Face to Face Libbe de Vries: “Wy moatte sjen de jeugd derby te krijen en te hâlden”

Het voorjaarszonnetje schijnt in de ruime tuin rond de woning van Libbe de Vries en zijn vrouw Lia. De natuur staat voor de opening van een nieuw seizoen. Het bijbehorende buitenwerk kwam de afgelopen jaren vooral voor rekening van Lia. Maar daar kan verandering in komen, Libbe de Vries gaat binnenkort met pensioen.

De discussie over langer doorwerken, een hogere AOW-leeftijd... Libbe de Vries heeft er wel een mening over, maar hij koos ervoor om zelf door te gaan tot zijn zeventigste jaar. “Mar ik ha dan ek gjin swier lichamelik wurk”, zegt hij. De laatste acht jaar was Libbe de Vries namens de PvdA wethouder in de gemeente Opsterland, de 39 jaar daarvoor werkte hij in het onderwijs.

“It is no oan de nije generaasje”

Hij geeft direct toe dat het binnenkort wel wennen wordt. Zodra er een nieuw college van B en W in Opsterland is geïnstalleerd, raakt de agenda van Libbe de Vries leeg. En die agenda stond de afgelopen jaren altijd vol, ook in het weekend. “Ik wie ûnder oare wethâlder fan sport en kultuer. Ik woe altyd in belutsen wethâlder wêze, je binne wethâlder fan de minsken.”

Iedereen die in Opsterland sportend of cultureel actief is, zag wethouder De Vries weleens opduiken. Bij een sportwedstrijd, een opening, een jubilerende vereniging; hij was van de partij. “Ik doch it noch fluitsjend. It kostet tiid, mar enerzjy wie der genôch.” Nog een periode doorgaan als wethouder zou betekenen dat hij aan het einde van de volgende raadsperiode bijna 74 zou zijn. “En je witte net hoe’t it dan is.” Hij hakte dus de knoop door: het is genoeg geweest. Dat besluit betekende ook dat hij zich bij de recente gemeenteraadsverkiezingen wat afzijdig hield. “Fjouwer jier lyn woe ik troch, dan steane je der dochs oars yn. Boppedat is it no oan de nije generaasje.”

Fjouwer jier lyn woe ik troch, dan steane je der dochs oars yn.

Rood nest 

Verkiezingen zonder De Vries en voor het eerst met de combinatie van ‘zijn’ PvdA met GroenLinks. De uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen was teleurstellend. De nieuwe combinatie zakte van vijf naar drie zetels. Libbe de Vries is wel voorstander van de fusie. “Pragmatisch sis ik ja. Tegearre kinne je folle mear berikke.” Tegelijkertijd ziet hij ook dat de nieuwe partij twee bloedgroepen heeft. “PvdA’ers en GrienLinksers binne faak oare type minsken. Se tinke oer it measte itselde, maar se lizze de aksinten wol oars. Je sjogge ek dat se oan elkoar wenne moatte.”

Zelf komt hij uit een echt rood nest. Hij is een nakomertje, scheelde vijftien en negentien jaar met zijn broer en zus. Heit De Vries was heel actief in de SDAP, later in de PvdA. Met een sterke antipathie tegen de vijf K’s: koningshuis, kapitalisme, kroeg, kazerne en kerk. “Ik ha lang yn in koar song, mar myn heit hat noait by in optreden yn ‘e tsjerke west. Dêr kaam hy net binnen.”

In de Tweede Wereldoorlog was huize De Vries in Heerenveen een doorstroomhuis voor onderduikers die snel een plek moesten krijgen. “Myn heit wurke op it distrubúsjekantoar en koe sa ek bonnen foar ûnderdûkers regelje. Myn mem wie koerierster.” Een broer van Libbes vader was wat radicaler, een Domela-aanhanger, later een CPN’er. Ook een antimilitarist en dientsweigeraar. “Mar yn de oarloch siet omke wol by it wapene ferset, dat dan wer wol.”

Mienskipssin

Libbe de Vries kreeg veel mee van het ‘reade nest’. Zorgen voor een ander, delen wat je hebt, bestuurlijk actief zijn. Het zijn nog steeds ankers in zijn bestaan, ook al is er veel veranderd in de maatschappij. “Mienskipssin is der fansels noch hiel bot yn dizze regio, al sjochst it yn it iene doarp mear as yn it oare.” Toch maakt hij zich zorgen, vooral vanwege de vergrijzing en ontgroening, het afnemen van het aandeel jongeren in de bevolking. Veel verenigingen en organisaties hebben moeite met het vinden van bestuurders en vrijwilligers. “De grutste útdaging is om jeugd der by te krijen en by te hâlden. Yn myn generaasje wie it fanselssprekkend dat je maatskiplik aktyf wienen, dat is no net mear sa. Der binne fansels wol jongeren maatskiplik aktyf, mar it docht bliken dat it hiel lêstich is de grutte groep te berikken.”

