‘Wy belibje de wedstriid earste rang’
URETERP/LIPPENHUIZEN Voetballers vergeten weleens dat hun sport niet zonder scheidsrechters kan. De man met de fluit is nodig om wedstrijden in goede banen te leiden. Klaas Krijgsheld uit Ureterp en Louwrens Tolman uit Lippenhuizen zijn twee talentvolle scheidsrechters. Een verhaal over passie voor het fluiten en de liefde voor voetbal.
Krijgsheld (26) en Tolman (25) maken beiden deel uit van het OTS, het Ontwikkeltraject Scheidsrechters van de KNVB, bedoeld om de potentie van talentvolle arbiters maximaal te benutten. Beide mannen promoveerden afgelopen seizoen naar groep E en zijn sinds dit seizoen wekelijks actief bij wedstrijden in de tweede klasse. “Ik wie net de bêste fuotballer, dat spile miskien wol mei”, verklaart Louwrens zijn keuze om scheidsrechter te worden.
Het betekent niet dat de voetballiefhebber minder plezier aan de sport beleeft. Integendeel. De Liphúster geniet van het managen van spelers, de emoties en wisselende omstandigheden. “Ik fiel my ûnderdiel van de 22 spilers en ha it moaiste plakje. Ik belibje de wedstriden fan de earste rang ôf.” Volgens Klaas doe je wekelijks nieuwe ervaringen op omdat je steeds bij andere verenigingen komt met ieder zijn eigen cultuur. “Die ervaringen neem je mee in je rugzak. Daar doe je niet alleen bij het fluiten je voordeel mee, maar ook in het dagelijks leven. Je bouwt mensenkennis op, dat komt altijd van pas.”
Geen eenrichtingsverkeer
Naast een groot loopvermogen, om het spel van nabij te kunnen volgen, moet een scheidsrechter volgens beide mannen beschikken over goede communicatieve eigenschappen. “Maar je moet ook kunnen luisteren”, stelt Krijgsheld. “Het is geen eenrichtingsverkeer en je moet flexibel zijn. De ene keer moet je op je autoriteit staan, de andere keer kun je iets met een grapje afdoen.” Hun jonge leeftijd is volgens Tolman geen extra moeilijkheidsfactor. Integendeel, denkt de Liphúster. “Wy ha faak te meitsjen mei generaasjegenoaten, dy aksepktearje miskien sels wol earder wat fan ús as fan âldere skiedsrjochters. Mar úteinlik hinget alles ôf fan de wize wêrop’t je wedstriden liede en kommunisearje.”
De lontjes zijn na corona korter geworden, concludeert Krijgsheld. Verbaal komt er het nodige voorbij, ook vanaf de zijlijn. “Maar voor dat laatste kan ik me goed afsluiten. Je moet vooral rustig blijven en ik probeer in te schatten of iets vanuit emotie wordt geroepen of gecalculeerd. Emotie hoort bij voetbal. Daar moet, tot op zekere hoogte, ruimte voor zijn.” Tolman zoekt soms bewust keyspelers op om via een luchtig gesprekje de kou uit de lucht te halen. “Dat slagget faak wol.” De scheidsrechter moet in ieder geval baas over de situatie blijven, waar nodig met behulp van een kaart. “Maar dat heeft niet de voorkeur. Het liefst doe je het af zonder kaarten, maar wil een speler niet luisteren, dan kan het soms niet anders“, vertelt Krijgsheld.
Beter meebewegen
De stap naar de tweede klasse is een nieuwe ervaring voor Tolman en Krijgsheld. “De fuotballers bin better en slimmer. Op leger nivo komme oertredings faak fuort út ûnfermogen. Op heger nivo binne oertredings genipericher.” Er zijn ook voordelen. “We kunnen meer met het spel meebewegen in plaats van achter de bal aan te moeten lopen”, aldus Krijgsheld. De KNVB begeleidt de beide arbiters intensief, ze krijgen vanuit de bond, via een eigen persoonlijke begeleider, uitgebreide feedback op hun prestaties. Daarnaast moet het duo ieder seizoen vijftien zelfreflectieverslagen schrijven. Een serieuze klus, aldus Tolman. “Myn rapportaazjes bestean út wol trijetûzen wurden. De útkomsten wurde besprutsen. Je selsbyld is net altyd objektyf. It is goed in oare miening te hearren.”
Krijgsheld en Tolman hebben duidelijke doelen voor het net begonnen seizoen, op het gebied van verbale en non-verbale communicatie, conditie en looplijnen. “Soms sta je te dicht op het spel”, legt Krijgsheld uit. “Je moet anticiperen op het spel en op basis daarvan op gepaste afstand staan om de situatie goed waar te nemen en de juiste beslissing te kunnen nemen.” Beide jonge arbiters zitten nog niet aan hun top, maar aan een voorspelling waar hun plafond ligt, waagt het duo zich niet. Krijgsheld: “Het zou geweldig zijn om de Eredivisie te halen, maar of het reëel is? Ik denk dat Louwrens en ik zeker landelijke vierde divisie kunnen fluiten en misschien wel hoger. Het niveau is voor mij niet het enige dat telt, ik wil vooral plezier uit het fluiten halen. Plezier staat boven alles.”
Persoonlijke ontwikkeling
Voor Klaas en Louwrens is het scheidsrechteren meer dan een hobby, vindt de laatste. “It is myn passy.” Hij offert zijn vrije uurtjes in het weekend graag op om te fluiten. Maar ook de voorbereiding vraagt tijd. “Ik sykje altyd ynformaasje oer de klubs dy’t ik fluitsje moat. Hoe stean se derfoar, bin der bysûnderheden? Ek wer net tefolle fansels, want je wolle net befoaroardiele wêze. Ik moat neutraal bliuwe.” De KNVB kampt met een tekort aan scheidsrechters. Dat is een probleem, erkennen de beide arbiters. De bond zoekt daarom nieuwe aanwas van (vooral jonge) fluitisten.
Krijgsheld kan het eenieder aanraden. “Het is goed voor je persoonlijke ontwikkeling. Fluiten vraagt wel doorzettingsvermogen. Je moet de tijd nemen om te ondervinden wat scheidsrechteren inhoudt en niet, zoals wel gebeurt, te snel afhaken bij een mindere ervaring.” Een goede scheidsrechter leidt wedstrijden onopvallend, daar zijn Krijgsheld en Tolman het over eens. Krijgsheld: “Je bent er om de wedstrijd in goede banen te leiden, niet om in de spotlights te staan.” Tolman: “Je krije faak wol te hearren wat se fan je fine. As de winnende ploech seit dat je goed fluite ha is moai, mar as de ferliezers dat sizze bist seker datst it goed dien hast.”
