Museum van de gewone man

Tine Bijstra: Heit syn ferhaal

Samengesteld

Museum gewone Man.
Museum gewone Man. Museum gewone Man. Tine Bijstra.
Om de zoveel tijd neemt Tine Bijstra uit Hoornsterzwaag het boekje van heit weer eens in handen. “Dan is it krekt as hear ik him praten.” In het autobiografische verhaal komen niet alleen de typische familietrekken naar voren. “It is ek in lytse skiednis oer de lânbou en de minsken út dizze omkriten.”
Veehandelaar Jan Jelles de Vries (1916-2010) leefde lang, kwam overal en zat dan ook vol verhalen. “Heit soe syn belibbenissen opskriuwe moatte”, drongen Janny en Tine aan toen hun vader, de tachtig al gepasseerd, probeerde het wat rustiger aan te doen. Hij ging akkoord op voorwaarde dat de dochters zijn schrijfsels naderhand zouden redigeren. Hij was toch meer een man van het gesproken woord. “Tegearre mei mem is heit trije kear nei hotel Nap op Skylge west om syn ferhaal op te skriuwen, thús woe it net.” Toen Tine en haar zus het resultaat onder ogen kregen, keken ze elkaar eens aan. Niets meer aan veranderen, dit was heit ten voeten uit. “Dêr ha wy him wol fan oertsjûgje moatten.” Heit stelde hoge eisen, aan zichzelf, maar zeker ook aan zijn kinderen. “Dy druk ha wyaltyd field, wy moasten it goed dwaan.” Tine groeide op in wat nu een ‘samengesteld gezin’ heet; na de oorlog trouwden haar ouders allebei voor de tweede keer. Naast de kinderen uit de eerdere huwelijken kregen zij er vervolgens nog twee, waaronder Tine. “Skiede wie wat yn dy tiid, dat diest net. Der waarden wy as bern ek op oansprutsen.” Haar ouders trokken zich van de praatjes evenwel niets aan; wat dat betreft waren ze beiden even eigenzinnig, aldus Tine.
De eigenzinnigheid van Jan de Vries ging ook nog eens gepaard met een sterke bewijsdrang en zin voor avontuur. “Heit koe goed leare en hat sels in pear jier hbs dien.” Maar vlak voor het eindexamen gaf hij er de brui aan. Waarom? In zijn levensverhaal ‘Door alle wateren gewassen’ wijt haar vader het zelf aan zijn wat wilde, ongedurige karakter. “Hy wie ek net stimulearre troch syn âlden, se lieten him eins gewurde.” Geen makkelijke start in de crisis van de jaren dertig voor de zelfbenoemde veehandelaar. “Mar heit wie net bang, hy batste deryn. De feehannel siet yn syn bloed.” Hard werken en je verlies durven nemen, was zijn devies. Jeugdvrienden voorspelden dat hij met zijn onvermoeibare daadkracht de veertig niet zou halen. Maar dat moesten ze later bijstellen, noteerde heit later niet zonder tevredenheid.

Betrouwbaar

In het boekje beschrijft haar vader drie tijdvakken. De handel in ‘gebruiksvee’ voor en tijdens de oorlog. In die periode neemt hij ook het boerderijtje van de PW Janssenstichting over dat zal uitgroeien tot het bedrijf waar Tine en haar man Tjeerd nog altijd op boeren. “Heit wie sels gjin echte boer, de hannel gie altyd foar.” Na de oorlog stort hij zich op het stamboekvee en breidt zijn netwerk zich uit van Luxemburg tot Saoedi-Arabië. Na 1970 verplaatst de handel zich naar onroerend goed en melkquota. Haar vader verdient grote bedragen, maar incasseert net zo makkelijk zijn verliezen. “Heit joech neat om jild. Wol om syn status as fertroud hannelsman. Wês earlik en bliuw nijsgjirrich, sei er altyd. Dan krigest in moai libben, krekt as ik.”

Het Museum van de Gewone Man

Iedereen heeft wel een voorwerp met een bijzonder verhaal, een voorwerp dat je nooit zou willen missen. Dat kan van alles zijn. Sa! maakt een serie over deze voorwerpen en deze verhalen. Heeft u ook een mooi verhaal bij een voorwerp, laat het ons dan weten. Mail naar redactie@sa24.nl of bel met 06-5247 1013. Dan tekenen wij uw verhaal op en geven het een plekje in ons Museum van de Gewone Man.