Face to Face Herman Kiestra: Zoeken naar verborgen motieven

Psychologische thriller als hoofdgenre

Kiestra woont sinds vijf jaar met zijn vrouw in Beetsterzwaag. De geboren Leeuwarder woonde daarvóór 25 jaar in Goutum. Op zijn zestigste ging hij met vroegpensioen. Kiestra werkte als rechercheur financiële fraudezaken en volgde opleidingen aan onder meer de politieacademie. “Mijn achtergrond maakt het mij makkelijker om over misdrijven te schrijven en heeft er ongetwijfeld aan bijgedragen dat ik de psychologische thriller als hoofdgenre heb gekozen”, verklaart hij.

De schrijfhobby na de pensionering ontstond “op een wat gekke manier”, volgens Herman Kiestra zelf. “Ik maakte natuurlijk in mijn werk van alles mee. Dan kreeg ik weleens vaker de vraag waarom ik er geen boek over schreef. Maar dat leek mij lastig, omdat je geen man en paard kunt noemen.” De schrijverskriebel werd echter aangewakkerd door een kennis die absurdistische boeken schrijft. “Ik redigeerde zijn teksten. Toen hij een keer vast zat met een verhaal, stuurde ik op zijn verzoek een paar voorstellen met mogelijke oplossingen. Dat zette mijzelf aan het denken. Misschien kan ik het zelf ook wel.”

En omdat hij er de persoon niet naar is om lang te twijfelen, kwam Herman direct in actie. Niet vooruit schuiven wat je vandaag ook kunt doen.

Personages bedenken en invullen

Het toeval wilde dat gezondheidsproblemen hem op dat moment wat meer aan huis bonden. Tijd was er dus voldoende. Herman hanteerde een strak regime van schrijven. De eerste versie was in drie maanden tijd klaar. “Als ik wat in het hoofd heb moet het ook op papier. Zeker ook omdat ik in gedachten vrij snel in details ga. Dat wil je vasthouden.”

Voor zijn eerste thriller ‘Afrekenen bij maanlicht’ bedacht Herman een plot dat zich rond een zuivelfabriek afspeelt. “Die omgeving sprak mij op een of andere manier aan.” De personages die hij bedacht, kregen direct gelaagdheid mee. “Het bedenken en invullen van die personages is het mooiste deel van het schrijven. Je kruipt echt in de huid van iemand anders. Op die manier hoop ik de lezer ook mee te nemen. Zijn de personages eenmaal gevormd, dan nemen zij het als het ware over en gaat het schrijven ook makkelijk.”

Beeldend schrijven

Schrijfervaring heeft Kiestra vanuit zijn werk voldoende. “Maar dat was wel zakelijk schrijven. Een rechter wil in een proces verbaal alleen kille feiten lezen. Geen meningen en geen superlatieven. Met creatief schrijven had ik geen enkele ervaring.” Toch had hij altijd wel iets met taal. Op school scoorde de jonge Herman goed bij de dictees, al kwam er bij opstellen eens een opmerking dat de meester wat fantasie miste. Dat is inmiddels met alle levens- en werkervaring geen probleem meer. “Ik probeer heel beeldend te schrijven. Op een manier zoals ik zelf ook graag een boek lees. Ik vind het belangrijk dat ik beelden bij het verhaal zie. Ik probeer bijna filmisch te schrijven, maar wel zo dat er voor de lezer ruimte overblijft om zelf ook nog het een en ander in te vullen.”

Hoewel het een psychologische thriller is gaat het eerste boek verder dan een pure ‘killerthriller’. “Er zit ook romantiek in. Een personage heeft altijd een persoonlijk leven; die achtergrond moet ook een rol spelen. Bovendien houdt dat een verhaal ook wat luchtiger.”

In de huid van iemand anders kruipen

Het genre psychologische thriller past Herman goed. “Je probeert in de huid van iemand anders te kruipen. Dat deed ik bij verhoren ook. Je speelt dan zelf ook een rol. Het was niet Herman Kiestra die ondervroeg, maar de rechercheur. Op die manier kun je ook makkelijker afstand nemen van je rol. De verhoortechnieken zijn ook een bepaald rollenspel. Daar speel je mee.”

