertien starts pakten door Appie getrainde paarden al vijf keer de zege en drie tweede plaatsen, goed voor ruim 21.000 euro aan prijzengeld. Het zou zomaar kunnen dat hij de cijfers van vorig jaar (21 zeges, 20 tweede en 20 derde plaatsen) dit kalenderjaar verbetert. Het prijzengeld gaat overigens, en uiteraard, naar de eigenaren van de paarden, Appie krijgt daar als trainer een deel van. Maar wie met de 55-jarige Langsweachster praat, krijgt de indruk dat hij het ook gratis nog zou doen. “Het geeft een enorme kick als je een paard, dat je intensief hebt getraind, in een spannende koers als een speer over de baan ziet gaan. Ik kan niet anders. Ik wil niet anders.”
Victoria Park
Appie Bosscha ziet de laatste jaren zijn thuislocatie, Drafbaan Victoria Park in Wolvega, weer opbloeien. “Ze hebben het geweldig aangepakt. Naar de paardenraces gaan is echt een avondje uit geworden. De sport zat jarenlang in het slop, maar nu is er weer toekomst.” Dat is mede te danken aan de Franse koersliefhebbers. In Frankrijk volgen ze de races van Wolvega intensief en er wordt ook flink op ingezet. “Het is nog niet zoals vroeger, maar er valt weer wat te verdienen met racen.”
