Thema langer zelfstandig wonen

Saar aan Huis biedt een-op-eenhulp

Tom

Saar aan huis.
Saar aan huis. Saar aan huis. Willeke.
Waar je als oudere ook woont, er is altijd een Saar in de buurt. Om de mantelzorger te ontlasten door de zorg tijdelijk over te nemen. Door te helpen met huishoudelijke klusjes of boodschappen te doen. Maar bovenal zorgt Saar ook voor zin in het leven. Een spelletje doen, samen koken, voorlezen of er samen opuit trekken.
Wie Saar is? “Saar is meestal iemand van 45 jaar of ouder met de nodige levens- en zorgervaring”, vertelt Willeke Philips van particuliere zorgaanbieder Saar aan Huis uit Heerenveen. “Onze Saars hebben met elkaar gemeen dat ze betekenisvol werk willen doen.” Onder de ruim honderd Saars die het netwerk in Friesland inmiddels telt, zitten nogal wat verpleegkundigen en verzorgenden die gepensioneerd zijn of vroegtijdig de zorg hebben verlaten. Energieke dames die nog iets willen doen, maar alleen wanneer ze daarin hun persoonlijke aandacht kwijt kunnen. “Onze Saars doen de dingen waar de thuiszorg geen tijd voor heeft of waar de mantelzorger niet aan toekomt. Soms is het voor een paar uurtjes per week, maar als het nodig blijkt ook 24 uur per dag. En het fijne is, de cliënt heeft altijd met dezelfde Saar te maken, je krijgt de Saar die bij jou past.” Friesland kent Willeke Philips wellicht als de moeder van Tom. Haar zoon kreeg na een aanvankelijk gezonde start in de kleuterjaren een opeenstapeling van zeldzame ziekten die zijn immuunsysteem dusdanig aantastten dat hij op zijn achtste stierf. Tijdens het ziekteproces maakte Omrop Fryslân een documentaire over het gezin. “Toen wij hoorden dat Tom het uiteindelijk niet zou redden, wisten we in eerste instantie niet waar we het moesten zoeken. Maar al vrij snel ging de knop om, mijn man en ik besloten alles op alles te zetten voor kwaliteit van leven. In de eerste plaats voor Tom, maar ook voor onszelf. Anders zou hij niets aan ons hebben. Zo stond op het laatst een team van tien verzorgenden om Tom heen.” Ondanks het verdriet putten de ouders naderhand kracht uit de wetenschap dat ze de korte tijd die hen als gezin gegeven was zo goed hebben benut.
In de jaren daarna vroeg Philips zich herhaaldelijk af hoe ze haar ervaringen rondom het ziekbed van haar zoon zinvol kon gebruiken. “Ik heb een bedrijfskundige achtergrond en werkte toen aan projecten rond het langer thuis wonen. Zo kwam ik in aanraking met veel ouderen die gebukt gingen onder de mantelzorg. Door ziekte of verlies gingen ze regelmatig op in de eigen zorgen, voor de waardevolle kanten van het leven hadden ze dan geen oog meer. Dat kwam overeen met wat ikzelf had meegemaakt.”

Koppelen

Alles viel op de plaats toen Sabine Blom, de oprichtster van Saar aan Huis, belde. “Sabine had mijn profiel op LinkedIn gevonden en vroeg of ik de Friese afdeling wilde opzetten. Daar ben ik begin 2018 mee begonnen.” Uitgangspunt van Saar aan Huis is dat hulp zo dicht mogelijk in de buurt zit, iemand die de omgeving kent. Om te komen tot een fijnmazige dekking, riep Philips de hulp in van Monique Venema, oud-collega uit haar tijd bij Randstad en zelf ook mantelzorger. “Monique en ik koppelen de geschikte Saar aan de cliënt en fungeren verder als vraagbaak en sparringpartner op de achtergrond. De opdrachtgever heeft na de intake alleen met zijn of haar Saar van doen, de vergoeding verloopt via haar. Zo houden we de lijntjes het kortst.”
Een Saar inhuren kost vanaf 23 euro per uur. Dat gebeurt onder de belastingafdracht Dienstverlening aan huis, ook wel ‘de wittewerksterregeling’ genoemd. “Saar geeft weliswaar haar eigen uren op, maar hoeft geen zzp’er te zijn. Zodoende houdt ze zelf meer over aan de uurvergoeding. Het houdt wel in dat Saar niet meer dan drie dagen per week mag werken. In de meeste gevallen is dat geen probleem, maar loopt de hulpvraag op dan koppelen we een tweede vaste Saar aan de cliënt.” Overigens kent Saar ook een mannelijke tegenhanger, voor het gemak Bram genoemd. De Brammen van Saar aan Huis zijn populair, weet Philips, sommige oudere dames hebben nu eenmaal liever een man over de vloer. Al geldt dat ook weer voor enkele mannen. “Zo komen we bij een meneer met beginnende alzheimer die het lastig vindt om zijn ziekte te accepteren. Hij kiest voor een Bram omdat hij dan het idee heeft met een kameraad op stap te gaan.”

Niet invullen

Het grote verschil met incidenteel iemand inhuren voor een klusje is volgens Philips dat de Saars meebewegen met de oudere. “Ze kunnen luisteren en doorzien de behoeftes, maar vullen niet voor de ander in. Mensen weten zelf het beste wat ze wel of niet willen.” Een deel van de huidige oudere generatie heeft echter moeite om geld voor zichzelf uit te trekken. In haar lezingen door de provincie begint Philips dan ook steevast met haar eigen verhaal. “Jo binne de mem fan dat jonkje, krijg ik bij aanvang al te horen. Ik vraag wat ze ervan vonden dat ik tussen alle zorg door evengoed naar mijn kooravond bleef gaan om even bij te tanken. En dat mijn man en ik een paar dagen in Venetië vakantie namen toen Tom in het UMCG verbleef, want juist toen was er gelegenheid zeiden ze in het ziekenhuis. Ja, heel goed, luidt de reactie dan, verstandig gedaan eigenlijk. Maar waarom ontzeggen jullie dan jezelf het leefplezier als het tegenzit, vraag ik vervolgens op mijn beurt. Tja, daar heb ik dan wel een punt. Ik besluit doorgaans met een citaat van Remco Campert dat mij er destijds doorheen geholpen heeft: ‘De zin van het leven is de zin in het leven.’ En een Saar kan daarbij helpen, zeg ik erbij.”

Saar via de gemeente

De gemeente Opsterland wil graag stimuleren dat mensen zelf mantelzorgondersteuning en -vervanging organiseren. Daarom verstrekt het Gebiedsteam tegoedbonnen voor twee uren Saar aan Huis. Verder informatie over deze kennismaking is te vinden bij het Gebiedsteam: 0512- 386 222 (maandag t/m vrijdag 9.00-12.30 uur) of gebiedsteam@opsterland.nl.