Een Fries fietst anders dan een Brabander. Net zoals een metselaar anders op de fiets zit dan een kantoorman. Of dat werkelijk waar is? Je moet erin willen geloven, lacht Johan de Vries. “Maar met dik veertig jaar ervaring op zak durf ik de stelling wel aan.”
Noem de naam Johan bij een willekeurige sportfietser uit de regio en hij of zij weet wie je bedoelt. Johan van Johan Rijwielen, dat behoeft geen verdere uitleg. Negen op de tien zijn wel een keer in Lippenhuizen langs geweest voor een afsteldingetje waar anderen de vingers niet achter kregen. Fietsspecialisten van Drachten tot Heerenveen willen ook nog weleens doorverwijzen als de nieuw aangeschafte droomfiets toch niet helemaal aan de verwachtingen beantwoordt. “Moatst mar efkes by Johan del”, zeggen ze dan tegen hun klanten. “De probleemfietsen komen bij mij.” Aan De Buorren in Lippenhuizen dan ook geen gelikte toonzaal met batterijen aan blinkende fietsen. Officieel is Johan dealer van het merk Trek, maar dat gaat mondjesmaat op bestelling. “Ik ben een sleutelaar, dat weten ze bij Trek ook. Zij wilden me vooral hebben als sleutelpunt voor de regio.” Vanuit de werkplaats aan het eind van het steegje bouwde Johan voorheen custommade fietsen onder eigen naam. Dat gebeurt nog steeds, zij het intussen onder de merknaam Corsoli. “Klinkt lekker Italiaans, niet? Staat voor Corso Lippenhuizen, je wilt toch je dorp een beetje promoten.” Maar het loopt niet zo hard meer met de Corsoli. Jongeren hebben het geduld niet meer om te wachten. En geef ze eens ongelijk, op internet zijn alle onderdelen kant-en-klaar te koop. Vandaag bellen, morgen thuisbezorgd. Aan de fietsen van tegenwoordig zit minder handwerk, dat is nu eenmaal zo.
Is dit dan niet het moment om er een punt achter te zetten met zijn 72 jaar? Nee hoor, daarvoor sleutelt Johan nog te graag. En hij zou de aanloop in de werkplaats missen. “Voor mijn gevoel laat ik dan een lege plek achter, sommigen komen hier al dertig jaar of langer over de vloer. Ik doe het gewoon wat rustiger aan.” Laatst heeft hij nog een nieuwe Corsoli in elkaar gesleuteld voor Fokke, ook zo’n ouwe getrouwe. “Fokke is een grote man van 95 kilo. Fietst altijd met de wind mee, maar maakt wel tempo en legt grote afstanden af. Aan het eind van de dag belt hij dan zijn vrouw en die haalt hem weer op.” Voor Fokke bouwde Johan een comfortabele fiets op maat, compleet met handgespaakte wielen: driepunts gevlochten, 36 gaatjes. Misschien niet meer van deze tijd, maar voor liefhebbers als Fokke spelen dat soort overwegingen niet.
“Met de computeruitdraai is niets mis, maar het is een hulpmiddel tot meer. Elk lichaam heeft nu eenmaal zijn eigenaardigheden. Als er bij jou twee rugwervels vastzitten, dan zit je anders op de fiets dan wanneer dat niet het geval zou zijn. De computer weet dat niet, misschien sta je er zelf niet eens bij stil. Maar het valt te zien op de fiets en uiteindelijk breekt je dat op.” Sluipt zo’n foutje erin dan gaat Johan puzzelen. Ooit heeft hij van de Italiaanse fietsenfabrikant Benotti een uitschuifbaar pasframe gekregen dat nog altijd zijn waarde bewijst. Als de fietser plaatsneemt op de standaard dan leest hij aan de houding af waar het probleem zich voordoet. “De eerste 95 procent is niet zo moeilijk te corrigeren, het gaat om de laatste procentpuntjes. Zo heeft een paar millimeter hoogteverschil van het zadel weer consequenties voor de stand van het stuur. Je zoekt naar de perfecte balans voor een specifiek lijf. Als fietser wil je in de beweging vallen.”
En hoe kijkt hij, als vertegenwoordiger van Trek tenslotte, dan aan tegen kopman Bauke Mollema? “Tja, jammer, jammer. Ik heb weleens aangegeven dat ik Mollema mooier op zijn fiets kan zetten, maar daar heb ik nooit reactie op gehad. Die jongen heeft zoveel vermogen, maar laat door zijn stijl van fietsen kansen liggen. Toch ben ik fan, Mollema is een karakterfietser net als Mathieu van der Poel. Die mannen geven nooit op.”
