Jan Jager: ‘Noch genietsje fan eltse goeie dei’
MAKKINGA Jan Jager (70) uit Makkinga is terminaal, maar als het even kan is hij nog met zijn maatjes van de onderhoudsploeg van Sportclub Makkinga bezig het voetbalterrein op orde te houden. De zeventiger probeert te genieten van elke dag die hem gegeven is en is graag op de club. “By minsken wêr’t ik bining mei ha.”
Nee, hij denkt niet veel aan zijn naderende einde. Jager is positief ingesteld. Heeft hij van zijn vader, denkt hij. Die bleef ook altijd opgewekt, ongeacht hoe moeilijk de tijden soms ook waren. Bijna vier jaar geleden kreeg Jager te horen dat hij een agressieve vorm van prostaatkanker heeft. “De dokter joech my noch twa jier. Mar ik bin der noch steeds, ik libje yn bonustiid.” Het was op oudejaarsdag dat hij de onheilstijding kreeg. “Ik sei tsjin de dokter, dit is wol swier fjoerwurk mei âld en nij.” Eenmaal thuis drong het besef dat het einde naderde volledig door. “Doe ha ik wol knettere. Bin je krekt oan ‘e ein fan je wurkbere libben en dan krij je sa’n boadskip. It is weardeleas, mar ik ha it in plakje jûn en akseptearre dat ik gjin tachtich wurd. It is sa it is.”
Lot delen
Op de club ‘gooide’ Jager het slechte nieuws meteen in de groep. Hij wilde zijn lot delen, had geen zin in toneelstukjes. “Sa bin ik net en dat hâlde je ek net fol.” Over zijn ziekte praten is goed, vindt Jager, die beseft dat zijn openheid niet voor iedereen is weggelegd. “Moatst it wol kinne. In eardere freon waard ek siik, mar woe der mei gjin wurd oer prate.” Bij Makkinga kan hij zijn ei kwijt. Op serieuze toon, maar ook met een kwinkslag. Hij vindt steun bij de voetbalclub, in woord en gebaar. Toen Jager naar het ziekenhuis in Drachten moest voor chemo, stonden de vrienden van de onderhoudsploeg klaar om taxi te rijden. “Ik hoegde mar te beljen en der stie in auto foar de doar. Dat is geweldich toch?” Het gaat ondertussen weer beter met Jager, maar in september had de ziekte hem flink te pakken. Hij had vreselijke pijn, kon amper lopen, hield geen eten en drinken binnen en vermagerde sterk. Zijn gezondheid verslechterde tot de behandelend arts eindelijk had uitgepuzzeld wat de juiste benodigde medicatie was. “Doe koe ik wer ite en knapte ik ek op.”
Rookkanonnen
Bij de vereniging volgden ze zijn herstel op de voet. Toen het eerste elftal op een avond een oefenwedstrijd moest spelen, werd Jager gevraagd of hij ook even kwam kijken. Op het voetbalveld wachtte een enorme verrassing. De voetballers hadden voor zijn comeback rookkanonnen geregeld en vormden een erehaag. “Prachtich, dat binne no de jonges fan ús earste”, vertelt hij geëmotioneerd. Jager is weer regelmatig op het sportterrein te vinden. Hij is blij weer op de been te zijn, maar moest zich wel aanpassen. Zwaar fysiek werk is uit den boze, dat moet hij de volgende dag bezuren. Jager pakt lichte klusjes op en coördineert de werkzaamheden van de onderhoudsploeg. “De ferleiding om mear te dwaan is grut, mar ik bin wol safier dat ik tink fan: ‘nee Jan, dit hat gjin nut’.” Bovendien moet de Makkingaaster waken voor valpartijen. De kans op botbreuken is door het ziekteproces groter geworden. Het is om die die reden dat Jager een rollator heeft aangeschaft en zijn e-bike heeft ingeruild voor een driewieler. “Dêr gean je net sa gau mei oer de kop. Ik moat risiko’s safolle mooglik beheine. Ungelokken kin ik der net by hawwe.”
De TC
De in Elsloo geboren Jager woont al ruim dertig jaar in Makkinga. Hij is nauw verbonden met de voetbalclub; was elftalleider van het tweede en is alweer bijna tien jaar lid van de TC, de onderhoudsploeg. “It hjit technyske kommisje, mar hoewol der mei âld-spilers fan it earste genôch fuotbalferstân yn ‘e kommisje oanwêzich is, bemuoie wy ús net mei fuotbalsaken.” Hoewel, vult hij lachend aan: “In bytsje kommentaar jaan dogge wy wol, dat heart derby.” Er valt genoeg te doen voor de TC: van onkruid wieden, reclameborden schoonmaken, maaien en sproeien, takken en afval opruimen tot het weghouden van dassen die het veld vernielen. Maaien is dankzij een robotmaaier een stuk makkelijker geworden en de in het veld geïntegreerde en via een app bestuurbare sproei-installatie heeft de TC ook werk uit handen genomen.
Jager geniet van de saamhorigheid bij Makkinga. Op vrijdagavond komen hij en zijn ‘collega’s’ van de TC bijeen in het dorpshuis, dat ook als kantine dienstdoet. Rond negen uur verzamelen de mannen zich om een paar uurtjes de wereldproblematiek door te nemen en wat te ouwehoeren. “Mar it wurdt nea letter as tolve oere, de frijwilligers dy’t bartsjinst hawwe, wolle ek wer nei hûs ta.”
Man of the Match
Op zondag staat het gezelschap langs de lijn om de verrichtingen van het eerste elftal te volgen. De mannen kiezen zelf een Man of the Match, die krijgt na afloop als prijs een pul bier. De winnaar deelt het gerstenat steevast met zijn teamgenoten. “It is mar in aardichheid- sje, mar soks soarget foar ferbining. Dat wy hjirre mei-inoar binne, fyn ik sa moai oan Makkingea.”
De ziekte maakt de toekomst onvoorspelbaar. Zijn situatie kan, zo leerde zijn recente terugval, snel veranderen. Toch wees Jager een nieuwe, levensverlengende behandeling van de hand. Hij zou langer leven, maar de behandeling zou veel vergen. “Sân moanne langer libje dêr’t ik my trije derfan beroerd fiele soe. Dat woe ik net. ik kies foar kwaliteit fan libjen en koesterje alle goeie dagen.”
Hoe vaak Jager nog op het voetbalveld te vinden zal zijn, durft hij niet te voorspellen. Hij kijkt niet te ver vooruit. Als de Makkingaaster oud en nieuw nog mag vieren heeft hij weer een doel bereikt. Een bucketlist heeft Jager ook niet. Nou ja, een bescheiden dan. Hij vloog met kleine en grotere vliegtuigen, een luchtballon en maakte een parachutesprong. “Nochris in kear mei in helikopter fleane soe moai wêze”, besluit hij.
