‘Jan fielt him frij op it toaniel’
JONKERSLAN Het lijkt zaterdag in alles een gewone toneeluitvoering. Met fanatieke spelers op de planken en een volle zaal. Tot ineens Jan Schokker op het toneel verschijnt. Sinds 1991 speler en toneelschrijver bij de toneelclub van Jonkerslân. Sinds zaterdag is Jan erelid van It Freonental.
Us Doarpshûs zit helemaal vol, er is geen stoel meer vrij. Het publiek keuvelt en kletst vol verwachting, DJ Appie laat nog maar eens een Hollandse kraker horen. Dan wordt het plots stil en gaan de lichten uit. Het toneel is veranderd in een klokkenwinkel, eigenaar Wolter heeft dringend behoefte aan een winkelbediende. Zus Janny helpt bij het zoeken, maar dan verschijnen er plots drie wulpse dames op het sollicitatiegesprek. Korte rokjes, strakke truitjes en hoge hakken.
Janny vertrouwt het niet helemaal. De dames lusten bovendien graag een borrel en hebben veel praatjes. “At de man net nei de frou komt, dan komt de frou wol nei de man.” Gelukkig komt alles goed als Wolter zelf met een zeer geschikte kandidaat komt.
Verrassing
Plotseling komt Jan Schokker uit de coulissen, hij krijgt een bos bloemen en een fraai cadeau als dank voor zijn jarenlange bijdrage als speler en toneelschrijver van It Freonental. En hij wordt benoemd tot erelid. Na een pauze met een verloting en het Rad van Fortuin volgt het tweede toneelstuk van de avond. Voor de pauze was het één en al drukte op het podium, nu belanden we ineens in een rustig park met kwetterende vogels en een houten bankje waarop een man met stok en een vrouw met rollator voorzichtig gaan zitten.
Ze kennen elkaar niet, naar al snel ontstaat een levendig gesprek. De ongemakken van het ouder worden, komen ter sprake. “Ha jo ek wolris lêst fan jokte op ‘e rêch?” Langzaam kruipen ze naar elkaar toe op het kleine bankje. Het wordt onverwachts heel gezellig als blijkt dat ze beiden een reisje hebben gewonnen naar de dierentuin van Emmen. “Hoe is it mooglik! Ynienen gean ik op safari mei in nije freon.”
Al op middelbare school
Na afloop heeft Jan Schokker (71) de tijd om zijn toneelcarrière door te nemen. Terwijl andere jongens van zijn leeftijd aan het voetballen waren of sleutelden aan hun eerste brommer, schreef Jan al toneelstukken. “Op de middelbere skoalle skreau ik al stikjes foar feestjûnen en klubblêden.” In de loop der jaren volgden vele toneelstukken, ook de iepenloftspullen van Jonkerslân kwamen uit zijn pen. “It giet om goeie teksten en hoe’t jo it delsette. Der moatte ferrassingen yn sitte en it moat net te plat wêze.”
Zelf speelt hij ook vaak mee, maar na 25 jaar op de planken is het tijd om als toneelspeler afscheid te nemen. Toneelspelen vergt tijd, aandacht en studie en dat wordt de laatste jaren steeds lastiger voor Jan. “It wurdt moeiliker om de teksten te ûnthâlden. Ik waard ek se- nuweftiger foar in rol.”
In het verhaal zitten
Hedy de Boer is de regisseuse van de toneelvereniging, zij zal Jan missen. Samen stonden ze ook jaren op de planken, het klikte meteen tussen beiden. Ze leerde van Jan dat een speler in het verhaal moet zitten. Dat je niet alleen je eigen tekst, maar het hele verhaal moet kennen. “Ik ha ek it ‘stille spul’ fan Jan leard, it spyljen ast wol op it toaniel bist, mar gjin tekst hast.”
Pyt Achenbach stond zaterdag als enige man op het toneel en herinnert zich verschillende rollen die Jan in de loop der jaren speelde. “Hy hat wol spile yn in strak pakje en mei in jurk oan. Dat makke him neat út. Jan fielt him frij op it toaniel.” Het laatste woord is aan de hoofdrolspeler van de avond. Wat gaat Jan doen nu hij afgezwaaid is als toneelspeler? Hij heeft vele hobby’s en talenten; zo schrijft hij Friese detectives en hij is ook handig met penseel en verf. “Ik sil foaral skilderje, mar ek foar it iepenloftspul skriuwe. It sels betinken fan in stik is dochs it moaiste.” janschokker.frl