Noem de naam Johan bij een willekeurige sportfietser uit de regio en hij of zij weet wie je bedoelt. Johan van Johan Rijwielen, dat behoeft geen verdere uitleg. Negen op de tien zijn wel een keer in Lippenhuizen langs geweest voor een afsteldingetje waar anderen de vingers niet achter kregen. Fietsspecialisten van Drachten tot Heerenveen willen ook nog weleens doorverwijzen als de nieuw aangeschafte droomfiets toch niet helemaal aan de verwachtingen beantwoordt. “Moatst mar efkes by Johan del”, zeggen ze dan tegen hun klanten. “De probleemfietsen komen bij mij.” Aan De Buorren in Lippenhuizen dan ook geen gelikte toonzaal met batterijen aan blinkende fietsen. Officieel is Johan dealer van het merk Trek, maar dat gaat mondjesmaat op bestelling. “Ik ben een sleutelaar, dat weten ze bij Trek ook. Zij wilden me vooral hebben als sleutelpunt voor de regio.” Vanuit de werkplaats aan het eind van het steegje bouwde Johan voorheen custommade fietsen onder eigen naam. Dat gebeurt nog steeds, zij het intussen onder de merknaam Corsoli. “Klinkt lekker Italiaans, niet? Staat voor Corso Lippenhuizen, je wilt toch je dorp een beetje promoten.” Maar het loopt niet zo hard meer met de Corsoli. Jongeren hebben het geduld niet meer om te wachten. En geef ze eens ongelijk, op internet zijn alle onderdelen kant-en-klaar te koop. Vandaag bellen, morgen thuisbezorgd. Aan de fietsen van tegenwoordig zit minder handwerk, dat is nu eenmaal zo.
Is dit dan niet het moment om er een punt achter te zetten met zijn 72 jaar? Nee hoor, daarvoor sleutelt Johan nog te graag. En hij zou de aanloop in de werkplaats missen. “Voor mijn gevoel laat ik dan een lege plek achter, sommigen komen hier al dertig jaar of langer over de vloer. Ik doe het gewoon wat rustiger aan.” Laatst heeft hij nog een nieuwe Corsoli in elkaar gesleuteld voor Fokke, ook zo’n ouwe getrouwe. “Fokke is een grote man van 95 kilo. Fietst altijd met de wind mee, maar maakt wel tempo en legt grote afstanden af. Aan het eind van de dag belt hij dan zijn vrouw en die haalt hem weer op.” Voor Fokke bouwde Johan een comfortabele fiets op maat, compleet met handgespaakte wielen: driepunts gevlochten, 36 gaatjes. Misschien niet meer van deze tijd, maar voor liefhebbers als Fokke spelen dat soort overwegingen niet.
Handicap
Nog een reden om door te gaan: de handicap van de handel. Althans zo noemt Johan het maar. Fietsspeciaalzaken moeten vandaag de dag omzet draaien om het hoofd boven water te houden, dus zetten ze de computer in om de afstellingen op maat te krijgen. Dat scheelt tijd en leidt in de regel tot betrouwbare uitkomsten. Maar de computer redeneert niet, niet zoals hij in ieder geval. En sensoren kunnen niet alles registreren wat het menselijk oog ziet. Nou ja, zijn ogen dan. “Dat heeft met jarenlange ervaring te maken, maar ook omdat ik er altijd speciale belangstelling voor heb gehad.” Was er vroeger een wielerwedstrijd in de buurt, dan ging Johan steevast even kijken hoe ‘zijn renners’ het deden. Niet om te zien of ze op kop reden, maar hoe ze in de groep op hun fiets zaten. “Met de trapper horizontaal moet de schouder net voor de knie uitkomen. Vanaf de elleboog moet de armlengte de juist speling hebben. En dat gaat ook weer op voor de binnenlengte van het been met de trapper in de laagste stand.” Noem het beroepsdeformatie, maar dat maakt het vak voor hem nu juist zo interessant.“Met de computeruitdraai is niets mis, maar het is een hulpmiddel tot meer. Elk lichaam heeft nu eenmaal zijn eigenaardigheden. Als er bij jou twee rugwervels vastzitten, dan zit je anders op de fiets dan wanneer dat niet het geval zou zijn. De computer weet dat niet, misschien sta je er zelf niet eens bij stil. Maar het valt te zien op de fiets en uiteindelijk breekt je dat op.” Sluipt zo’n foutje erin dan gaat Johan puzzelen. Ooit heeft hij van de Italiaanse fietsenfabrikant Benotti een uitschuifbaar pasframe gekregen dat nog altijd zijn waarde bewijst. Als de fietser plaatsneemt op de standaard dan leest hij aan de houding af waar het probleem zich voordoet. “De eerste 95 procent is niet zo moeilijk te corrigeren, het gaat om de laatste procentpuntjes. Zo heeft een paar millimeter hoogteverschil van het zadel weer consequenties voor de stand van het stuur. Je zoekt naar de perfecte balans voor een specifiek lijf. Als fietser wil je in de beweging vallen.”
Rolmaat
En dan is er nog Marktplaats. “Marktplaats repareert niet.” Bij aankoop van een tweedehands fiets of mountainbike adviseert Johan om in elk geval een rolmaat mee te nemen, zodat de framematen geen aanleiding geven tot teleurstelling. Als de basis klopt dan komt het met de ‘fine tuning’ ook goed. Bij twijfel kan de koper hem altijd even bellen.En hoe kijkt hij, als vertegenwoordiger van Trek tenslotte, dan aan tegen kopman Bauke Mollema? “Tja, jammer, jammer. Ik heb weleens aangegeven dat ik Mollema mooier op zijn fiets kan zetten, maar daar heb ik nooit reactie op gehad. Die jongen heeft zoveel vermogen, maar laat door zijn stijl van fietsen kansen liggen. Toch ben ik fan, Mollema is een karakterfietser net als Mathieu van der Poel. Die mannen geven nooit op.”
