Odensehuis Dirk Baron zet in op beweging: “Efkes troch de knibbels,minsken!”
Buurtsportcoach Thomas van Zuiden (35) van Sport Fryslân komt binnen met een plastic krat en een grote plunjezak over zijn brede schouders. Gevuld met attributen die nodig zijn voor een ontspannen en nuttig middagje. Coördinator Annie Hoekstra (67) en vrijwilligster Tinke Bak (58) zijn aanwezig om Thomas bij alle oefeningen te helpen. Een vaste kern van twaalf tot achttien deelnemers is vrijwel elke maandagmiddag om 14.00 uur present in gebouw Commissieweg Twee (voorheen Ikenhiem) in Beetsterzwaag.
Uit onderzoek blijkt dat veel bewegen het dementieproces vertraagt. Voor veel mensen met dementie is het echter moeilijk om zich aan te sluiten bij een sportvereniging, niet alle verenigingen staan hiervoor open. Annie legt uit waarom Odensehuis Dirk Baron dit initiatief heeft opgezet: “Wy dogge dit no al in jier en it rint goed. Bewege is goed foar it brein. It is leechdrempelig en jout minsken mear kâns om te bewegen.”
‘It swit op ‘e holle’
Odense Sportief vroeg daarom buurtsportcoach Thomas om de aanwezigen in beweging te krijgen. Hij zet het grote krat en de plunjezak in een hoek van de ruimte. Eerst is het tijd voor koffie en thee. De deelnemers kennen elkaar, al snel vliegen de opmerkingen over de tafel als ze Thomas binnen zien komen. “At ik dy man sjoch, ha ik it swit al op ‘e holle stean. De trui kin wol út.”
Een aantal deelnemers fietst nog steeds, maar het behouden van het evenwicht wordt een toenemend probleem. Evenwichtsoefeningen kunnen daarbij helpen, zoals het staan op een been. Annie oppert dat ze thuis bijvoorbeeld tandenpoetst op één been en na dertig seconden van been wisselt.
Thomas wil los. De tafels en stoelen gaan aan de kant om ruimte te creëren. Zoals altijd is er een goede warming up, om de verkrampte en verstijfde spieren los te maken. Al snel zwaaien tientallen armen en benen in de lucht, de spieren worden opgewarmd voor wat nog komen gaat. Denkbeeldige appels en peren worden uit de lucht geplukt, gevolgd door boksbewegingen. “Foarsichtich oan! De bril hoecht der net ôf”, geeft Thomas tussendoor een kwinkslag.
Geheimzinnige plunjezak
Meer oefeningen volgen. Knieën worden links en rechts aangetikt. Benen zwaaien van voor naar achteren en van links naar rechts. Thomas pakt zijn geheimzinnige plunjezak en haalt er gekleurde elastieken linten, de deelnemers rekken ze alle mogelijke manieren uit. Het lint verdwijnt achter ruggen, benen en onder voeten. Zo’n lint kan is te gebruiken voor oneindig veel oefeningen. De nekspieren, de schouderbladen en de biceps zijn vervolgens aan de beurt. “Efkes troch de knibbels, minsken! Kom op, Bauke. Dat kin wol wat djipper!”
Venijnige meppen en woeste blikken
De plunjezak lijkt wel de zak van Sinterklaas, met een oneindige stroom van cadeautjes. Thomas heeft nog iets leuks en nuttigs bedacht. De stoelen worden in twee rijen tegen over elkaar opgesteld. Iedereen gaat zitten en krijgt een piepschuimen staaf uitgereikt. Ondertussen blaast Thomas een grote strandbal op. De bedoeling dat de partij aan de linkerkant de bal naar de kant van de deur slaat. De andere partij moet de bal juist de andere kant opslaan. Binnen de kortste keren wordt er flink op los gemept, de bal stuitert heen en weer. Venijnige meppen en woeste blikken zijn het gevolg. Thomas houdt valsspelers nauwkeurig in de gaten: “Net mei de fuotten skoppe!”
Als iedereen even bijkomt en het zweet van het voorhoofd wist, opent Thomas het grote plastic krat. Alle deelnemers krijgen een badmintonracket en een opblaasballon die ze moeten hooghouden, later volgt overspelen naar een ander. De grootste fanatiekelingen tellen het aantal keren. Thomas ziet het met tevredenheid aan: “Dizze oefening is goed foar de each-hân koordinaasje. Bewege en tagelyk neitinke.”
Vorderingen
Volgens Thomas zit hij bij de deelnemers duidelijk vorderingen. Een vrouw hield bij de eerste keer dat ze aanwezig was haar rollator altijd goed in de gaten. Ze ging er regelmatig op zitten of steunde erop. Inmiddels zet ze de rollator in de hoek en doet aan alle oefeningen mee.
Ultsje Bouma (72) komt trouw elke week, hij is nog opvallend actief. Hij brengt zelfs de Drachtster Courant en GrootSa! rond in het dorp. Voor boodschappen fietst hij ook nog wel naar Drachten, maar toch merkt hij wel dat het allemaal wat minder wordt. “Ik ha in boadskipbriefke noadich at ik nei de winkel gean, want oars ferjit ik it. Thús rin ik wolris nei de keuken en dan wit ik net mear wat ik der dwaan sil.”
Na een uurtje rekken, strekken, meppen en vooral veel bewegen is het mooi geweest. Iedereen heeft alle spieren weer even gebruikt en ploft moe maar voldaan neer op de stoelen voor nog een kopje thee of koffie. “Ik ha it swit op ‘e rêch stean. It is moai west. Efkes sitte.”
www.odensehuisdrachten.nl
Tekst en beeld: Remco Hofman
Lees ook