Iedereen moet mee kunnen doen, Libbe de Vries hamerde er de afgelopen jaren vaak op. De mienskip omschrijft hij als een groep die vindt dat ze bij elkaar horen. Dat kan op veel manieren. De mienskip is belangrijk, maar niet voor iedereen zaligmakend. Een mienskip kan ook gesloten zijn, waardoor mensen zich soms buitengesloten voelen. “Ek net elkenien wol meidwaan, mar it moat wol kinne.”

Onderwijsman

Libbe de Vries heeft niet alleen een rood hart, maar ook een onderwijshart. Hij startte zijn onderwijscarrière eind jaren zeventig in Terwispel; later verhuisde hij naar de openbare basisschool in Frieschepalen. Toen Opsterland op de basisscholen overging tot een meerscholige leiding werd Libbe directeur van vijf scholen in het oosten van Opsterland. Niet de mooiste tijd in zijn carrière, vindt hij zelf. “De gedachte achter dizze konstruksje wie goed, mar it kaam te gau en is net goed ynfierd. Fiif skoallen, dat betsjutte ek fiif teams, fiif âlderrieden en fiif MR’s. Dat wie net rûn te setten. Dy selsstjoerende teams, dat wurke ek net.”

Opsterland nam weer afscheid van deze constructie en dat betekende voor Libbe de Vries een afscheid van het Opsterlandse onderwijs. Hij werd directeur van een school met 300 leerlingen in het Groningse Marum. Het was, zeker in vergelijking met Opsterland, een luxe positie. “Ik hie ynienen ien foar de administraasje, in konsjerzje, en noch wer aparte teamlieders foar de ûnder-, midden- en boppebou. It koe net op.” Later schoof hij door naar het bovenschoolse management; aan het einde van zijn carrière was hij coördinator voor de onderwijskwaliteit op 35 openbare basisscholen. En toen riep de politiek.

De gedachte achter dizze konstruksje wie goed, mar it kaam te gau en is net goed ynfierd.

Betrokken wethouder

Het rode hart wilde eigenlijk al langer politiek actief worden, maar zijn werk stond dat in de weg. “Doe’t ik yn Opsterlân wenne en wurke, koe dat net. De gemeenteried wie doe eins noch de wurkjouwer fan it ûnderwiis, dat is pas letter feroare.” Vanaf het moment dat hij een baan buiten Opsterland had was er ook ruimte voor de politiek. Eerst op de achtergrond als commissielid, later een periode van vier jaar als raadslid en de laatst acht jaar als wethouder. Met ook weer onderwijs in de portefeuille. “In gemeente hat lang net alles mear oer it ûnderwiis te sizzen en dat is mar goed ek. Mar in gemeente kin it ûnderwiis noch geweldig helpe, dat ha wy yn de koroanatiid wol sjoen.”

Al betrokken wethouder zal De Vries een paar dingen zeker gaan missen. Hij noemt direct zijn rol als ambassadeur van de gehandicaptensport. “It is sa belangryk dat dizze groep minsken oan it sporten komt.” En ook zijn bemoeienis met preventie in het kader van de volksgezondheid ligt hem na aan het hart. “It soarget foaral foar sûnere minsken en dat docht wat mei it wolwêzen. Boppedat binne dan úteinlik de kosten leger.” In het hoofdpijndossier van de Jeugdzorg wist Opsterland tot tevredenheid van Libbe de Vries ook resultaten te boeken. “De djoerste soarch is net altyd de bêste soarch. At je dêr fan útgean, kinne je de jeugdsoarch yn de stokken hâlde.”

Ondanks alle ervaring is er één ding dat hij niet gaat missen: de raadsvergaderingen. “It fielt dochs faak as in soarte eksamen. Ik woe altyd alle fragen goed beantwurdzje, mar de tiid dy’t ik dêrfoar krige, wie noch wolris in probleem. Ik kin wol wat breedsprakich wêze.”

“Kultuer bliuwt yn myn lbben” 

De dreigende lege agenda baart Libbe de Vries nog geen zorgen. Hij wil een aantal maanden niets doen en dan komt er vast wel weer wat op zijn pad, denkt hij. Oppassen op zijn inmiddels twee kleinkinderen zal daar zeker bij horen. “Lia sjongt yn in koar, it kin sa mar wêze dat ik it sjongen ek wer oppak. Dat mei ik graach dwaan. Kultuer bliuwt yn myn lbben.”

Beeld: Martijn van der Vaart
Tekst: Arend Waninge