Face to Face met Jocyta Agricola uit Luxwoude: De kick van het ruilen

Een nieuwe editie van de kledingruilbeurs staat voor de deur. Dat is te zien bij Jocyta Agricola (64) thuis in Luxwoude. Onder de trap liggen al een aantal volle, door deelnemers aangeleverde zakken met kleding. En dat is nog maar het begin. Veruit de meeste kleding komt op de dag van de ruilbeurs zelf. Deelnemers legen dan hun goed gevulde bigshoppers om deze later op de dag weer vol geruilde kleding mee naar huis te nemen. De tientallen belangstellenden per dag moeten zich van tevoren aanmelden. Na het inleveren wordt alle meegenomen kleding gesorteerd en uitgestald. “De beurs giet dan foar elkenien op itselde momint iepen”, legt Jocyta uit. “Sa hat elk in gelike kâns om wat moais te finen.”

Gesloten beurzen

Ieder deelnemer neemt maximaal één big shopper vol kleding mee en gaat ook met maximaal één volle shopper weer naar huis. En alles met gesloten beurzen. “Ruilje is echt oars as keapje. At je betelje, dan is dat in ein, in ôfronding. Ruilje is in proses dat wer fierder giet, dat is it ferskil. En troch gjin priis oan de klean te hingjen, krijt alles deselde wearde.” Dat mensen, en zeker vrouwen, zo nu en dan wat anders willen dragen, dat begrijpt Jocyta. Maar dat ‘anders’ hoeft niet per se nieuw te zijn. Jocyta heeft de cijfers paraat. “Der is op de wrâld wol foar sân generaasjes oan klean. Wat in oerfloed, dêr kinne wy earst wol mei ta.”

Goedkoop en duurzaam

Jocyta Agricola kwam in 2013 met het concept kledingruil in aanraking. Het was de studententijd van haar twee dochters. In Leeuwarden ontdekten ze een kledingruilbeurs. De dochters waren enthousiast. Ze zagen meer bestedingsmogelijkheden met het kledinggeld dat ze van hun ouders kregen. “Dat paste harren wol, mar ik seach ek fuort de duorsemens fan sa’n initsjatyf.”

Ze pakten het idee op en organiseerden vervolgens in Heerenveen een aantal succesvolle edities van hun eigen ruilbeurs. Op een mooie en goed bereikbare locatie. “Dat gie hiel goed, mei bytiden wol mear as hûndert dielnimmers per kear.” De kledingruilbeurs kreeg een vaste aanhang en dat kwam van pas toen de zaalhuur te hoog werd. De entree moet beperkt blijven (vijf euro) om de beurs toegankelijk te houden voor iedere beurs, zo vinden Jocyta en haar medevrijwilligers. Ze zocht en vond een nieuwe locatie, in haar eigen woonplaats Luxwoude. Het bestand aan deelnemers verhuisde mee naar dorpshuis ‘t Trefpunt. “Lúkswâld leit ek net sa fier fan it Hearrenfean, dat skeelt.”

Vooral dameskleding

Het aanbod op de kledingruilbeurs bestaat vooral uit dameskleding, inclusief de bijkomende accessoires zoals tasjes, schoenen en riemen. “Der binne foaral bloeskes, truien, vesten en jaskes. Broeken is wat dreger, dy slite mear. Dêrom is it ek in stik dreger in ruilbeurs te organisearjen foar manljusklean.” Niet alleen de deelnemers zorgen voor de aanvoer. Jocyta heeft ook contacten met een winkel in Sneek waar tweedehands kleding van eersteklas merken wordt verkocht. “Dêr wurdt net altyd alles ferkocht of troch de ynbringers wer ophelle. Dat krije wy dan. Dat binne echt de lúksere merken.” Ook op de ruildagen in Luxwoude blijft kleding over. “Dy klean bewarje wy net, we begjinne alle kearen wer op nul. De klean dy’t oerbliuwe gean ûnder oare nei Stichting In Moaie Dei, dy’t minsken mei in smelle beurs helpt.”

Twee groepen

Er komt een gemêleerd gezelschap naar de ruildagen. Waren het jaren geleden vooral mensen die om financiële redenen tweedehands kleding kochten, tegenwoordig is er ook een grote groep die vooral duurzame motieven heeft. Bij elkaar opgeteld is de belangstelling snel gegroeid, wat onder andere ook naar voren komt in de snelle groei van het aantal kringloopwinkels en plekken waar tweedehands kleding wordt verkocht. Online is er ook veel belangstelling voor het hergebruik van kleding. Jocyta is enthousiast over al dit soort initiatieven. “Mar it moat eins al wat út de buert komme. Der binne ek sites en apps wêr’t de klean wer oer grutte ôfstannen ferstjoerd wurdt. Al dy pakjes moatte wer besoarge wurde, dat flokt dan wer mei it prinsipe fan de duorsemens.