De jaren als rechercheur hebben Herman geleerd dat een mens niet te snel moet oordelen. “De gevaarlijkste plek is het hoofd van een ander. Omdat je niet weet wat een ander denkt. Je ziet de verborgen motieven niet en die kunnen heel erg verrassend zijn. Daar kun je je nog wel eens in vergissen. Wie alles zwart-wit ziet, mist de tussenliggende kleuren. En die kunnen heel bijzonder zijn.”

Feitjes en weetjes

Voor het schrijven van de thriller deed Herman veel research. “Als mijn naam op de kaft staat moet het wel kloppen, vind ik. Het is dan wel fictie, maar ik moet ervan overtuigd zijn dat het zo had kunnen zijn geweest.”

Wat helpt is dat Herman een man van ‘feitjes en weetjes’ is. “Internet is een schatkamer voor mij. Heerlijk om daar research te doen.” En hoe gek het misschien ook klinkt, het zit in zekere mate in de genen, zo ontdekte hij. “Aan moederskant is de familie klein. Mijn moeder en mijn nichtje vertelden mij vaker dan eens dat ik op mijn opa lijk, maar die heb ik zelf niet gekend. Hij was assuradeur. Ik heb een notitieboekje van hem uit 1903 en dat staat vol met de gekste weetjes. In die tijd was er zeker geen internet, zelfs bibliotheken waren nog zeldzaam. Het is mij een raadsel waar hij al die informatie vandaan heeft gehaald.”

Geen eenzaam proces

Tijdens het schrijfproces was Teuntje, een Friese Stabij, een trouwe metgezel, vertelt Herman. De Stabijhoun was al op leeftijd en kon niet zoveel meer, maar keek graag om de hoek van de deur, wanneer Herman schreef. “In oktober overleed ze en ik heb haar zeker gemist. Maar een eenzaam proces werd het schrijven nooit. Je zit met je hoofd in een personage, dan vergeet je de buitenwereld. Bij het volgende personage verplaats je je weer in een ander. Het is een geweldig proces.”

Na drie maanden was het eerste script klaar. Daarna begon het sleutelen en schaven, het verbeteren van passages, zinnen mooier maken. Volgens Herman is dat de meest intensieve fase van het schrijfproces. “Daar kun je heel lang mee doorgaan. Ik had geen deadline, maar op een gegeven moment moet je natuurlijk een punt zetten.”

Tevredenheid

Het schrijven heeft in Herman iets los gemaakt; hij heeft de smaak te pakken en verwacht de komende jaren meer te publiceren. Dat het boek nu klaar is en zijn weg vindt naar de lezers geeft hem vooral een gevoel van tevredenheid. “Trots is een te groot woord, dat past eigenlijk niet bij mij. Het is vooral de tevredenheid dat het gelukt is. Ik heb in ieder geval ervaren dat ik het schrijven leuk vind. En bij mijn pensionering heb ik mij voorgenomen dat ik alleen nog dingen doe die ik leuk vind. En ik hoop anderen hiermee te kunnen vermaken.”

Herman Kiestra houdt ervan om zijn eigen koers te varen. “Ik ben nooit een meeloper geweest; volg liever mijn eigen koers dan trends. Ik wil puur overkomen en daarbij geen onnodige concessies doen.” Hij sloot zich aan bij een uitgeversplatform om een deel van het uitgeefproces in eigen hand te houden. Hij houdt ook niet van de typisch Nederlandse hokjescultuur. “Maar als je een boek schrijft moet daar jammer genoeg een bepaalde genrecode aanhangen.”

‘50 korte verhalen van alledag’

Het liefst beproeft hij verschillende genres. Daarom is zijn tweede boek ‘Zo gewoon, maar anders’ een bundel vol korte verhaaltjes geworden. ‘50 korte verhalen van alledag’, noemt Herman het. “Herkenbare situaties waarin onverwacht iets gebeurt. Het stipt hier en daar ook actuele kwesties aan, die ik in deze verhalen kwijt kan.” Hij ziet de bundel als aanvulling op zijn hoofdgenre, de psychologische thriller.

Een favoriete thrillerauteur heeft Herman niet. Sterker nog, zelf leest hij eigenlijk weinig thrillers. “Ik ben meer van de gedichten, bijvoorbeeld de melancholische gedichten van Jean Pierre Rawie of de ironische gedichten van Ivo de Wijs.”

De boeken van Herman Kiestra zijn te koop via via de lokale boekhandel en via internet-boekwinkels.