Aanpakster

Jocyta houdt van aanpakken. Ze stond 25 jaar voor de klas in het basisonderwijs, maar nam bewust afscheid vanwege het steeds groeiende aantal bijkomende werkzaamheden. “En ik bin net sa goed mei de kompjûter. Ik wie it leafst mei de bern oan de slach.” Jocyta maakte de overstap van het onderwijs naar de zorg. Ze was tien jaar vrijwilliger in een hospice en bij De Skulp. Nu is ze invalkracht bij zorgcentrum De Miente in Gorredijk. Ze zit zelfs weer in de schoolbanken en volgt een opleiding Individuele Basiszorg. Daarnaast is ze mantelzorger voor haar 96-jarige, nog zelfstandig wonende schoonvader.

Genoeg

In de loop der jaren groeide bij Jocyta het besef dat het in de wereld anders kan en misschien ook wel anders moet. “Mar ik sil in oar noait sizze dat dy it oars dwaan moat. Dy kar is oan de minsken sels.” Veel inspiratie vindt ze bijvoorbeeld in het tijdschrift ‘Genoeg’. Dit tijdschrift voor iedereen die meer wil doen met minder, staat vol verhalen over beter en duurzamer leven met minder spullen. “Dat sprekt my bot oan. At je sjogge hoefolle guod der is. De kringloopwinkels kinne it bytiden niet iens oan, safolle guod komt der by harren binnen.”

Naast de kledingbeurs organiseren Jocyta en haar vaste groep vrijwilligers ook jaarlijks een ruilbeurs voor kerstspullen en eentje voor speelgoed. Iedere vrijmarkt of rommelmarkt maakt wel duidelijk dat er ontzettend veel speelgoed in omloop is. “En ik tink dat it bern sels neat útmakket at se boartersguod krije dat al earder brûkt is. Se sjogge faak niet iens at it nij of brûkt is.” Jocyta ziet op de speelgoedbeurs bovendien heel veel kleine cadeautjes langskomen, gegeven op bijvoorbeeld kinderfeestjes. “Elkenien nimt dan in kadootsje mei, mar somtiden hat it net iens út de ferpakking west at it op de ruilbeurs komt.” Het zijn vaak ook nog eens cadeautjes die aan de andere kant van de wereld zijn geproduceerd. “Moast ris neigean hoefolle belêsting al dat ferfier foar it miljeu jout.”

Dat het anders kan, laat Jocyta in de praktijk zien. Voor haar kleinkinderen koopt ze geen nieuw speelgoed. “Se ha guod genôch. Ik jou dêrom leaver in ‘belevenis’, in ‘uitje’. Ik wol wol jild útjaan oan harren jierdei, mar gean dan leaver earne mei se hinne.”

Bewustwording

Zelf proberen Jocyta en haar man Henk zo groen mogelijk te leven. Met zo weinig mogelijk spullen. Dat de wegwerpmaatschappij hen tegenstaat is wel duidelijk. Dat vraagt om een stukje bewustwording dat niet van de ene op de andere dag ontstaat. Dat kost tijd. Inmiddels hebben ze de nodige stappen gezet. Ze rijden in een elektrische auto, maar pakken als het maar even kan de fiets. De auto blijft zoveel mogelijk in de garage. Ze eten zoveel mogelijk biologische producten en zijn al jaren beiden vegetarisch. Hun woning hebben ze zoveel mogelijk verduurzaamd om zo weinig mogelijk energie te gebruiken.

Een paar jaar geleden vlogen ze vanwege een bruiloft nog naar Thailand. “Mar dêr ha ik wol serieus muoite mei hân en ek bot tjsinoan hikt. Ik wit wol wat ‘vliegschaamte’ is. Dan probearje je wol fan alles út te dragen, mar fleane je wol sels.” Het is ook een van de belangrijkste redenen waarom Jocyta niet te veel naar anderen wil wijzen. “Ik wol net de dûmny úthingje. Wy binne fansels ek net perfekt, mar wy tinke der wol serieus oer nei en litte sjen dat it ek oars kin.” Daarbij hoopt Jocyta ook op de inzet van de volgende generatie. Het gebruik van tweedehands spullen past misschien niet in de tendens bij de jeugd dat alles mooi en perfect moet zijn. “Mar er binne ek influencers dy’t it twaddehâns promoate. Dat komt fansels fierder.”

Komende ruilbeurzen
Op vrijdag 3 oktober en zaterdag 4 oktober is de volgende kledingruilbeurs in dorpshuis ‘t Trefpunt in Luxwoude. De beurs op vrijdag zit vol, op zaterdag is er nog plaats. Het gaat dan om dameskleding en kleding voor jonge meiden vanaf maat 146/152. Van tevoren aanmelden is nodig, dat kan via kledingruilbeurs@gmail.com. Op woensdagochtend 12 november wordt de jaarlijkse speelgoedruilbeurs georganiseerd, dit keer te houden in de pop-up store aan de Dracht 12 in Heerenveen. Meer informatie over de ruilbeurzen beurs is te vinden op de website kledingruilbeurs.weebly.com.

Tekst: Arend Waninge
Beeld: Martijn van der Vaart